I SAB/Wr 5/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-03-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryka Łysikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, w tym ponaglenia do organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności organów podatkowych, ponaglenie do organu wyższego stopnia stanowi środek zaskarżenia, którego skuteczne wniesienie jest warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Pozostawienie ponaglenia bez rozpatrzenia nie wyczerpuje toku instancji, a strona nadal może wnieść ponaglenie lub zażalenie na postanowienie o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A złożyło skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. (obecnie Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W.) w przedmiocie niewydania postanowienia o dopuszczeniu skarżącego do postępowania. Stowarzyszenie zarzuciło organowi bezpodstawne uzależnianie rozpatrzenia wniosku od złożenia pełnomocnictwa w określonej formie. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując niewyczerpanie środków zaskarżenia, gdyż strona nie złożyła skutecznie ponaglenia do organu wyższego stopnia z powodu braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A z/s w K. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. – obecnie: Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. w przedmiocie niewydania postanowienia o dopuszczeniu skarżącego do postępowania postanawia: odrzucić skargę. W skardze na bezczynność organu skarżące stowarzyszenie reprezentowane przez radcę prawnego zarzuciło, że organ bezpodstawnie uzależnia rozpatrzenie wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie, od złożenia przez pełnomocnika pełnomocnictwa w formie przewidzianej przez art. 138e § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.), tj. według wzoru określonego w odrębnych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Argumentował, że strona przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu przed organami. Uprzednio winna bowiem złożyć na podstawie art. 141 O.p. ponaglenie do organu wyższego stopnia nad organem pozostającym w rzekomej bezczynności. Strona takie ponaglenie istotnie wniosła. Było jednak obarczone brakami formalnymi (niezłożenie pełnomocnictwa w odpowiedniej formie), których pomimo wezwania nie uzupełniono. Z tego powodu organ wyższego stopnia - Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] pozostawił ponaglenie bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z treścią przepisów art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej - p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis statuuje więc zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. W niniejszej sprawie strona przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wyczerpał przysługujących jej środków zaskarżenia od ww. orzeczenia, tj. nie wniosła skutecznie tzw. ponaglenia do organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 141 § 1 pkt 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. W sprawach dotyczących bezczynności organów podatkowych przyjmuje się, że ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 O.p., stanowi środek zaskarżenia w rozumieniu art. 54 § 2 p.p.s.a., którego wniesienie warunkuje możliwość złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy wyższego stopnia na podstawie art. 169 O.p. pozostawił ponaglenie bez rozpatrzenia. Pozostawienie tego środka bez rozpatrzenia powoduje, iż nie wywołał on zamierzonych przez stronę skutków prawnych w postaci wyczerpania toku instancji. Strona nadal jest uprawniona do wniesienia ponaglenia. Miała też możliwość na podstawie art. 169 § 4 O.p. wniesienia zażalenia na postanowienie o pozostawieniu jej ponaglenia bez rozpoznania. Zarysowany w skardze spór dotyczący formy pełnomocnictwa, którym pełnomocnik strony winien się legitymować składając wniosek o dopuszczenie strony do udziału w sprawie, powinien być kontynuowany poprzez złożenie zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2016 r. o pozostawieniu ponaglenia bez rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło