I SAB/Wr 2/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Ł. i P.Ł. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w przedmiocie zwrotu dokumentacji odebranej w ramach postępowania kontrolnego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. skarżący P.Ł. i A.Ł. wnieśli skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. w przedmiocie zwrotu dokumentacji "Przedsiębiorstwa PPHU A. spółki cywilnej B. w G.", odebranej w ramach postępowania kontrolnego wszczętego w dniu 18 września 1996 r. W skardze domagali się, aby Sąd nakazał organowi zwrot dokumentów skarżącym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że przedmiot skargi nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Zauważył także, że skarga A. Ł. na bezczynność organu w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wydanie dokumentacji, została postanowieniem z dnia 15 października 2001 r. odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. W piśmie z dnia 20 marca 2013 r. skarżący przyznali, że wcześniejsze skargi na bezczynność były odrzucane. Podnieśli, że art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) o zakresie kognicji sądów administracyjnych, nie stanowi dosłownego powtórzenia uprzedniej regulacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Powołali także art. 58 § 1 i § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Podali, że sąd powszechny odrzucił pozew skarżących o zwrot dokumentów, z uzasadnieniem, iż dokumenty, których wydania domagają się skarżący, zostały przez stronę pozwaną zabezpieczone na poczet postępowania karnego w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego, podlegają zwrotowi w tym postępowaniu, a okoliczności ich zabezpieczenia jako dowodów rzeczowych nie rodzą stosunku cywilno-prawnego uprawniającego do wystąpienia na drogę sądową z powództwem o ich zwrot. Ponadto w ocenie sądu powszechnego, zatrzymanie dokumentów jako dowodów rzeczowych nie jest tego rodzaju zdarzeniem prawnym, które rodzi jakikolwiek stosunek cywilno-prawny. Jest to wyłącznie czynność procesowa, podjęta przez organ władzy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, jednak z odmienną argumentacją w stosunku do każdego ze skarżących. W odniesieniu do skarżącego A.Ł. wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 15 października 2001 r. w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wr 14/01 odrzucił skargę A.Ł. na bezczynność inspektorów Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w L. w sprawie załatwienia wniosku o wydanie dokumentacji podatkowej za lata 1992 – 1996. A.Ł. w odrzuconej skardze z dnia 13 czerwca 2001 r., podobnie jak obecnie, domagał się nakazania organowi zwrotu wskazanej dokumentacji, jak to wówczas ujął: "opisanej w sposób procesowy, chronologicznie według zdarzeń finansowo - księgowych, wywiezionej z siedziby Firmy w dniu 1 października 1996 roku". Wskazać należy, że w niniejszej sprawie wniosek dotyczy tego samego przedmiotu postępowania, co w sprawie sygn. akt I SAB/Wr 14/01. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że z uwagi na zaistnienie "powagi rzeczy osądzonej" wykluczone jest ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. Naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) ma miejsce wtedy, gdy skarga zostanie wniesiona na akt lub czynność w sprawie, w której postępowanie jest w toku lub zostało zakończone prawomocnym wyrokiem i zachodzi tożsamość podmiotów i przedmiotu postępowania - (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" - Komentarz, wyd. LexisNexis, str. 176). Z uwagi na to, że sprawy o sygn. akt I SAB/Wr 2/13 i I SAB/Wr 14/01, w odniesieniu do skarżącego A.Ł., objęte są skargą pomiędzy tymi samymi stronami (tożsamość podmiotowa) oraz dotyczą tego samego przedmiotu (tożsamość przedmiotowa), a ponadto sprawa o sygn. I SAB/Wr 14/01 została już prawomocnie osądzona Sąd uznał, że niemożliwym z mocy prawa jest prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego pomiędzy tymi samymi stronami, a ponowna skarga na bezczynność organu w przedmiocie zwrotu dokumentacji, jako niedopuszczalna podlegać będzie odrzuceniu. Z powyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., odrzucił skargę A.Ł.i, orzekając jak w sentencji. W odniesieniu do skargi P.Ł. wskazać należy, iż podlega ona odrzuceniu z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Niezałatwienie wniosku o zwrot dokumentów zatrzymanych w postępowaniu kontrolnym, a następnie karnoskarbowym, nie kwalifikuje się do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność "zwrotu dokumentów" nie rodzi bowiem żadnych uprawnień czy obowiązków i nie wywołuje żadnych skutków prawnych w sferze praw i obowiązków strony skarżącej. Wyjaśnić następnie należy, że także zarzut odmowy rozpoznania sprawy przez sąd powszechny, nie mógł odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku w postaci przyjęcia skargi do rozpoznania. Skarżący nie przedłożył na tą okoliczność żadnych dokumentów, a nawet nie podał w skardze sygnatury akt sprawy. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nawet w przypadku udowodnienia podnoszonych okoliczności przy pomocy dokumentów, skarga z powodu wyżej wskazanego braku kognicji sądu administracyjnego, nie mogłaby ostatecznie zostać uwzględniona. Art. 58 § 4 p.p.s.a. nakłada na sąd administracyjny obowiązek przejęcia sprawy, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, nie nakłada natomiast obowiązku jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Odrzucenie pozwu przez sąd powszechny nie może stwarzać dla sądu administracyjnego uprawnienia prawokształtującego poprzez kreowanie nowej właściwości. Postępowanie sądowoadministracyjne musiałoby w takim przypadku zostać umorzone (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 67/08 dostępnym w CBOSA). Z powyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę P. Ł., orzekając jak w sentencji.