I SAB/Wr 717/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-08-19
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Marta Semiczek, Annetta Makowska - Hrycyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ponieważ od złożenia wniosku w lipcu 2018 r. do momentu wniesienia skargi w lutym 2021 r. organ nie podjął żadnych znaczących czynności procesowych zmierzających do rozpoznania wniosku. Bezczynność ta została uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na oczywiste naruszenie obowiązku działania w terminie i sprawnie, pomimo braku uzasadnionych przyczyn opóźnienia.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w lipcu 2018 r. Pomimo licznych ponagleń, próśb o interwencję i skarg na przewlekłość postępowania, Wojewoda Dolnośląski przez ponad dwa lata nie wydał decyzji. Organ podejmował sporadyczne czynności, często wzywając stronę do uzupełnienia dokumentów, jednakże brak było systematycznego i terminowego działania. W lutym 2021 r. strona złożyła skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów KPA i PPSA.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej. II. Stwierdzono, że bezczynność Wojewody D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. III. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wydania decyzji. IV. Przyznano od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej V. K. sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 zł. V. Dalej idącą skargę oddalono. VI. Zasądzono od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej V. K. kwotę 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Anetta Makowska - Hrycyk, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi V. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wydania decyzji: IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej V. K. sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych); V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej V. K. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi V.K. (dalej: Strona, Skarżący) jest bezczynność Wojewody D. (dalej: organ, Wojewoda) w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W dniu 31 lipca 2018 r. do organu wpłynął wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Pismem z dnia 8 marca 2019 r. (data wpływu do organu 11 marca 2019 r.) Strona skierowała do organu prośbę o interwencję w jej sprawie. Podała, że do dnia sformułowania powyższego pisma nie otrzymała informacji, że decyzja zostanie wydana w innym terminie, niż termin 2 miesięcy. Poinformowała jednocześnie o przekształceniu spółki jawnej, w której pracowała w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową oraz złożyła dokumenty.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu 26 sierpnia 2019r.) pełnomocnik Strony złożył wniosek o wgląd w akta, wydanie zaświadczenia, udzielenie informacji i przyspieszenie postępowania.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu 26 sierpnia 2020r.) Strona złożyła ponaglenie na bezczynność i na przewlekłość organu, które pismem z dnia 25 września 2019 r. organ przekazał do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznając je za uzasadnione.
Strona w dniu 29 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Pismem z dnia 25 września 2019 r. organ wezwał Stronę do uiszczenia opłaty skarbowej w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu podania.
Pismem z dnia 3 października 2019 r. (data wpływu do organu 7 października 2019 r.) Strona przesłała dowód uiszczenia opłaty za wniosek.
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2020 r. (data wpływu do organu 18 lutego 2020r.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał wniesione ponaglenie przez Stronę za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku na dzień 24 kwietnia 2020 r.
Pismem z dnia 5 lutego 2020 r. (data wpływu do organu 10 lutego 2020 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesłał do organu odpis wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 1033/19 wraz z uzasadnieniem. W przedmiotowym wyroku WSA zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznał od organu. na rzecz Strony sumę pieniężną w kwocie 1000 złotych.
Pełnomocnik Strony pismem z dnia 5 marca 2020 r. (data wpływu do organu 11 marca 2020 r.) wezwał Wojewodę Dolnośląskiego do dobrowolnego wykonania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Pismem z dnia 23 marca 2020 r. wystąpiono do Policji, ABW i Straży Granicznej o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium RP Skarżącej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odpowiedź Służb wpłynęła do organu 16 kwietnia 2020 r.
Pismem z dnia 23 marca 2020 r. organ na podstawie art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256., dalej: k.p.a.) poinformował Stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania określono na dzień 25 czerwca 2020 r. Jednocześnie na podstawie art. 50 k.p.a. wezwał do przedstawienia w terminie 30 dni informacji, że Strona posiada zapewnione miejsce zamieszkania na okres pobytu na terytorium RP, gdyż znajdująca się w aktach umowa najmu była zawarta na okres od 2 listopada 2018 r. do 1 listopada 2019 r. Poinformował również o możliwości uzyskania stempla do paszportu potwierdzającego złożenie wniosku. Pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. pełnomocnik Strony przesłał do sprawy umowę najmu.
Strona w dniu 20 maja 2020 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 1033/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 255/20 odrzucił skargę i w dniu 1 października 2020 r. doręczył organowi prawomocne postanowienie wraz z aktami sprawy.
Pismem z dnia 2 czerwca 2020 r. (data wpływu do organu 4 czerwca 2020 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesłał do organu odpis wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 1033/19 wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności i uzasadnieniem.
