I SAB/Wr 18/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-11-21
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie dysponuje środkami finansowymi, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeśli nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Jednakże, samo subiektywne przekonanie o potrzebie przyznania pomocy nie jest wystarczające; konieczne jest udokumentowanie trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku nieprzedstawienia wymaganych przez sąd dokumentów finansowych, pomimo wezwania, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, argumentując brak środków finansowych po zaprzestaniu prowadzenia działalności. Po odmowie przez referendarza sądowego, spółka wniosła sprzeciw. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka ich nie przedstawiła. W konsekwencji, sąd rozpoznał wniosek na podstawie zgromadzonych akt.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w K. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń, luty i marzec 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca spółka, po wyroku oddalającym skargę, wniosła o ustanowienie radcy prawnego argumentując, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W toku sporu z organami podatkowym spółka zaprzestała prowadzenia przedsiębiorstwa, nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi w kasie ani na rachunkach bankowych. Nie zatrudnia pracowników, nie wypłaca wynagrodzeń ani zwrotu ponoszonych kosztów członkom organów.
W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł i odnotowana została strata w wysokości 12.240 zł według bilansu za ostatni rok obrotowy. Saldo rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło (-)212 zł.
Strona dodała, że nie posiada środków w kasie, nie czerpie przychodów ponad kwoty potrącane z racji ubocznych kosztów użytkowania lokalu siedziby, czynsz nie jest opłacany.
Na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.) i skutecznie doręczone, strona nie udzieliła odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r., doręczonym skarżącej spółce w dniu 8 sierpnia 2016 r., referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznając, że spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających to żądanie. W szczególności, nie przedstawiła dokumentów o jakie zwracał się referendarz sądowy.
W dniu 16 sierpnia 2016 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, domagając się jego zmiany poprzez przyznania stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Po uzupełnieniu braków formalnych sprzeciwu o brakujący podpis, zarządzeniem z dnia 29 września 2016 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do przedłożenia, w terminie 10 dni: bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2015 r. oraz za maj, czerwiec i lipiec 2016 r,; kopii deklaracji VAT za ww. miesiące, wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za czerwiec, lipiec i sierpień 2016 r., a nadto, innych dokumentów potwierdzających zasadność żądania wniosku. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, że niewykonanie tego obowiązku skutkować będzie rozpoznaniem wniosku na podstawie danych zawartych w aktach sprawy.
Jak wynika z akt sądowych, wezwanie to skarżąca spółka otrzymała w dniu 21 października 2016 r. Wymagane dokumenty nie zostały przedstawione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, stosownie do art. 2 zd. drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), zastosowanie mają regulacje prawne w brzmieniu sprzed tej nowelizacji.
I tak, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) , w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Działając w ramach tak rozumianych kompetencji Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Należy przypomnieć, że strona skarżąca wnosiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. O przyznaniu prawa pomocy w żądanym przez stronę skarżącą zakresie nie decyduje jej subiektywne przekonanie o tym, że charakter sprawy i sytuacja skarżącego przemawia za pozytywnym rozpoznaniem wniosku, ale ocena sądu, odwołująca się do ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w tym, do stopnia prawnej zawiłości sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, uznając za niewystarczające dane przedstawione przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd wezwał skarżącą do przedstawienia bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2015 r. oraz za maj, czerwiec i lipiec 2016 r, kopii deklaracji VAT za ww. miesiące, wydruków historii posiadanych rachunków bankowych za czerwiec, lipiec i sierpień 2016 r., a nadto, innych dokumentów potwierdzających zasadność żądania wniosku, w terminie 10 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie danych dotychczas zgromadzonych. Spółka nie przedstawiła żądanych dokumentów, wskutek czego niemożliwym było dokonanie oceny jej sytuacji materialnej w sposób pełny, niebudzący wątpliwości.
Zawarte we wniosku oświadczenie nie zostało poparte jakimikolwiek dokumentami, pozwalającymi na zobiektywizowanie podnoszonych przez skarżącą spółkę okoliczności, co do jej trudnej sytuacji majątkowej i braku płynności finansowej. W istocie zatem uzasadnienie żądania bazuje na gołosłownych stwierdzeniach strony skarżącej, nieodwołujących się nawet do stanu rachunków bankowych, bilansów, czy też innych dokumentów o charakterze rozliczeniowym.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło