I SAB/Wr 12/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie : zaniedbania wykonywania zadań przez pracowników Urzędu Miejskiego W. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 11 marca 2008 r. Pan H. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem Prezydenta Miasta W. - skargę na pracowników Urzędu Miasta W. Jako podstawę prawną skargi wskazał przepis art. 63 Konstytucji RP oraz art. 227 i art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). W skardze zarzucił: 1. Bezczynność oraz przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy; 2. Ukrywanie a następnie niszczenie dowodów; 3.Nie wykonywanie prawomocnych wyroków sądowych; 4. Kierowanie sprawy do rozpatrzenia niezgodnie z trybem określonym dla przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. z 2002 r. nr 5,poz. 46); 5. Zmuszanie do zaprzestania korespondencji w sprawie. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnosił "o zasądzenie solidarnie od Departamentu Nieruchomości i Departamentu Finansów zadośćuczynienia w wysokości 12-krotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce - od każdego z osobna". Z treści uzasadnienia skargi oraz pism procesowych skarżącego z dnia 21 maja 2008 r., 24 listopada 2008 r. i 21 maja 2009 r. oraz załączonych do nich dokumentów wynika, że wszystkie zarzuty dotyczą bezczynności lub naruszania prawa przez pracowników Urzędu Miasta W. a ich źródłem jest spór, jaki skarżący toczy z Gminą W. od 2000 r. w związku z rozwiązaniem z nim umowy dzierżawy nieruchomości przy ul. [...] i odmową uwłaszczenia skarżącego na tym gruncie. - Zarzut bezczynności i biurokratycznego załatwiania sprawy wiąże skarżący z żądaniem zwrotu nadpłaconego podatku od nieruchomości i czynszu dzierżawnego oraz nie rozpatrzeniem jego skarg kierowanych do Prezydenta, a dotyczących wadliwego wykonywania obowiązków przez pracowników Urzędu Miejskiego; - Zarzut ukrywania a następnie niszczenia dowodów, skarżący uzasadnia - nie rozpatrzeniem do chwili obecnej Jego skargi z dnia 7 grudnia 2000 r. i nie wykonaniem dokonanej na niej odręcznie dyspozycji Prezydenta Z., odnoszącej się do umowy najmu spornej nieruchomości. - Dla potwierdzenia zarzutu niewykonania prawomocnych wyroków sądowych skarżący odwołuje się do uchylających wyroków WSA we Wrocławiu: z dnia 19.12.2007 r. w sprawie o sygn. 1240/07 oraz z dnia 8 stycznia 2007 r. w sprawie o sygn. I SA/Wr 1484/07. Skarżący domaga się wykonania tych wyroków pomijając, że są to wyroki kasacyjne, zatem organy obowiązane były wydać w tych sprawach stosowne rozstrzygnięcia, które strona mogła podważać przewidzianymi prawem środkami zaskarżenia. Jak wynika z relacji organu - w sprawach tych podjęte zostały nowe rozstrzygnięcia a strona skorzystała z gwarancji prawnych ochrony swoich praw; - Zarzut kierowania sprawy do rozpatrzenia niezgodnie z trybem przewidzianym dla wnoszenia i rozpatrywania skarg - określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. z 2002 r. Nr 5, poz. 46), wywodzi skarżący z zaginięcia i nie rozpatrzenia jego skarg z dnia 7 grudnia 2000 r. i 15 lutego 2002 r., które skierowane zostały do rozpatrzenia przez urzędników, których dotyczyły. Zarzut bezczynności i nie rozpatrzenia skargi przez Prezydenta, odnosi skarżący także do skargi z 11 marca 2008 r., którą Prezydent, za pośrednictwem Dyrektora Wydziału, którego dotyczy skarga, bez udzielenia wyjaśnień przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; - Ostatni z zarzutów dotyczy "zmuszania (skarżącego) do zaprzestania korespondencji w sprawie". Z argumentacji skargi wywnioskować można jedynie, że tak odczytuje skarżący informację organu, że z uwagi na zawisłość wniesionej przez niego w tej samej sprawie skargi do Trybunału Praw Człowieka, do czasu jej rozpatrzenia przez ten organ, wymiana korespondencji jest bezprzedmiotowa. Odpowiadając na skargę, Gmina W. lakonicznie wyjaśniła, że przedmiot sporu ma charakter cywilnoprawny i nie podlega materii regulowanej przepisami Kpa. Wskazując na brak kognicji sądu administracyjnego - wnioskowano odrzucenie skargi. Na żądanie Sądu, Gmina W. - pismami z dnia 15 stycznia i 18 marca 2009 r. odniosła się precyzyjnie do wszystkich kwestii podniesionych w skardze. Z treści odpowiedzi organu wynika, że część zarzutów skargi odnosi się do kwestii cywilnoprawnych związanych ze sporem o uwłaszczenie, zakończonym przed sądem powszechnym, zaś w pozostałym zakresie zarzuty dotyczą nieudzielenia odpowiedzi na skargi kierowane do Prezydenta W. (z dnia 7 grudnia 2000 r. oraz 15 lutego i 27 maja 2002 r.) dotyczące zaniedbań w wykonywaniu obowiązków przez pracowników Urzędu Miejskiego, których źródłem jest również rozwiązana umowa dzierżawy spornej nieruchomości. Na tle tego sporu, poza cywilnoprawnym postępowaniem przed sądem powszechnym, jakie znalazło swój finał w wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...]r. (sygn. akt [...]), Pan H. P. zgłaszał już wcześniej pretensje, wnosząc skargi między innymi do: Rady Miejskiej W., Wojewody D. oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jak wynika z załączonych do sprawy dokumentów, skargi na bezczynność spowodowaną nie rozpatrzeniem przez Prezydenta W. kierowanych do niego skarg na pracowników Urzędu Miejskiego W. (dotyczy skarg: z dnia 7 grudnia 2000 r. oraz 15 lutego i 21 maja 2002 r.) były przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewodę D. w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - Działu VIII Skargi i wnioski (art. 221-260). Skarżący uzyskał w tym zakresie potwierdzenie zasadności podniesionych w tych skargach zarzutów, czego dowodem jest ich uwzględnienie przez Wojewodę w pismach z dnia: [...]r. (k-[...] akt sądowych); [...]r. (k-[...]) i z [...]r. (k-[...]). Natomiast przed organami podatkowymi i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu toczyły się lub toczą się postępowania ze skarg Pana H. P. w przedmiocie podatku od nieruchomości, wszczęte w różnych trybach (m. in. wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, zwrotu nadpłaty ) za lata podatkowe 2000 - 2006. W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie legalności. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. oraz spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a. monitorowanie działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Tak określony zakres kontroli oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy, gdy bezczynność ta dotyczy wydania decyzji administracyjnej, postanowienia albo podjęcia innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z przedstawionego zakresu skargi wynika, że podniesione przez skarżącego kwestie, nie podlegały załatwieniu w drodze wydania decyzji administracyjnej, dotyczyły bowiem zasadniczo sporu, którego źródłem były stosunki cywilnoprawne. Natomiast pretensje odnoszące się do braku reakcji Prezydenta W. na kierowane do niego pisma, stanowią - jak to wynika z ich treści - prośbę o interwencję na bezczynność lub wadliwe działanie podległych mu pracowników Urzędu Miejskiego. Tak więc, charakter podniesionych w skardze zarzutów - przesądza o uznaniu tej skargi za skargę o charakterze powszechnym, regulowanej przepisami art. 227 i następnych K.p.a. Zasadność takiej kwalifikacji skargi Pana H. P. wynika nie tylko z jej treści i charakteru podnoszonych zarzutów, ale też z podstawy prawnej powołanej przez samego skarżącego, który określa, że jest to skarga wniesiona w trybie art. 227 K.p.a. Dodatkową okolicznością jest też odwołanie się przez autora skargi do art. 63 Konstytucji RP, który stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw w trybie skargi powszechnej, w tym uregulowanej przepisami Działu VIII K.p.a. (Skargi i wnioski). Biorąc pod uwagę przedmiot skargi należy stwierdzić, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd. Z treści sformułowanych przez skarżącego zarzutów wynika bowiem, że odnoszą się one do bezczynności lub nienależytego wykonywania zadań przez pracowników UM W. a także przewlekłości i biurokratycznego załatwiania przez nich spraw. Podkreślić w tym miejscu należy, że postępowanie w tego typu skargach, cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się zainteresowanego o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Z tego względu, skarga na bezczynność oraz na wadliwe działanie pracowników Urzędu Miejskiego W. - polegające w przekonaniu skarżącego na: biurokratycznym załatwianiu sprawy; nieudzielaniu odpowiedzi na pisma i skargi kierowane do Prezydenta W.; ukrywaniu i niszczeniu dowodów; nie wykonywaniu prawomocnych wyroków sądowych; naruszaniu trybu przewidzianego dla rozpatrywania skarg i wniosków (określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków -Dz. U. nr 5, poz. 46 z 2002 r.) oraz (jak twierdzi skarżący), zmuszanie go do zaprzestania korespondencji w sprawie - jako czynności nie mieszczące się w katalogu spraw zawartych w art. 3 P.p.s.a. - wykluczają uznanie tej skargi za podlegającą kognicji sądu administracyjnego i z tego powodu skarga wniesiona przez Pana H. P. - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.