I SAB/Wr 100/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej [...] stycznia 2020 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku B.D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z [...] kwietnia 2019 r. (wpływ do organu administracji [...] maja 2019 r.). Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2019 r. wpłynął do Wojewody D. wniosek B.D. obywatelki Algierii (dalej: Skarżąca, Strona) z [...] kwietnia 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z załącznikami. W aktach sprawy znajduje się następujące dokumenty: - protokół kontroli legalności pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z [...] lipca 2019 r., z którego wynika, że Strona nie posiada ważnego tytułu pobytowego uprawniającego ją do pobytu na terytorium Polski (koniec ważności karty pobytu [...].09.2018 r.), a złożony w dniu [...].09.2018 r. wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy Wojewoda D. w dniu [...].02.2019 r. pozostawił bez rozpoznania; - decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w W. z [...] lipca 2019 r. o zobowiązaniu Strony do powrotu; - protokół zatrzymania Strony z [...] lipca 2019 r. Z powyższych dokumentów wynika, że kolejny wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy z [...] maja 2019 r. Strona złożony w czasie gdy nie posiadała ważnego tytułu pobytowego w Polsce. Pełnomocnik Strony w dniu [...] stycznia 2020 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie w terminie i bezczynność organu administracji w sprawie rozpoznania wniosku Strony o zezwolenie na pobyt czasowy z [...] maja 2019 r. Pismem z [...] lutego 2020 r. Wojewoda wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa oraz o uzupełnienie złożonego [...] maja 2019 r. wniosku (brak dowodu doręczenia), a pismem z [...] lutego 2020 r. przekazał ponaglenie Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] stycznia 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił przewlekłość Wojewody D. w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, podnosząc zarzut naruszenie przepisów art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rżące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Tak formułując zarzuty wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania, skutkujące niezałatwieniem w terminie wniosku Skarżącej o zezwolenie na pobyt czasowy; 2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4) przyznanie od organu administracji na rzecz Strony kwoty 5.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy; 6) zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wyjaśnił, że wniosek Strony z [...] maja 2019 r. jest drugim złożonym w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Poprzedni wniosek Strona złożyła [...] września 2018 r. i Wojewoda D. pismem z [...] lutego 2019 r. wniosek ten pozostawił bez rozpoznania, Skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę jest w trakcie rozpoznawania (sygn. akt III SAB/Wr 947/19). Ponieważ od złożenia drugiego wniosku upłynęło 8 miesięcy, a organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie, Strona, po wniesieniu ponaglenia, wniosła skargę do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Pełnomocnik Strony podnosi, że na skutek nierozpoznania wniosku z [...] maja 2019 r. pobyt na terytorium Polski Strony – która nie poruszała się swobodnie w polskich przepisach prawna – po [...] września 2018 r. został uznany za nielegalny, wydano decyzję o zobowiązaniu Strony do powrotu w terminie 30 dni (termin upłynął w dniu [...].08.2019 r.) i orzeczono o zakazie wjazdu na obszar Schengen w okresie 6 miesięcy. Skarżąca jest studentką [...] Uniwersytetu [...] w W. W związku nakazem opuszczenia terytorium Polski najpóźniej [...] sierpnia 2019 r. Strona została pozbawiona możliwości przystąpienia do egzaminu poprawkowego z [...], który to egzamin został wyznaczany na [...] września 2019 r., skutkowało to skreśleniem Skarżącej z listy studentów i negatywnie zaważy na jej edukacji, gdyż nie będzie mogła kontynuować studiów. Pełnomocnik Strony dodał ponadto, że za każdy rok studiów Skarżąca zapłaciła czesne 48.300 zł, co w tych okolicznościach należy uznać za stratę finansową, poniesioną w związku z zaniedbaniem organu administracji. Zatrzymanie Skarżącej przez Straż Graniczną w dniu [...].07.2019 r., w związku z uznaniem jej pobytu za nielegalny, wywołało u niej traumę i negatywne przeżycia, szczególnie w sytuacji gdy cierpi na ataki paniki psychicznej. W tych okolicznościach pełnomocnik Skarżącej za uzasadniony uznał wniosek o przyznanie sumy pieniężnej oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w ternie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Po przytoczeniu doczasowego przebiegu postępowania wyjaśnił, że rozpoznawanie wniosków z opóźnieniem nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Te okoliczności uzasadniają opóźnienie w rozpoznania spraw, a zatem nie jest uzasadnione przypisywanie organowi przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy nie było bowiem pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Żądanie zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej Wojewoda uznał nieuzasadnione. Wyjaśnił, że suma pieniężna jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność czy przelękłość. Wybór sądu winien być jednak uwarunkowany celem skargi, którym jest zwalczanie bezczynności i przewlekłości. Przyznanie sumy pieniężnej, zdaniem Wojewody, winno to być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnymi, zawinionymi uchybieniami organu w załatwianiu sprawy. Takie w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia. Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpozna sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikająca z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie mimo upływu 9 miesięcy (od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] maja 2019 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] stycznia 2020 r.) organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącej. Przez okres 9 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie. Pierwsza czynność została podjęte przez Wojewodę [...] lutego 2020 r., tj. po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu ([...].01.2020 r.). Sąd badając bezczynność organu administracji czy przewlekłe działanie takiego organu dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu, zatem fakt podjęcia czynności po wniesieniu przez Stronę skargi nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Organ administracji nie zawiadomił też Strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpozna sprawy, przy czym brak takich informacji także w piśmie z [...] lutego 2020 r. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 9 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku Strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. Sąd uznał, uwzględniając czas w jakim organ nie podejmowała w sprawie czynności, że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 9 miesięcy, nie informował Strony o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał innego terminu rozpoznania sprawy, pierwsze czynności podjął dopiero po dwóch tygodniach od wniesienia przez Stronę skargi do tut. Sądu. Oznacza to, że całkowicie ignorował Storę przez 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków. Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. W niniejszej sprawie Sąd oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej (punkt IV sentencji wyroku). Do tut. Sądu wpłynęły skargi Strony zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekłość w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z [...] maja 2019 r. Ponieważ rozpoznając skargę na bezczynność Sąd przyznał Skarżącej już sumę pieniężną w wysokości 800 zł, a obie skargi odnoszą się tego samego stanu faktycznego, w ocenie Sądu, kwota ta w sposób wystarczający realizuje cele tej instytucji, tj. dyscyplinowanie organu administracji i zapewnia swego rodzaju zadośćuczynienie za doznane przez Stronę krzywdy związane z zaniechaniami organu administracji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).