I SA/Wr 999/23
WyrokWSA we Wrocławiu2024-06-21
Skład orzekający: Jarosław Horobiowski, Piotr Kieres, Iwona Solatycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym może być oparty na złożeniu wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia środków przeznaczonych na zapłatę dochodzonej należności?Ratio decidendi
Złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia środków przeznaczonych na zapłatę dochodzonej należności nie skutkuje brakiem wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym. Taka sytuacja nie mieści się w katalogu przyczyn określonych w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwestie związane z postępowaniem zabezpieczającym nie mogą być przedmiotem oceny w sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT, wykazując należność podatkową, której nie uregulowała w terminie. W związku z tym wszczęto postępowanie egzekucyjne. Spółka wniosła zarzuty w sprawie egzekucji, podnosząc m.in. nieistnienie obowiązku oraz brak wymagalności z uwagi na zabezpieczenie rachunku bankowego, które uniemożliwiło jej zapłatę. Organy egzekucyjne i odwoławcze oddaliły zarzuty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i Konstytucji RP, argumentując, że organy same uniemożliwiły jej zapłatę. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej P.sp. z o.o. we W. w restrukturyzacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2023 r. nr 0201-IEW1.720.42.2023.2 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, oddala skargę w całości. Zdanie odrębne złożył sędzia WSA Jarosław Horobiowski
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r. nr 0201-IEW1.720.42.2023.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: organ odwoławczy, DIAS, organ II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą we W. (obecnie Zarządca masy sanacyjnej P. Sp. z o.o.)- dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka, Zobowiązana, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako: organ I instancji, NDUS, Wierzyciel) z dnia 3 października 2023 r. nr 0271-SEW-2.720.372.2023.5 w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Z akt sprawy wynika, że 24 lipca 2023 r. Strona złożyła deklarację dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2023 r., w której wykazała kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 104.187,00 zł. Spółka wystąpiła też o zwolnienie spod zabezpieczenia kwoty na spłatę ww. zaległości. W związku z nieuregulowaniem w terminie płatności tej należności, NDUS wystawił upomnienie, które został doręczone Spółce w dniu 3 sierpnia 2023 r. Następnie w dniu 14 sierpnia 2023 r. NDUS wystawił tytuł wykonawczy obejmujący tę zaległość i przekazał do realizacji właściwemu organowi egzekucyjnemu tj. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Wrocław-Stare Miasto (dalej organ egzekucyjny). W toku egzekucji dokonano zajęcia rachunku bankowego. Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej u.p.e.a.) (nieistnienie obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku z uwagi wystąpienie innej przyczyny niż odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności), w związku z naruszeniem art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 6 § 1 u.p.e.a., a także art. 2 Konstytucji RP, poprzez egzekucję zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością dyskrecjonalną tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego (uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego). W uzasadnieniu zarzutów Strona wskazała, że termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2023 r. upływał w dniu 25 lipca 2023 r., podczas gdy od 24 stycznia 2023 r. rachunki bankowe Spółki są zabezpieczone, co uniemożliwia regulowanie bieżących podatków, w tym zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2023 r., objętego postepowaniem. Spółka wskazała, że organ egzekucyjny odmówił zwolnienia z zabezpieczenia środków zajętych na rachunku bankowym, czym organ uniemożliwił zapłatę zobowiązania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. Wierzyciel oddalił zarzuty. Odnosząc, się do zarzutu nieistnienia obowiązku, wskazał, ze dochodzona zaległość podatkowa wynika ze złożonej deklaracji. Wierzyciel wyjaśnił pojęcie nieistnienia obowiązku, powołując jednocześnie orzecznictwo sądów administracyjnych. W zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn niż odroczenie lub rozłożenie na raty, Wierzyciel wskazał, że zarzut ten dotyczy innych sytuacji niż opisana przez Zobowiązanego. A sam brak zwolnienia środków spod zajęcia zabezpieczającego nie skutkuje brakiem wymagalności dochodzonej zaległości podatkowej.
Od powyższego postanowienia Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. , art. 80 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 2 Konstytucji RP w związku z wszczęciem egzekucji w stosunku do zaległości, której powstanie jest związane wyłącznie z działaniem Wierzyciela i organu egzekucyjnego, ponieważ powstała wyłącznie ze względu na wcześniejsze działania tych organów, bez winy Spółki, co narusza art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP poprzez obarczanie negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez organy państwa. W uzasadnieniu zażalenia Zobowiązany wskazał, że nie jest w stanie legalnie uiścić swojego zobowiązania, ponieważ uniemożliwiają mu to działania organu egzekucyjnego, który dokonał zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego.
DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W treści uzasadnienia organ odwoławczy powołał przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia, wskazując, że katalog zarzutów jest zamknięty. Wyjaśnił pojęcie nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności i wskazał, że zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony, albowiem dochodzona zaległość podatkowa wynika ze złożonej przez Zobowiązaną deklaracji podatkowej. DIAS podzielił również stanowisko organu I instancji, co do drugiego zarzutu, wyjaśniając, że okoliczności powołane przez Stronę nie podlegają pod dyspozycję przepisu będącego podstawą do złożenia zarzutów. Nie mieszczą się też w pojęciu braku wymagalności obowiązku. DIAS nie podzielił też stanowiska Strony, że dochodzenie tych należności stanowi naruszenie zasady zaufania. Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a., wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, a Strona nie wskazała, w jaki sposób został naruszony.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od powyższego postanowienia, zarzucając:
- naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a także art. 2 Konstytucji RP poprzez egzekwowanie zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością tego samego Wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego (uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego), które to organy odpowiedzialne są za niniejsze postępowania egzekucyjne, co za tym idzie egzekwowana w niniejszej sprawie zaległość podatkowa powstała jedynie ze względu na wcześniejsze działania tych samych organów, bez jakiejkolwiek winy Spółki w tym zakresie, co sprawia, że naruszona została zasada wyrażona w art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, z której wynika zasada zaufania do organów państwa, poprzez obarczanie Spółki negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez te organy, a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.pa. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, pomimo tego, że ewidentnie nie odpowiada ono prawu.
Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji, przeprowadzenie rozprawy, zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz kosztami zastępstwa procesowego, świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Strona opisała stan faktyczny sprawy, wskazując, że została pozbawiona możliwości uregulowania dochodzonej zaległości, wobec zabezpieczenia na rachunkach bankowych rzekomych zobowiązań Spółki za okres rozliczeniowy od stycznia do grudnia 2018 r. i odmowę zwolnienia z zabezpieczenia środków przeznaczonych na uregulowania dochodzonej wierzytelności. Strona wskazała, że brak zapłaty zobowiązania został spowodowany działaniami organów, zatem cecha wymagalności nie powstała. Strona wskazała, że nie uchylała się od zapłaty zaległości podatkowej, lecz organy Jej to uniemożliwiły. Wskazała więc, na naruszenie art. 6 § 1 u.p.e.a. Strona wskazała też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 października 2023 r. uchylił decyzję będącą podstawą prowadzenia postępowania zabezpieczającego, zatem decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych.
DIAS, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał w całości dotychczasowe argumenty i zarzuty, podnosząc dodatkowo, że w sprawie, w której została wydana decyzja zabezpieczająca, nie doszło jeszcze do wydania decyzji wymiarowej. Wskazał na brak logiki w działaniach organu, który kieruje egzekucję do rachunku zabezpieczonego, wiedząc, że środki są na wydzielonym rachunku technicznym.
Pełnomocnik Organu wskazał, że sytuacja Spółki była analizowana, a rachunek techniczny Vat nie był objęty zabezpieczeniem, aż do 24 marca 2024 r. i do tego czasu Spółka mogła spłacać bieżące zobowiązania, co uczyniła tyko częściowo. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, że Organ powinien przedstawić dowody na podnoszone przez siebie tezy. Wskazał, że Spółka spłacała niektóre zobowiązania, posiadające pierwszeństwo zaspokajania, zgodnie z prawem upadłościowym przed podatkami. Płacono też zaliczki na podatek dochodowy za pracowników. Ponadto wskazał, że skoro rachunek techniczny był zajęty od 24 marca 2024 r., to zarzut braku regulowania zobowiązań z tego rachunku, powstałych później jest nieuzasadniony.
Sąd dopuścił na wniosek Organu dowód z wyciągu z przedmiotowego rachunku technicznego VAT. Pełnomocnik skarżącego nie wnosił w zakresie złożonego wniosku dowodowego zastrzeżeń.
Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił ponadto, że zarzut braku wymagalności należy interpretować przede wszystkim w kontekście ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności z uwzględnieniem art. 6 u.p.e.a. Wskazał na znaczną ilość skarg, przez co, nie pamięta czy Strona składała skargę na odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości za marzec 2023 r oraz postanowienia o odmowie zwolnienia spod egzekucji zabezpieczonych środków na zapłatę VAT za marzec 2023 r. Wskazał, że zaskarżono kilka takich postanowień, ale - wobec postawy organów - Spółka zrezygnowała ze skarżenia kolejnych orzeczeń w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sadaami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.
W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść podniesionych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wywiedzione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej,
jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Zarzut jest zatem środkiem prawnym o jednolitym charakterze, co powoduje, że - wnosząc go zobowiązany - zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a, czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji.
Analizując prawidłowość zaskarżonego postanowienia, Sąd wskazuje, że podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy zasadniczo kontroli formalnej obowiązku, co do którego prowadzi się egzekucję. Przez nieistnienie obowiązku należy zaś rozumieć sytuację, kiedy wskazano w tytule wykonawczym obowiązek, który nie ciąży na zobowiązanym podmiocie. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Jak bowiem wykazały organy obu instancji, zaległość podatkowa dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym wynikała ze złożonej przez Spółkę deklaracji.
Odnosząc się natomiast do oceny zasadności oddalenia kolejnego zarzutu, wskazać należy, że art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. określa przypadki, w których występuje brak wymagalności obowiązku. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku.
O braku wymagalności obowiązku decyduje kategoria zdarzeń wskazanych w art. 33 § pkt 6 lit. a i b) u.p.e.a., czyli takich jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a) i b), musi mieć zatem charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie (vide wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., III FSK 565/22). Zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości. Żadna z takich sytuacji lub im podobnych nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Wbrew twierdzeniu Skarżącej, w kategorii przypadków określonych w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. nie mieści się złożenie wniosku o zwolnienie zabezpieczonych środków spod postępowania zabezpieczającego. Złożenie takiego wniosku nie skutkuje bowiem brakiem wymagalności obowiązku dochodzonego w innym postępowaniu, czy wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Sam fakt prowadzenia postępowania zabezpieczającego w stosunku do innych zaległości, pozostaje bez wpływu na istnienie i wymagalność obowiązku dochodzonego w tym postępowaniu. Natomiast, w zakresie oddalenia przez organ wniosków o zwolnienie spod postępowania zabezpieczającego, przysługiwały Skarżącej odrębne środki zaskarżenia, w związku z czym kwestia ta nie może stanowić przedmiotu oceny Sądu w sprawie, która dotyczy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawie tej, ani Wierzyciel, ani Organ odwoławczy, ani Sąd nie mogą oceniać kwestii związanych z postępowaniem zabezpieczającym. Zgodnie bowiem z art. 134 p.p.s.a., Sąd orzeka w granicach danej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie podzielił prezentowanego w skardze stanowiska, iż złożenie przez Skarżącą wniosku o zwolnienie środków z zabezpieczenia celem zapłaty dochodzonych należności podatkowych oceniane przez pryzmat art. 6 § 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) tej ustawy. Należy bowiem mieć na uwadze, wynikającą wprost z art. 6 § 1 u.p.e.a., zasadę obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji). Zgodnie z nią wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, iż w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r., II FSK 629/20). Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, jeżeli obowiązek stał się wymagalny, a zobowiązany nie podjął realnych działań do jego wykonania. Wskazać należy, że choć ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucję administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2022 r., III FSK 440/21 i przywołane tam orzecznictwo). Niewątpliwie brak wymagalności obowiązku i brak uchylania się od jego wykonania stanowią podstawy do wniesienia odrębnych środków zaskarżenia. Nie w każdym z przepisanych prawem trybów - środków zaskarżenia - istnieje możliwość obrony każdego żądania.
Natomiast kwestie podnoszone przez Skarżącą, nie świadczą o braku wymagalności obowiązku, zatem nie mogą stanowić podstawy do uznania tego zarzutu. Złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia, nie skutkuje bowiem brakiem wymagalności obowiązku dochodzonego w toku postepowania egzekucyjnego. Wskazany obowiązek nie utracił atrybutu wykonalności w związku ze złożeniem tego wniosku. Ewentualny zarzut braku dopuszczalności egzekucji, na który powołuje się pełnomocnik, Zobowiązana mogła podnosić we właściwym trybie, to jest na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Ponadto Sąd wskazuje, że - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dostrzegł, aby zaskarżone postanowienie, w zakresie nieobjętym zarzutami skargi, naruszało prawo. Tym samym, Sąd uznał, że działania organu były zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8, zgodne z art. 80 § 1 k.p.a. oraz przepisami Konstytucji RP.
Zawnioskowany przez Organ dowód, tj. wyciąg z rachunku technicznego VAT, nie podważa ustaleń Wierzyciela, co do bezzasadności zarzutów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonego postanowienia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, nie naruszył też wskazanych przez skarżącego przepisów, dlatego - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło