I SAB/Wr 1/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant: Katarzyna Motyl Po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza T. z dnia 20.06.2003 r. Nr [...] p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w sprawie. W skardze B. G. zarzuciła bezczynność organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 29 lipca 2003 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza T. z dnia 20 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia stronie zaległego podatku od nieruchomości za lata 1995 – 1997. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania, wskazując, że w dniu 21 grudnia 2003 r. została wydana decyzja Nr [...], doręczona stronie w dniu 18 stycznia 2005 r., w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza T. z dnia 20.06.2003 r. Nr [...], w związku z czym skarga stała się bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w takim przypadku, gdy przedmiotem bezczynności jest niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Wynika to z użytego w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy sformułowania: "bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4". Oznacza to, że skarga na bezczynność organów przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt. 1-3 ustawy), oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. art. 3 § 2 pkt. 4 , a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi. Uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4 ustawy, Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa (art. 149 ustawy). Inaczej mówiąc, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w innych sprawach, jeżeli ustawa szczególna tak stanowi. Istota skargi podlegającej rozpoznaniu przez Sąd obejmuje żądanie stwierdzenia bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia żądania skarżącej z dnia 29.07.2003 r. (data wpływu do organu 31 lipca 2003 r.) o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia 20.06.2003 r. Nr [...], odmawiającej skarżącej umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za lata 1995 – 1997. Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z akt sprawy, co przyznała skarżąca na rozprawie, w dniu 18 stycznia 2005 r. otrzymała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2004 r. Nr [...] stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia 20 czerwca 2003 r. Nr [...]. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). Przytoczone określenie pojęcia bezczynności zostało sformułowane na tle obowiązywania ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ale pozostaje nadal aktualne, wobec brzmienia przepisu art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który poddaje kontroli sądowej bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 tego paragrafu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podejmując w wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej terminie, mimo takiego obowiązku, stosownych czynności niewątpliwie pozostawało w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy. Przedmiotem skargi na bezczynność organu w danej sprawie może być tylko bezczynność trwająca w dniu złożenia skargi. Decyzja stwierdzająca nieważność została skarżącej doręczona w dniu 18.01.2005 r., a więc w dniu złożenia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności. Skoro jednak sprawa wniosku skarżącej została załatwiona wskazaną wyżej decyzją, ustała przesłanka uzasadniająca przyjęcie bezczynności organu, w związku z czym należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzyć je jako bezprzedmiotowe. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W toku postępowania usunięto przyczynę bezczynności organu, a więc zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania sądowo – administracyjnego, w wyniku której należało umorzyć postępowanie w sprawie w oparciu o cytowany wyżej przepis art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy.