I SAB/Wr 365/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-07
Skład orzekający: Maria Tkacz – Rutkowska, Marta Semiczek, Piotr Kieres
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ nie podjął żadnych czynności przez 12 miesięcy od daty wpływu wniosku. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczenie terminu było znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, przyznał skarżącej 1000 zł tytułem rekompensaty oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Małoletnia K. D., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, złożonego we wrześniu 2019 r. Mimo upływu ponad 12 miesięcy, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, nie informował o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczył nowego terminu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym terminu załatwienia sprawy. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując na dużą liczbę wniosków i braki kadrowe jako przyczyny opóźnień.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego i uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, przyznał skarżącej 1000 zł tytułem rekompensaty oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Oddalił wniosek o wymierzenie grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi małoletniej K. D. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego O. D. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; V. oddala skargę w zakresie wymierzenia Wojewodzie D. grzywny; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z 7 stycznia 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 13.01.2021 r.) jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie rozpoznania wniosku małoletniej K. D. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego O. D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Z akt sprawy wynika, że 9 września 2019 r., za pośrednictwem poczty, wpłynął do Wojewody Dolnośląskiego wniosek małoletniej K. D. (urodzona w dniu [...]2008 r.) obywatelki U. o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na inne okoliczności (tj. naukę) wraz z załącznikami.
Pismem z 10 sierpnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 17.08.2020 r.) przedstawiciel ustawowy strony wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt złożenia w dniu 9.09.2019 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie pismem z 10 grudnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 22.12.2020 r.) wniósł ponaglenie, wskazując na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego i przewlekłe rozpoznawanie wniosku z 9 września 2019 r.
W skardze wniesionej przez pełnomocnika strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony z 9 września 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
- art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz.256 ze zm. - dalej: k.p.a.), poprzez rażące niedochowanie miesięcznego terminu na załatwienie sprawy przewidzianego w ww. przepisie;
- art. 36 § 1 k.p.a. w zw. art. 9 k.p.a., poprzez niepoinformowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a tym samym niepodaniu przyczyn zwłoki, braku wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz braku pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia;
- art. 37 § 4 k.p.a. w zw. art. 9 k.p.a., poprzez niepoinformowanie o przekazaniu ponaglenia będącego środkiem zaskarżenia do organu II instancji w terminie 7 dni od daty jego otrzymania;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., statuującego zasadę praworządności poprzez naruszenie, jak i niezastosowanie szeregu przepisów k.p.a. oraz lekceważące podejście do strony, co nie mogło przyczynić się do pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
- art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 8, 9 i 10 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tzn. brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania co w konsekwencji naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu oraz zasadę informowania;
- art. 63 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tzn. niewydanie urzędowego potwierdzenia wniesienia podania na adres elektroniczny pełnomocnika, w sytuacji, w której strona zażądała tego;
- art. 73 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie ani jej pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowaniu, tj. braku możliwości kontaktu z inspektorem prowadzącym postępowanie, ograniczenie tego kontaktu do sytuacji, w których to urzędnik wzywa stronę do stawiennictwa, co z kolei skutkowało brakiem realnej możliwości uzyskania wglądu do akt sprawy;
- art. 217 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. brak niezwłocznego wydania zaświadczenia w przedmiocie urzędowego potwierdzenia stanu faktycznego i prawnego dotyczącego złożonego przez stronę wniosku.
Tak formułując zarzuty skargi pełnomocnik strony wniosła:
a) na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z z 2019 r., poz. 2325 – alej P.p.s.a.) o zobowiązanie przez Sąd organu do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie udzielenia stronie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na podjęcie lub kontynuacje nauki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od daty doręczenia do organu I instancji orzeczenia,
b) na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § la P.p.s.a. o stwierdzenie przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta miała miejsce z rażącym prawa,
c) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. o wymierzenie przez Sąd organowi grzywny w wysokości 1.000 złotych,
d) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 7 P.p.s.a. o przyznania od organu na
skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.700 zł,
e) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych,
f) na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu wskazano, że wniosek strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu administracji 9 września 2019 r. i od tego czasu do dnia wniesienia skargi organ ten nie podjął żadnej czynności w sprawie, o której wiadomo by było stronie. W geście zrozumienia sytuacji Wojewody Dolnośląskiego strona przez długi okres nie podejmowała inwazyjnych dla organu działań wnosząc o rzeczy proste, aczkolwiek ważne dla niej z praktycznego punktu widzenia, tj. wniosek o elektroniczne potwierdzenie złożenia podania (doręczone wraz z pismem przewodnim do wniosku) oraz żądanie wydania zaświadczenia (doręczone 13 sierpnia 2020 roku). Ignorowanie próśb strony świadczy, równie mocno co olbrzymi okres oczekiwania na decyzję o bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że mimo iż organ formalnie prowadził postępowanie to nie podejmował w jego toku żadnych czynności i nie zakończył postępowania w ustawowym terminie, nie informował też strony o przedłużeniu tego terminu. Okoliczności te, zdaniem strony, uzasadniają wniosek o zobowiązanie organu do wydanie decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi orzeczenia Sądu oraz przyznanie stronie rekompensaty w wysokości 2.700 zł za przeżyty stres spowodowany bezczynnością organu, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu rożnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Problemy kadrowe Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami niemającymi znaczenia w sprawie. Wojewoda zauważa, powodując się na orzeczenia sądów administracyjnych, że dla stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa przekroczenie terminu musi być nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Uzasadnieniem tym jest olbrzymia ilość wniosków i braki kadrowe. Z tych powodów brak podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda zauważa też, że nie wystąpiły przesłanki ani do wymierzenia organowi grzywny, ani do przyznanie stronie sumy pieniężnej. Podkreśla, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwianiu sprawy.
Takie okoliczności w ocenie organu nie zaistniały w niniejszej sprawie. Suma pieniężna, nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Ponadto zdaniem organu skarżąca nie uzasadniła istnienia i rozmiaru krzywdy, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Z przesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że po wniesieniu skargi Wojewoda pismami z 11 lutego 2021 r. wezwał Stronę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku (złożenie odcisków linii papilarnych, przedstawienia ważnego dokumentu podróży, uzupełnienie wnioski w części A8 i A17, podpisanie wniosku przez jednego z rodziców) oraz przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie wniesione przez stronę 22 grudnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Na wstępie należy wskazać, że skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 k.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniósł w dniu 22.12.2020 r., tj. przed wniesiemy skargi). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.
Skarga jest zasadna.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).
Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 §1 i § 2 k.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.)oraz uzyskania informacji o stronie stosownie do art. 109 ww. ustawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z materiału dowodowego, znajdującego się w aktach administracyjnych przekazanych wraz ze skargą, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 k.p.a. termin rozpoznania sprawy. Wniosek strony, winien być rozpoznany w terminie miesiące bowiem z uwagi na wiek skarżącej w dacie złożenia wniosku, stosownie do art. 109 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, nie było konieczne wystąpienie do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania. W rozpoznawanej sprawie mimo upływu 12 miesięcy od daty wpływu wniosku Strony do organu administracji, tj. od 9 września 2019 r. do dnia wniesienia skargi (tj. do 13 stycznia 2021 r.) organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącego. Przez okres 12 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie. Wskazany okres 12 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Pierwsza czynność w niniejszej sprawie (wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku) została podjęte przez Wojewodę 11 lutego 2021 r., tj. po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu (13.01.2021 r.). Sąd badając bezczynność organu administracji, czy przewlekłe działanie organu administracji dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu. Na ocenę Sądu nie ma zatem wpływu fakt podjęcia czynności w sprawie po wniesieniu skargi. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie zawiadomił też Strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpozna sprawy.
Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku strony przez 12 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminy określone w art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku skarżącej art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.
Sąd uznał, uwzględniając czas trwania bezczynności, że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Należy wyjaśnić, że stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 12 miesięcy, nie informował strony o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał innego terminu rozpoznania sprawy, nie odpowiadał też na pisma strony dotyczące wydania zaświadczenia oraz przyśpieszenia postępowania. Pierwsze czynności Wojewoda podjął dopiero po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że bezczynność Wojewody miała charakter rażącego naruszenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków.
Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie, brak w tym zakresie powiadomienia Sądu, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Na wniosek Skarżącego Sąd przyznał zatem sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.000 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje skarżącej trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Wskazana w skardze kwota 2.700 zł w ocenie Sądu jest zbyt wygórowana.
W związku z przyznaniem skarżącej sumy pieniężnej, Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny (punkt V sentencji wyroku). Powołany wyżej przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. wyklucza bowiem wymierzenie grzywny i jednoczesne przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Możliwe jest zastosowanie jednego z tych środków, tego który w ocenie Sądu będzie skuteczniejszy w zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło