I SAB/Wr 15/03

Dnia 30 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta (2-im.) Mróz Asesor WSA Zbigniew Łoboda Protokolant: Lucyna Barańska Po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna Oddział A na bezczynność Wójta Gminy Ż. z dnia --- Nr w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1997-1999 I. zobowiązuje Wójta Gminy Ż. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...]w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999 - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia niniejszego wyroku, II. zasądza od Wójta Gminy Ż. na rzecz strony skarżącej kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt ISAB/Wr 15/03 2 Uzasadnienie A Spółka Akcyjna Oddział A w G. w skardze na bezczynność Wójta Gminy Ż. odnośnie zwrotu stronie skarżącej nadpłaty w podatku dochodowym od nieruchomości za lata 1997 - 1999, która powstała w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...]Nr [...], określającej stronie skarżącej zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999, wniosła strona o zobowiązanie Wójta Gminy do zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata '' 1997 - 1999. Podniosła strona, że zwróciła się w dniu [...]do Wójta Gminy z wnioskiem o zwrot nadpłaty. Wójt Gminy nie posiada tytułu prawnego do przetrzymywania kwot pieniężnych, które strona wpłaciła [...]wykonując decyzję Wójta Gminy z dnia [...]nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzją z dnia [...]., przekazując sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji. Mimo upływu ustawowych terminów organ I instancji nie załatwił sprawy, nie zawiadomił strony skarżącej o przyczynach zwłoki, nie wyznaczył terminu do jej załatwienia. W chwili obecnej organ I instancji nie ma możliwości wydania jakiejkolwiek decyzji poza umarzającą postępowanie, bowiem zobowiązanie podatkowe za lata 1997 - 1999 zostało określone w decyzji z dnia [...]Nr [...]. Podniosła strona, że wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ponagleniem na postępowanie Wójta, bez rezultatu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ż. wniósł o odrzucenie skargi. Podniósł organ I instancji, że postępowanie podatkowe dotyczące lat 1997 - 1999 prowadzone w oparciu o przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej nie zostało zakończone, nie ma w sprawie ostatecznej decyzji, więc trudno mówić o nadpłacie. Obecnie przedwczesne jest domaganie się przez stronę skarżącą zwrotu nadpłaty. Podniósł organ, że zwrócił część kwoty wpłaconego podatku wynikającą z późniejszych decyzji. Zarzucił, że strona zarzuciła bezczynność Wójta i zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które tego środka prawnego nie rozpatrzyło. W tej sytuacji stwierdził organ, że występuje bezczynność po stronie Samorządowego Kolegium i to stanowi kolejną przeszkodę w zaskarżeniu bezczynności Wójta. Postanowieniem z dnia [...]Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne ponaglenie strony skarżącej Wójta Gminy w Ż. w związku z niezałatwieniem w terminie sprawy zwrotu nadpłaty w Sygn. akt ISAB/Wr 15/03 3 podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999 i wyznaczyło termin załatwienia sprawy na dzień [...]. Podniósł organ odwoławczy, że przepisy Ordynacji podatkowej w rozdziale 9 działu III regulują problematykę zwrotu nadpłat podatkowych i nie wynika z nich, aby sprawa zwrotu nadpłaty podatkowej nie mogła być załatwiona ze względu na toczące się ponownie postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowej czy też oczekiwanie załatwienia sporu w drodze negocjacji między podatnikiem a organem podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga na bezczynność organu administracyjnego ma na celu doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej w sprawie wszczętej żądaniem strony, w sytuacji gdy postępowanie organu cechuje przewlekłość postępowania a także, w wypadku, gdy organy nie wydają decyzji w sytuacjach, w których przepisy prawa zobowiązują organy do załatwienia sprawy w formie decyzji. Tak więc o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnej czynności w sprawie, nie wydał w terminie decyzji, postanowienia lub nie podjął stosownej czynności. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w zwłoce. Należy wskazać, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy a także z treści skargi na bezczynność, w dniu [...]strona skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy Ż. o dokonanie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999. Należności, które strona skarżąca kwalifikuje jako nadpłatę, wpłaciła strona wykonując decyzję Wójta Gminy z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999, która to decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Jak wynika ze złożonego na rozprawie przez Wójta Gminy Ż. oświadczenia, postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za wskazane lata 1997 -1999 r. do tej pory nie zostało zakończone. W świetle powyższego skarga strony skarżącej na bezczynność Wójta Gminy jest uzasadniona. Sygn. akt ISAB/Wr 15/03 4 Poza sporem pozostaje, że w dniu [...]strona zwróciła się o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości. Również niespornym jest, że organ I instancji - Wójt Gminy Ż. - do dnia złożenia skargi, a także do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym, wniosku strony nie rozpoznał. Wyrażona w treści przepisu art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej zasada skargowości zobowiązuje organ podatkowy do wszczęcia postępowania na żądanie strony, co oznacza, że organ podatkowy pozbawiony jest prawa decydowania w kwestii wszczęcia postępowania, nie pozostawia się organowi dowolności w tym zakresie. W razie żądania wszczęcia postępowania organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy jest właściwym w sprawie (art. 170 § 1), czy żądanie zostało złożone przez stronę (art. 165 a) i czy postępowanie z Jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte". W dalszej części przepis ten stanowi, że "Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu" (art. 165 § 3). Od tego momentu biegną terminy, o których mowa w art. 139 Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa, dążąc do zapewnienia sprawności działania organów podatkowych, ustanawia w powołanym przepisie art. 139 w § 1 zobowiązanie organu do "załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego" "bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania", wskazując, że "niezwłocznie" powinny być załatwiane sprawy, które nie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz mogą być załatwione na podstawie przedstawianych, przy żądaniu wszczęcia postępowania przez stronę, dowodów. W rozpoznawanej sprawie, mimo upływu wszelkich terminów przewidzianych prawem do załatwienia sprawy strony skarżącej, organ podatkowy nie podjął żadnych kroków w tym kierunku, mimo, iż, zdaniem Sądu, sprawa winna być załatwiona niezwłocznie. Także zajęte w postanowieniu z dnia [...]Nr [...]stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglające organ i wyznaczające dodatkowy termin do załatwienia wniosku strony na dzień [...], nie odniosło pożądanego skutku. Zwrócić należy uwagę organowi podatkowemu na treść art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi: "W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki". Oznacza to, że w przypadku Sygn. akt ISAB/Wr 15/03 5 m. in. uchylenia decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego podatnika zwrot nadpłaty - spowodowanej wydaniem takiej decyzji, w sytuacji gdy postępowanie toczy się dalej w celu ponownego wydania decyzji a nowa decyzja nie został wydana przez organ podatkowy w terminie 3 miesięcy od dnia jej uchylenia - następuje bez zbędnej zwłoki. Jak wynika z akt postępowania podatkowego, nowa decyzja w przedmiocie zobowiązania strony w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999 nie tylko, że nie została w ciągu 3 miesięcy od daty uchylenia decyzji z dnia [...]określającej zaległość strony w podatku od nieruchomości, wydana, lecz do dnia rozprawy decyzji takiej nie wydano, nie dokonano także zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości. W tej sytuacji, jak wynika z przeprowadzonych ustaleń, organ I instancji Wójt Gminy Ż., lekceważąc złożony wniosek strony z dnia [...]wszczynający postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1997 - 1999, pozostaje w bezczynności, w związku z czym, na mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał organ I instancji do załatwienia wniosku strony z dnia [...]w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia wyroku. Zwrócić przy tym należy uwagę organowi na skutki wynikające z niewykonania powyższego wyroku, przewidziane w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 tejże ustawy.