I SAB/Wr 16/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia NSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Protokolant Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. Ł., P. Ł., J. P. i S. P. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wydania wyników kontroli - oddala skargę. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Ł., P. Ł., J. P. i S. P. zarzucili, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. odmówił wydania im oznaczonych w skardze wyników kontroli. W uzasadnieniu wskazali, że we wrześniu 1996 r. wszczęto, w należących do nich przedsiębiorstwach, kontrole skarbowe, a sporządzone na tę okoliczność wyniki kontroli próbowano im doręczyć. Skarżący odmówili ich odbioru, albowiem ustanowili pełnomocnika uprawnionego do ich reprezentowania w osobie adwokata J. B. Pełnomocnik działając z nimi w porozumieniu zaskarżył owe wyniki kontroli. Mimo tego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie rozpatrzył w 14-dniowym terminie złożonego - jak się wyrazili - zaskarżenia, lecz bezpodstawnie uznał, że wnieśli oni żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania podatkowego. Z tego też powodu Urząd Skarbowy w G. prowadził postępowanie nie będąc właściwym w sprawie. Podnieśli Skarżący, że brak wyników kontroli uniemożliwia im prawo do obrony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz w postępowaniu karnym. Domagali się uznania, że odmowa wydania im wyników kontroli narusza prawo, a także - nakazanie organowi wydania egzemplarza należnego kontrolowanemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, że wynik kontroli [...]osobiście odebrał pełnomocnik w dniu [...]., natomiast odmówił odbioru wyników, wysłanych do niego za pośrednictwem poczty w dniu [...] i pismem z dnia [...]zwrócił skierowaną do niego korespondencję. Wyniki te znajdują się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. We wskazanym piśmie pełnomocnik stwierdził, że jego mocodawcy "zaskarżają wyniki kontroli w całej rozciągłości i pod każdym względem. Nie zgadzają się z poczynionymi ustaleniami i oczekują ze strony kontrolujących podjęcia działań zgodnych z prawem". W tych okolicznościach pismo pełnomocnika zostało potraktowane jako żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania podatkowego i na jego podstawie obie instancje podatkowe rozstrzygały w sprawach Skarżących, którzy wówczas nie kwestionowali zasadności prowadzenia postępowania. Mające zastosowanie w sprawie przepisy o kontroli skarbowej nie przewidywały "14-dniowego zaskarżenia". Na składane, począwszy od [...]żądania "natychmiastowego przesłania wyników kontroli", Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej każdorazowo udzielał odpowiedzi, informując m. in., że odesłane przez pełnomocnika wyniki stanowią dowód ich doręczenia, zaś art. 178 Ordynacji podatkowej dotyczy toku postępowania. Niezależnie od tego w dniu [...]Skarżącym wydano poświadczone za zgodność kserokopie przedmiotowych wyników kontroli, pobierając stosowną opłatę skarbowa oraz opłatę za czynności techniczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie była uzasadniona. Z treści skargi wynikało, iż Skarżący domagają się od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wydania wyników kontroli, sporządzonych w następstwie przeprowadzenia, w należących do nich przedsiębiorstwach, kontroli skarbowych. Kontrole te zostały wszczęte we wrześniu 1996 r. Według art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 100, poz. 442 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia czynności kontrolnych, wynik kontroli doręcza się kontrolowanemu, a właściwemu organowi lub dysponentowi części budżetu ponadto dokumentację czynności kontrolnych. Z kolei stosownie do art. 31 tej ustawy, w zakresie w niej nie uregulowanym do postępowania kontrolnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Odesłanie do przepisów k.p.a. powodowało, ze w postępowaniu kontrolnym miały zastosowanie między innymi przepisy tego kodeksu dotyczące doręczeń, zgodnie z którymi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2). Z treści skargi jednoznacznie wynika, iż powodem dla którego Skarżący odmówili odebrania wyników kontroli była okoliczność, że ustanowili pełnomocnika, na co zwrócili uwagę inspektorów kontroli skarbowej, próbujących dokonać doręczenia do rąk Skarżących. Również ze złożonego na rozprawie odpisu pełnomocnictwa wynikało, że A. Ł., P. Ł., J. P. i S. P. umocowali adwokata J. B. do ich reprezentowania oraz składania w ich imieniu oświadczeń w sprawach kontroli skarbowych o sygnaturach wskazanych w treści pełnomocnictwa. Zaznaczyli przy tym, że pełnomocnikowi należy doręczać wszelką korespondencję. Tak więc zamieszczone w skardze twierdzenia znalazły odzwierciedlenie w treści przedłożonego Sądowi pełnomocnictwa. Z tego też względu żądanie doręczenia wyników kontroli nie było usprawiedliwione, skoro organy kontroli skarbowej dokonały owej czynności procesowej w stosunku do osoby pełnomocnika, zgodnie z wyrażoną przez Skarżących wolą, co odpowiadało także obowiązującym w tym zakresie przepisom proceduralnym. Żądanie skargi należało jeszcze rozpatrzyć w kontekście uprawnienia stron polegającego na wglądzie do akt sprawy administracyjnej i uzyskiwania odpisów dokumentów. Prawo stron w tym zakresie wynika zarówno z przepisów k.p.a. (art. 73), jak i przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - art. 178. Oba przywołane przepisy odnoszą się zasadniczo do toku postępowania administracyjnego (podatkowego). Jednakże w doktrynie zwrócono uwagę, że prawo wglądu w akta strona powinna zachować także po zakończeniu postępowania, kiedy mają one już charakter archiwalny, choć prawa tego nie można wówczas traktować jako uprawnienia procesowego (T. Górzyńska, Prawo do informacji i zasada jawności administracyjnej, Kraków 1999, s. 253). Także w tym zakresie, postrzeganym w kategoriach obowiązków informacyjnych organu wobec stron, wywodzących się z art. 9 k.pa. oraz art. 121 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej umożliwił Skarżącym uzyskanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt przedmiotowych kontroli skarbowych, na co wskazują stosowne protokoły z dnia [...]. Trzeba jeszcze wskazać, że zarówno Skarżący w treści skargi, jak i pełnomocnik A. Ł. i J. P. na rozprawie zarzucili, że nieprawidłowo organy kontroli skarbowej odczytały pismo adwokata J. B., kwestionujące ustalenia kontroli i wyrażające wolę zaskarżenia wyników kontroli w ten sposób, iż nadały mu walor żądania skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych, o jakim była mowa w ówczesnym art. 27 ustawy o kontroli skarbowej. Zarzut ten dotyczy w istocie ważności przeprowadzonych przez organy podatkowe I i II instancji postępowań podatkowych, które mogły być wszczęte jedynie na wniosek, jakim było żądanie skierowania sprawy. Jednakże kwestia ta nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, gdyż nie dotyczy zaniechania organu lecz działania (zdaniem Skarżących - nieuprawnionego). Tego rodzaju okoliczność może być skutecznie podnoszona tylko w ramach postępowania sądowego, w którym badana będzie legalność wydanych w sprawach decyzji podatkowych. Mając zatem na względzie przedstawione powyżej powody, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.