I SAB/Wr 153/20

WyrokWSA we Wrocławiu2020-12-02

Skład orzekający: Maria Tkacz – Rutkowska, Katarzyna Radom, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a jeśli tak, to czy bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, ponieważ mimo upływu ponad 7 miesięcy od złożenia wniosku, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego zakończenia. Bezczynność ta została uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na brak reakcji organu na ponaglenie strony i całkowite ignorowanie jej przez ponad 7 miesięcy. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną i zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Ukrainy, złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę we wrześniu 2019 r. Mimo upływu ponad 7 miesięcy, Wojewoda nie rozpoznał wniosku, a pierwsze czynności w sprawie podjął dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia i skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i rażące naruszenie prawa, domagając się zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznania mu sumy pieniężnej i zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody D. i rażące naruszenie prawa, zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 700 zł oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Radom sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. pozostaje w bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 700 (siedemset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej [...] czerwca 2020 r. jest bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpoznania wniosku M.K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z akt sprawy wynika, że [...] września 2019 r. M.K. obywatel Ukrainy (dalej: Skarżący, Strona) złożył osobiście w D. Urzędzie Wojewódzkim Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami. W dniu złożenia wniosku wręczono Stronie pismo z [...] września 2020 r. informujące, że termin zakończenia postępowania w sprawie ustalono na [...] lipca 2020 r., a także, że przebywa na terytorium Polski legalnie do czasu ostatecznego rozpoznania wniosku. Pismem z [...] czerwca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].06.2020 r.) pełnomocnik Strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu administracji. Pismami z 10 lipca 2020 r. Wojewoda D.: - wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 nr., poz. 35) do Komendy Wojewódzkiej Policji w W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w W. i Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w K. o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego; - wezwał Stronę do uzupełnienia dokumentów w sprawie (dyplom ukończenia studiów w trybie stacjonarnym, dokument potwierdzający zapewnienie mieszkania w trakcie pobytu w Polsce, udokumentowana informacja o stabilnych i regularnych dochodach na pokrycie kosztów utrzymania) i zawiadomił, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] października 2020 r.; - przekazał ponaglenie Strony z [...] czerwca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].06.2020 r.) do Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wniesionej [...] czerwca 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy: art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 i art. 149 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił bezczynność Wojewody D. w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, podnosząc naruszenie przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1. Tak formułując zarzuty wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności Wojewody D. w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej zainicjowanej wnioskiem Skarżącego z [...] września 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytoriom Polski; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł (zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.); 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.; 6) zasądzenia od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony podniósł, że Skarżący oczekuje na rozpoznanie sprawy od [...] września 2019 r. W tym okresie organ administracji nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznają sprawy. Jedynie w dniu złożenia wniosku powiadomił Skarżącego, że jego wniosek zostanie rozpoznany w terminie do [...] lipca 2020 r., tj. po ponad 10 miesiącach od dnia złożenie wniosku. W ocenie Skarżącego niepodejmowanie przez organ administracji czynności przez tak długi czas oznacza, że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa. Biorąc pod uwagę tak znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy za uzasadniony Skarżący uważa wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Skarżący poniósł bowiem relewantne i obiektywne straty ekonomiczne i społeczne. Ograniczone zostało jego prawo do pracy, pozostaje w stanie niepewności co do ciągłości i pewności dalszego zatrudnienia. Pozbawiony został możliwości planowania swojego życia rodzinnego, osobistego, jak i zawodowego w terytorium Polski. Skarżący nie może też korzystać ze swobodnego przemieszczania się po terytorium Polski i poza jej granicami. Jest niewiarygodny dla instytucji finansowych, co uniemożliwia zaciągnięcie kredytu, nie ma możliwości rejestracji pojazdu, pozostaje nieautentyczny w odbiorze przez społeczeństwo, jak i wobec organów administracji publicznej, nie może korzystać z wielu prerogatyw, które uzyska dopiero po rozpoznaniu wniosku. Skarżący czuje obawę co do swojej przyszłości, co wiąże się z permanentnym stresem, niepokojem i nieustannymi nerwami. Skarżący nie ma też możliwości uzyskania bieżącej informacji na temat prowadzonej sprawy, nie może skontaktować się z osobą prowadzącą postępowanie, nie wie dlaczego mimo złożenia pełnego kompletu dokumentów i spełnianiu wymogów formalnych jego wniosek nie jest rozpatrywany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi oraz wskazał, że Skarżący pismem z [...] lipca 2020 r. został poinformowany, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] października 2020 r. i został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że rozpoznawanie wniosków z opóźnieniem nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Uważa, że nie można organowi zarzucić bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, bowiem istnieją obiektywne przyczyny tak długiego procedowania. Zauważa też, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencja stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ale jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, tj. możliwością z której należy korzystać jeśli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punku widzenia prawa strony. Dopiero gdy sąd uznana, że nie jest wystarczające w sprawie wymierzenie grzywny może przyznać sumę pieniężną. Zdaniem Wojewody Skarżący nie uzasadnił istnienia i rozmiaru krzywdy, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia wniosku. Zarzut Strony jakoby nie mogła rozwijać się zawodowo - pracować ani podróżować za granice Polski jest chybiony. Skarżącemu przysługuje w trakcie rozpoznania wniosku prawo legalnego pobytu. Organ przed dniem złożenia skargi podejmował szereg czynności w celu ostatecznego załatwienia sprawy, ale do dnia złożenia odpowiedzi na skargę nie uzyskał jeszcze odpowiedzi od Policji, ABP i Straży Granicznej. Ponadto wskazał, że w przypadku wydania decyzji pozytywnej ulegnie zmianie – przesunięciu termin pobytu czasowego, zatem faktycznie pobyt Skarżącego ulegnie wydłużeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpał, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia. Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374 – dalej: ustawa dot. COVID-19), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku nie podejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącego winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie mimo upływu ponad 7 miesięcy (uwzględniając okres wyłączenia z ustawy dot. COVID-19) od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] września 2019 r. (złożony osobiście) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] czerwca 2020 r.) organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącego. Przez okres ponad 7 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie zmierzającej do zakończenia postępowania. Za taką czynność nie można uznać zawiadomienia Strony w dniu złożenia wniosku, że zostanie rozpoznany po 10 miesiącach. Nie jest to bowiem czynność, która w jakikolwiek sposób przyczynia się do zakończenia postępowania. Pierwsze czynności podjęte przez Wojewodę w niniejszej sprawie miały miejsce po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu na bezczynność Wojewody i były to wystąpienie [...] września 2020 r. w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do właściwych organów o informacje o Stronie, przekazanie ponaglenia Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, oraz wezwania do uzupełnienia braków, w tym wezwanie o dokumenty, który na skutek opieszałości organu stał się nieaktualny (tj. umowa najmu zawarta na rok do [...].09.2020 r. umowa zlecenia) oraz złożenie dyplomu podpisanego przez jego właściciela (to uchybienie winno być dostrzeżone już na etapie osobistego składania dokumentów przez Skarżącego). Uwzględniać, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez ponad 7 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącego (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. Sąd uznał - uwzględniając czas trwania bezczynności, brak reakcji na ponaglenie Strony i przekazanie ponaglenia Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców opóźnieniem (dopiero po wniesieniu skargi do Sądu) - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez ponad 7 miesięcy, nie informował Strony o przyczynach zwłoki, nie podjął żadnych czynności po wniesieniu przez Stronę ponaglenia, a ponaglenie przekazał Urzędowi do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem. Oznacza to, że całkowicie ignorował Storę przez ponad 7 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że bezczynność Wojewody miał charakter rażącego naruszenia prawa. Wszystkie wskazane terminy bezczynności organu administracji zostały wyliczone z wyłączenia okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r. tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków. Twierdzenia Wojewody zwarte w odpowiedzi na skargę, że przed dniem złożenia skargi podejmował szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy (bez wskazana tych czynności) nie znajdują żadnego potwierdzenia w przekazanych aktach sprawy. Wszystkie czynności, zmierzające do rozpoznania sprawy organ administracji podjął bowiem [...] lipca 2020r., tj. po wniesieniu przez Skarżącego skargi na bezczynność organu do tutejszego Sądu. Od dnia złożenia wniosku do [...] lipca 2020 r. organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy, nawet rutynowej zmierzające do uzyskania informacji o Stronie (art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy przyjąć, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Na wniosek Skarżącego Sąd przyznał zatem sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 700 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącemu trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem prawa Strony w toku postępowania. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane. Należy też stwierdzić, że nie są zasadne uwagi zawarte w odpowiedzi na skargę, że Skarżący nie uzasadnił wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. W skardze znajduje się obszerne uzasadnienie, wskazując na różnicę w funkcjonowaniu osoby, która dysponuje orzeczeniem stwierdzającym jej prawo do pobytu w Polsce, a osobą, która takiego orzeczenia nie posiada, oczekuje na nie i nie ma pewności czy je uzyska. W rozpoznawanej sprawie należy ponadto wskazać, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku Skarżącego spowodował kolejne uciążliwości dla Strony, tj. konieczność przedkładania dokumentów, które utraciły swoją aktualność, a nieprawidłowa organizacja pracy przy przyjmowaniu wniosków składanych osobiście spowodowała dalsze wydłużenie postępowania (brak podpisu Strony na dyplomie ukończenia studiów). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło