I SAB/Wr 42/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska, sędzia WSA Tadeusz Haberka, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2026 r sprawy ze skargi V. D. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego V. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; IV. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; VI. w pozostałym zakresie skargę oddala. Postępowanie przed organem. Przedmiotem skargi małoletniej V. D. (dalej: skarżąca, strona), obywatelki Ukrainy, jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.. W dniu 4 lutego 2025 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynął wniosek strony o udzielenie zezwolenia na pobyt na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia 4 lutego 2025 r. Organ wszczął postępowanie oraz poinformował Stronę, że na podstawie art. 210 w związku z art. 233 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm.) postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej zostanie zakończone w terminie 6 miesięcy, który biegnie od ostatniego z następujących zdarzeń: — osobiste złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub — złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub — przedłożenie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, lub wyznaczony przez wojewodę terminu, na ich dostarczenie upłynął bezskutecznie. Jednocześnie Strona została poinformowana ww. piśmie, że na podstawie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy Obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późń. zm.) w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Ponaglenie z dnia 13 listopada 2025 r. (data wpływu: 14 listopada 2025 r.) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie, zostało pozostawione bez rozpoznania w dniu 24 listopada 2025 r. Pismem z dnia 19 grudnia 2025 r. (data wpływu: 23 grudnia 2025 r.) strona wniosła za pośrednictwem Organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę Dolnośląskiego oraz na bezprawne pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania. Postępowanie przed Sądem. 29 grudnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W skardze wniesiono o: stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.; zasądzenie rzecz strony zwrotu kosztów postępowania. Strona zarzuciła organowi, że mimo upływu ustawowych terminów i złożonego ponaglenia jej sprawa pozostaje niezałatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg postępowania od dnia jego zainicjowania złożonym wnioskiem do dnia wpływu do organu skargi skierowanej do WSA. Wskazał również, że 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) zgodnie z którą od 15 kwietnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., następnie przedłużonym do 4 marca 2026 r., został zawieszony bieg terminów załatwienia sprawy. Pismem z dnia 27 marca 2026 r. organ przedłożył odpis decyzji z dnia 26 lutego 2026 r. o udzieleniu stronie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt. 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem stosownego ponaglenia do właściwego organu. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, ze zm.; dalej: k.p.a.). W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 [k.p.a.] lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [k.p.a.]. Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach Skarżącej (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury, w jakich działał organ administracji, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, [...], okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wymaga złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r., poz. 1079, ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (komendant oddziału Straży Granicznej, komendant wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni (art. 109 ww. ustawy), to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie bezczynności organu. Należy mieć jednak na uwadze, że obowiązek konsultacji nie występuje w odniesieniu do cudzoziemca, który w dniu złożenia wniosku nie ukończył 13. roku życia. Odnotować należy, że 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91; dalej: ustawa zmieniająca). W art. 7 ust. 1 ww. ustawa stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem art. 8-11 i art. 13. Na mocy ustawy zmieniającej do ustawy o cudzoziemcach wprowadzono art. 112a, stosownie termin na wydanie decyzji wynosi 60 dni, a biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Należy również mieć na uwadze, że 15 kwietnia 2022 r. na mocy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) został wprowadzony do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583, ze zm.; dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy) art. 100c. Stosownie do ust. 1 ww. artykułu, w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak stanowi ust. 3 ww. artykułu w okresie do 31 grudnia 2022 r.: przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. W myśl art. 100c ust. 4 ww. ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis ten miał zastosowanie od 15 kwietnia 2022 r. Następnie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadzono z 1 stycznia 2023 r. art. 100d, który zasady tożsame do zasad wprowadzonych art. 100c, dotyczycące biegu terminu załatwiania spraw, wprowadził w okresie do 24 sierpnia 2023 r. (czyli w istocie przedłużył do 24 sierpnia 2023 r. obowiązywanie ww. zasad biegu terminu załatwiania spraw wprowadzone z 15 kwietnia 2022 r.). Kolejnymi zmianami ustawy przedłużano ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., do 30 września 2024 r., do 4 marca 2026 r., a ostatnią zmianą tego przepisu do 4 marca 2027 r. Na tle przywołanych wyżej rozwiązań prawnych w orzecznictwie wykształciły się dwie linie orzecznicze. Zgodnie z pierwszą z nich, którą Sąd w składzie orzekającym w niemniejszej sprawie podziela, mając na uwadze zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, modyfikacja procedury administracyjnej dokonana przez art. 100c i art. 100d ww. ustawy, dotyczy tylko obywateli Ukrainy, którzy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa schronili się na terytorium RP przed wojną, przybywając - począwszy od 24 lutego 2022 r. - bezpośrednio z tego kraju. Tej kategorii cudzoziemców ustawodawca przyznał bowiem szczególną - względem pozostałych cudzoziemców - ochronę i przywileje. Z tych względów w odniesieniu do tych pozostałych cudzoziemców procedura administracyjna dotycząca terminów załatwienia sprawy oraz instytucji przewlekłości i bezczynności, pozostaje bez zmian (np. wyroki WSA we Wrocławiu z: 18 stycznia 2024 r., I SAB/Wr 343/23; 12 czerwca 2024 r., I SAB/Wr 476/23; 2 lipca 2024 r., I SAB/Wr 362/23; 25 lipca 2024 r., I SAB/Wr 393/23). Zgodnie z drugą linią orzeczniczą, która zyskała akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie (np. wyrok NSA z 6 listopada 2025 r., II OSK 2967/24). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2025 r., II OSK 2926/24, zwrócono uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. NSA zwrócił uwagę, że wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. NSA doszedł do przekonania, że nadzwyczajne okoliczności, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania, dlatego ocenił, że po 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana. Stanowisko to zostało podzielone w kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. z: 28 sierpnia 2025 r., II OSK 3109/24; z 5 sierpnia 2025 r., OSK 2743/24; 3 lipca 2025 r., II OSK 2695/24; 12 czerwca 2025 r., II OSK 2942/24. Mając na uwadze powyższe, to w świetle każdej z dwóch przedstawionych wyżej wykładni przepisów art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania, uwzględniwszy okoliczności sprawy, a w szczególności to, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem strony która niewątpliwie nie przybyła na teren Rzeczpospolitej Polskiej w związku z konfliktem w Ukrainie. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych skarżąca urodziła się na terytorium Polski. Należy jeszcze odnotować, że wobec wątpliwości dotyczących wykładni przepisów prawa unijnego, w zakresie możliwości czasowego wstrzymania w prawie krajowym biegu terminów wyznaczonych do przeprowadzenia postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., II SAB/Gl 19/25, a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 30 października 2025 r., IV SAB/Wr 649/25, skierowały do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) pytania prejudycjalne. Przechodząc do oceny przebiegu postępowania wyjaśnić należy, że przedmiotem wyrokowania Sądu jest ocena prowadzenia przez organ postępowania od dnia jego zainicjowania wnioskiem strony do dnia złożenia skargi do Sądu na bezczynność Wojewody. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wpłynął do organu 04 lutego 2025 r. Z akt administracyjnych sprawy ani odpowiedzi na skargę nie wynika, aby od dnia wpływu ww. wniosku do dnia przekazania Sądowi skargi, organ wykonał jakąkolwiek czynność w sprawie. Należy zauważyć, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia o czym stanowi art. 36 § 1 k.p.a. Organ nie wykonywał ww. obowiązku. Mając na uwadze powyższe, tj. ustalony stan faktyczny sprawy w świetle przepisów prawa znajdujących zastosowanie w wyrokowanej sprawie, Sąd stwierdził, że postępowanie Wojewody prowadzone w sprawie nosi znamiona bezczynności i przewlekłości. Konkludując Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i prowadził postępowanie przewlekle na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I i II sentencji wyroku). Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji nie prowadzi postępowania i go nie kończy stosownym rozstrzygnięciem, wobec braku jakichkolwiek ku temu przeszkód. Co szczególnie istotne w świetle powołanych wyżej zasad postępowania, w ustawowym terminie i później organ nie realizował – co zaznaczono już wyżej – obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do brzmienia art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Sąd wziął pod rozwagę to, że organ wskutek nieprawidłowej – ale nie w stopniu rażącym – wykładni przepisów, pozostawał w błędnym przekonaniu, że w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy art. 104d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Uznając, że ww. nieprawidłowa - w ocenie Sądu - wykładnia spornych przepisów nie ma postaci kwalifikowanej Sąd uwzględnił, niejednolite, a przywołane powyżej, orzecznictwo Sądów administracyjnych oraz wątpliwości sądów administracyjnych, które znalazły swój wyraz w pytaniach prejudycjalnych skierowanych do TSUE. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że Sądowi znane są z urzędu okoliczności związane ze znaczną liczbą zawisłych przed organem spraw dotyczących cudzoziemców. Należy jednak podkreślić, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Stosownie do treści art. 22 pkt 6 ustawy z 11 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2025 r., poz. 428 ze zm.) wojewoda odpowiada za wykonywanie polityki Rady Ministrów w województwie, a w szczególności: wykonuje inne zadania określone w odrębnych ustawach oraz ustalone przez Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Zatem Wojewoda po zidentyfikowaniu ryzyka niezałatwiania w terminach spraw dotyczących wniosków o udzielenie zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej powinien był podjąć odpowiednie działania naprawcze. Nawet przekonanie organu, że w załatwianiu zawisłych przed nim spraw nie jest związany żadnymi terminami, nie powinno prowadzić do sytuacji, w której organ zaprzestaje procesowej aktywności. Zagadnienia związane z organizacją wykonywania zadań przez obsługujący Wojewodę urząd nie powinny bowiem powodować negatywnych konsekwencji dla uczestników postępowania, które mogą wynikać z bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia dotyczących ich spraw Z uwagi na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt III sentencji wyroku). Mając na uwadze to, że zasadniczy cel strony skarżącej w postaci zobowiązania organu do załatwienia sprawy zostanie na mocy niniejszego wyroku zrealizowany, a stwierdzona bezczynność nie miała postaci kwalifikowanej, Sąd postanowił o niezasądzaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. W odniesieniu do wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej Sąd wziął również pod rozwagę to, że strona – jak wynika ze skargi – oczekiwała rekompensaty za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie w formie odszkodowania w wysokości 10 000 zł, gdy tymczasem suma pieniężna nie pełni funkcji odszkodowawczej, a nadto strona w złożonej skardze nie wskazała jaką szkodę wskutek stwierdzonej bezczynności organu miała ponieść. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę strony w tym zakresie (pkt VI sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.