Pismem z dnia 2 lipca 2020 r. organ poinformował Stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania zostaje zmieniony na 1 sierpnia 2020 r. Jednocześnie na podstawie art. 50 oraz art. 79a k.p.a. wezwał do przedstawienia w terminie14 dni dokumentów do sprawy, które Strona złożyła w dniu 15 lipca 2020 r., równocześnie wnosząc o przyspieszenie postępowania i wydanie decyzji.
W dniu 17 lipca 2020 r. Strona wezwała organ do wykonania wyroku z dnia 20 grudnia 2020r., sygn. akt III SAB/Wr 1033/19.
Pismem z dnia 15 października 2020 r. organ poinformował Stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania zostaje zmieniony na 15 listopada 2020 r. Jednocześnie na podstawie art. 50 oraz art. 79a k.p.a. wezwał do dostarczenia w terminie14 dni aktualnego i faktycznego celu pobytu na terytorium RP w okresie powyżej 3 miesięcy oraz uzupełnienia wniosku w części C VII. Wymagane dokumenty Strona złożyła w dniu 4 listopada 2020 r. oraz w dniu 13 listopada 2020 r., równocześnie wnosząc o przyspieszenie postępowania i wydanie decyzji.
Pismem z dnia 15 marca 2021 r. organ wezwał Stronę na podstawie art. 50 k.p.a. do uzupełnienia wniosku i złożenia w terminie 14 dniu dokumentów potwierdzających zapewnione miejsce zamieszkania, informując, że umowa najmu była ważna do 2 grudnia 2020 r. oraz pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a.
Strona w dniu 19 lutego 2021 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego zarzucając naruszenie art.8, art. 12, art.35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wnoszę o: stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy; stwierdzenie, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku; przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 20 000 złotych na podstawie art. 149 § 2 z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ( w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Pojęcie bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z tym przepisem, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia bezczynności należy sięgnąć także do piśmiennictwa i judykatury. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów konkretny akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie omawianej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na bazie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź też takich, które są możliwe do ustalenia na podstawie danych, jakimi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do uznania, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracji publicznej dopuścił się tak rozumianej bezczynności. Wniosek Strony o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do organu 31 lipca 2018r. Wobec tego Wojewodzie od tego dnia rozpoczął bieg terminu na załatwienie wniosku. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 35 § 2 i 3 K.p.a. w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Strona powinna była otrzymać decyzję w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę bez zbędnej zwłoki (plus 30 dni w związku z koniecznością zasięgnięcia opinii w Policji, Straży Granicznej i ABW). Oznacza to, że sprawa powinna być załatwiona w ciągu miesiąca od złożenia wniosku plus ewentualne 30 dni, natomiast organ administracji publicznej nie tylko nie zakończył postępowania w terminach wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, ale - co szczególnie należy zaakcentować - w czasie ustawowo zakreślonym na zakończenie postępowania administracyjnego, nawet nie podjął żadnej czynności procesowej, która zmierzałaby do rozpoznania wniosku Strony. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwsza reakcja organu na wniosek złożony w dniu 31 lipca 2018 r. nastąpiła 25 września 2019 r. czyli po 14 miesiącach od jego złożenia. Wezwanie organu Strona wykonała 7 października 2019 r. Kolejne czynności procesowe zmierzające do rozpoznania przedmiotowego wniosku Strony organ podjął 23 marca 2020 r. wdrażając procedurę z art. 109 ust.1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35) oraz wzywając Stronę do przedłożenia dokumentów. Odpowiedź od Służb organ otrzymał w dniu 16 kwietnia 2020 r., natomiast dokumenty zostały przedłożone przez Stronę 15 czerwca 2020 r. Następna czynność została przez organ podjęta 2 lipca 2020 r. kiedy to wezwał Stronę do złożenia dokumentów, z czego Strona wywiązała się w dniu 15 lipca 2020r. Kolejną czynność organ podjął po upływie 3 miesięcy, w dniu 15 października 2020 r. wzywając Stronę do złożenia dokumentów, które zostały przedłożone 4 i 13 listopada 2020 r. Sąd dostrzega, że po wniesieniu przez Stronę w dniu 19 lutego 2021 r. skargi organ podjął w sprawie kolejną czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku Strony - w dniu 15 marca 2021 r. wzywając Stronę do złożenia dokumentów. Fakt ten pozostaje jednak poza kontrolą sądową, która dokonywana jest na dzień wniesienia skargi.
Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art.3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Określenie "w prawnie ustalonym terminie" odnosi się do terminów ustawowych dla załatwienia spraw danego rodzaju. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynnością będzie sytuacja kiedy organ nie załatwił sprawy w terminie wskazanym w art. 35 lub 36 § 1 k.p.a.
Przedstawiona charakterystyka prowadzonego w sprawie postępowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w jego przebiegu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a., gdyż od 31 lipca 2018 r. do 25 września 2029 r., od 8 października 2019 r. do 23 marca 2020 r., od 16 czerwca 2020 r. do 2 lipca 2020 r., od 16 lipca 2020 r. do 15 października 2020 r. a następnie od 13 listopada 2020 r. do dnia wniesienia skargi organ nie podjął żadnych czynności w celu rozpatrzenia wniosku Strony i zakończenia postępowania. Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomikę podejmowanych działań. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Takich czynności i działań w niniejszej sprawie zabrakło. Brak działania organu we wskazanym okresie nie ma żadnych uzasadnionych powodów, a w szczególności nie ma on uzasadnienia w stopniu skomplikowania sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek uzasadnione przyczyny takiego zachowania organu, jak również nie przyczyniła się do niego Strona. Sam też organ przekazując ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców uznał, że ponaglenie jest zasadne, co znalazło potwierdzenie w postanowieniu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Podkreślenia wymaga, że wezwania skierowane do Strony cechują się powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi Strony nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Podejmowane przez organ czynności zdają się świadczyć - w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te, co już wyżej podkreślono są typowe i powtarzalne. Nie było również przeszkód, aby niezwłocznie po wpłynięciu wniosku organ wystąpił do stosownych służb. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie do stosownych organów na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jest czynnością, którą organ jest zobowiązany podjąć na mocy przepisów ustawy o cudzoziemcach każdorazowo w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Innymi słowy, wskazane informacje stanowią materiał dowodowy, który obligatoryjnie musi zostać zgromadzony przez organ, i który stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie. Wystąpienie do właściwych organów ze stosownym wnioskiem stanowi więc czynność standardową, a nie czynność, której konieczność podjęcia wyniknęła w toku prowadzenia niniejszego postępowania. Brak jest usprawiedliwienia dla bezczynności organu we wskazanych okresach. Taką ocenę uzasadnia charakterystyka prowadzonego postępowania zarówno przed, jak i po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu pandemii z powodu COVID – 19, czyli uwzględniająca terminy zawieszenia postępowania od 14 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r.
Od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał bowiem stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, zaś z dniem 20 marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia: z dnia 13 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 433 oraz z dnia 20 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem 31 marca 2020 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), mocą której do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego artykułu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie powołany przepis stanowił, że w okresie o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się (ust. 10 pkt 1). Dodatkowo w ust. 11 cytowanego art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Powołany wyżej przepis art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia 24 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy z dnia z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - Dz. U. z 2020r., poz. 875 ze zm.). Wskazać również należy, że jak trafnie zauważa się w orzecznictwie, wykładnia językowa przepisu (art. 15zzs, ale także 15zzr) prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu zarówno w odniesieniu do uchylonego już - wyraźnie wymienionego w treści przepisu - stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego w chwili wejścia w życie przepisu - stanu epidemii – obu ogłoszonych z powodu narastającego zagrożenia wywołanego niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19. Przyjęcie wykładni przeciwnej, tj. ograniczenie mocy obowiązującej przepisu art. 15zzs ust. 1 ustawy do okresu od jego wejścia w życie do uchylenia, tzn. z wyłączeniem okresu stanu zagrożenia epidemicznego, stanowiłoby wyraz zaprzeczenia zasadzie racjonalności ustawodawcy. Wynik takiej wykładni prowadzi bowiem do sytuacji, w której uchwalony przepis w chwili jego wejścia w życie jest już częściowo niewykonalny i nie znajduje zastosowania. Racjonalność ustawodawcy, który w sposób jawny proceduje projekt ustawy zawierający w swej treści odniesienie do stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie uchwala ten projekt w niezmienionej wersji, mimo że stan ten został już zniesiony, przemawia za uznaniem że ustawodawca, który dał uprzednio obywatelom swego rodzaju promesę ochrony prawnej na czas stanu zagrożenia epidemicznego, mimo zniesienia tego stanu, ochronę tę wprowadza z mocą wsteczną. Przemawia to za przyjęciem, że intencją ustawodawcy było nadanie przepisowi art. 15zzs ust. 1 ustawy kryzysowej charakteru retroaktywnego (por. szerzej wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 319/20).
W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (w pkt II sentencji wyroku), że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Sąd ma na uwadze to, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta od dłuższego już czasu nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Sytuacja, w której Strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na ocenę tę ma również wpływ nieskomplikowany charakter sprawy, w której procedowanie w zasadzie odbywa się na podstawie dostarczanych przez stronę dokumentów oraz konsultacji z innymi organami. Sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Na wniosek Strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 149 § 2 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał Stronie sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 zł. W ocenie Sądu kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za bezczynność organu w kontekście wskazanych okoliczności, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Należy dodać, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19, CBOSA). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA) i nie ma charakteru odszkodowawczego.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku, oddalając dalej idącą skargę w tym zakresie ponad kwotę przyznaną (pkt V sentencji wyroku).
Z uwagi na zobowiązanie organu do załatwienia niniejszej sprawy w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zawarte w wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 1033/19 Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono w pkt VI sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło