I SAB/Wr 688/21

WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-21

Skład orzekający: Maria Tkacz - Rutkowska, Katarzyna Radom, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski prowadził postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w sposób przewlekły, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego, ponieważ wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a organ nie podjął żadnych istotnych czynności przez okres czterech miesięcy. Jednakże, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę szczególne okoliczności związane z epidemią COVID-19, które wpłynęły na możliwość prowadzenia postępowania. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni i oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę we wrześniu 2020 r. Po upływie ustawowych terminów i braku reakcji organu, pełnomocnik strony wniósł ponaglenie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw oraz rażące naruszenie prawa. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego, nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej i zasądził od Wojewody na rzecz strony zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Radom sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. nie stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej R. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 1 lutego 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 3.02.2021 r.) jest przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku obywatela U. R. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z akt administracyjnych R. K. (dalej: strona, skarżący) 11 września 2020 r. (wpływ do organu administracji) złożył, za pośrednictwem poczty, w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikiem nr 1 oraz innymi dokumentami (kserokopie: karty pobytu, paszportu, decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 13.06.2019 r., umowa najmu, powiadomienia o nadaniu numeru PESEL). Pełnomocnik strony pismem z 12 listopada 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 16.11.2020 r.) wniósł ponaglenie na bezczynność i przewlekłe działanie Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wskazał, że pomimo upływu ustawowego terminu rozpoznania tego rodzaju spraw (sprawa nie jest skomplikowana) wniosek strony nie został rozpoznany. Pismem z 1 lutego 2021 r. (wpływ do organu administracji 3.02.2021 r.) pełnomocnik strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony o zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – dalej K.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Tak formułując zarzuty pełnomocnik strony wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania, skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy; 2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienie się wyroku; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 5.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: P.p.s.a.); 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy; 6) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu skargi wskazano, że strona od dnia złożenia wniosku nie ma informacji aby organ podjął jakiekolwiek czynności w sprawie. Tak przewlekłe działanie Wojewody Dolnośląskiego powoduje u strony poczucie strachu i niepewności. Strona chce spokojnie mieszkać i pracować w Polsce, co organ znacząco utrudnia swoją karygodną wręcz bezczynnością. Od momentu złożenia wniosku przez cudzoziemca minęło blisko 5 miesięcy a organ na powziął żądnych czynności w sprawie, w tym przede wszystkim nie poinformował strony postępowania o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie, co narusza art. 35 § 3 K.p.a. Strona wyczerpała środki zaskarżenia przewidziane na etapie postępowania administracyjnego. W ocenie strony skarżącej, nie ma w niniejszej sprawie wątpliwości, że wielomiesięczne ignorowanie strony przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda Dolnośląski powinien zakończyć postępowanie decyzją w terminie maksymalnie dwóch miesięcy od daty złożenia przez stronę wniosku, czego jednak nie uczynił. Niezasadne jest tak długie prowadzenie postępowania gdy sama sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, nie było konieczne przeprowadzanie szczególnie wnikliwego postępowania dowodowego (choćby powoływanie biegłego). Podkreślono, że organ nie podjął w terminie odpowiednich czynności zmierzających do szybkiego rozpoznania sprawy - w tym również nie poinformował strony o powodach nierozpoznania sprawy w terminie zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. W tych okolicznościach za zasadne strona uznała żądanie przyznania od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Naruszanie norm prawnych dotyczących terminów rozpoznania sprawy winno się wiązać z nałożeniem na organ obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, która z jednej strony będzie stanowiła swoistą karę dla organu, a z drugiej strony stanowić będzie rekompensatę dla strony za naruszanie jej praw. Pełnomocnik powołuje się obszernie na orzecznictwo sadów administracyjnych w tym zakresie. Ponadto podnosi, że postępowania prowadzone przez Wojewodę Dolnośląskiego są coraz bardziej przewlekłe, a Wojewoda nie podejmuje żadnych realnych działań zmierzających do poprawienia sytuacji, co z miesiąca na miesiąc pogarsza sytuację cudzoziemców na terenie całego województwa - co znajduje potwierdzenie w oficjalnych dokumentach urzędowych, w tym zakresie powołuje się na raport NIK i skutkuje wniesieniem od stycznia do listopada 2019 r. ponad 1.200 skarg na przewlekłość/bezczynność do WSA we Wrocławiu. Wojewoda Dolnośląski, przesyłając akta administracyjne wraz ze skargą, wniósł o oddalenie skargi, nie przedstawiając uzasadnienia tego wniosku. Z akt administracyjnych wynika także, że Wojewoda, pismami z 17 marca 2021 r.: - wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.) do osobistego stawiennictwa w dniu 14 kwietnia 2021 r. oraz na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do okazania ważnego dokumentu podróży w terminie 30 dni pod rygorem pozostawienie wniosku bez rozpoznania oraz do korekty wniosku i dostarczenia 4 kolorowych zdjęć w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienie wniosku bez rozpoznania; - przekazał ponaglenie strony z 16 listopada 2020 r. (wpływ do organu administracji) do Urzędu do Spraw Cudzoziemców; Do dnia rozpoznania przez Sąd skargi brak informacji od Wojewody Dolnośląskiego o zakończeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o wydania zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniesiono w dniu 16.11.2020 r.). Stosownie zatem do art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty i wniosku zawarte w skardze są zasadne. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku skarżącego mimo upływu 4 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od 11.09.2020 r. r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do 3.02.2021 r.). Przez 4 miesiące organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie, która zmierzałaby do zakończenia postępowania, a wniesione przez stronę skarżącą ponaglenie (wpływ do organu administracji w dniu 16.11.2020 r.) przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców (w dniu 17.03.2021 r.) dopiero po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania. Pierwsze czynności zmierzająca do zakończenia postępowania podjęto dopiero 17 marca 2021 r., tj. po wniesieniu skargi do tut. Sądu na przewlekłość postępowania (uzupełnienie braków formalnych i dokumentów). Sąd badając bezczynność organu administracji, czy przewlekłe działanie takiego organu dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu, zatem fakt podjęcia czynności po wniesieniu przez stronę skargi nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku strony przez 4 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził aby przewlekłość postępowania miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 4 miesiące, niewątpliwie przekroczył zatem ustawowe terminy rozpoznania sprawy i naruszył prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Dokonując oceny charakteru przewlekłości należy jednak wziąć pod uwagę szczególne okoliczności w jakich działał organ administracji. W dacie wpływu wniosku skarżącego oraz w okresie poprzedzającym tę datę organ administracji, bez swojej winy, działał w warunkach szczególnych, związanych z epidemią Covid 19, tj. warunkach wynikających z uregulowań zawartych w art. 15zzs i innych ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). W szczególności nie było możliwe w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r. składanie osobiście wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Rozpoznanie założonych za pośrednictw poczty wniosków możliwe było, zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach, po wizycie cudzoziemca w siedzibie organu administracji okazaniu ważnego dokumentu podróży i złożeniu odcisków linii papilarnych. Dokonując oceny charakteru przewlekłości w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, należy uwzględnić czas niezbędnych do wezwania do osobistego stawiennictwa i osobistego stawiennictwa wszystkich cudzoziemców, którzy złożyli wnioski za pośrednictwem poczty w ww. okresie. W tych okolicznościach nierozpoznanie wniosku strony skarżącej w terminie do dnia wniesienia skargi, tj. od 11 września 2020 r. do 3 lutego 2021 r. zdaniem Sądu nie może być oceniony jako przewlekły z rażącym naruszeniem prawa. Konieczne było bowiem w pierwszej kolejności zapewnienie rozpoznanie wniosków złożonych w okresie do 31 marca do 23 maja 2020 r. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy nie było znaczne, a ponadto usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami Sąd w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wojewodę nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Sąd przyjmując, że w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej (punkt IV sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło