I SAB/Wr 721/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się w bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego T. B. sumę pieniężną w kwocie 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przedmiotem skargi z 22 lutego 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 23.02.2021 r.) jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie z wniosku obywatela U. T. B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z akt administracyjnych T. B. (dalej: strona, skarżący) 6 sierpnia 2019 r. złożył osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikiem nr 1 oraz inne dokumenty (kserokopia paszportu, decyzja o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i prace do dnia 3.01.2020 r., zmiana warunków umowy o prace, KRS pracodawcy, akt notarialny zakupu lokalu mieszkalnego, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego, zapytane o karalność). W dniu złożenia wniosku wręczono stronie pismo z dnia 6.08.2019 r. informujące, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie do 6 lutego 2020 r. oraz informujące, że w trakcie rozpoznawania wniosku strona przebywa w Polsce legalnie. W dniu 17 lutego 2020 r. wpłynęła do organu administracji umowa o pracę zawarta przez stronę z dnia 19.12.2019 r. Pismem z 16 lutego 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 19.02.2021 r.) strona wniosła ponaglenie na niezałatwienie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie. W ponagleniu strona żądała wyznaczenia terminu rozpoznania wniosku oraz niezwłocznie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zgodnie z treścią wniosku. Strona wskazała, że mimo upływu 18 miesięcy od dnia złożenie wniosku Wojewoda nie rozpoznał wniosku i nie podjął żadnych czynności w sprawie. Ponaglenie przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z 2 marca 2021 r. Strona 22 lutego 2021 r. (data nadane w urzędzie pocztowym) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – dalej K.p.a.) przez ich niezastosowanie, przez co w konsekwencji nastąpiło rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Tak formułując zarzuty strona wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu w sprawie z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w Polsce; 2) zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do wydania decyzji udzielającej stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce, zgodnie z treścią wniosku; 3) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2.500 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: P.p.s.a.); 4) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu ponad 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku Wojewoda nie wydał w sprawie decyzji, co narusza zasadę szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 K.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie winno być zakończone nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tymczasem Wojewoda przez 18 miesięcy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie zatem dopuścił się bezczynności, naruszając przepisy art. 35 § 1 i§ 2 i § 3 K.p.a. Nie zawiadomił też strony ani o przyczynach zwłoki, ani o nowym terminie rozpozna sprawy. Sytuacja w której na skutek opieszałości organu znalazł się skarżący nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Tak długi okres bezczynności organu administracji bez uzasadnionej przyczyny wskazuje na rażące naruszenie prawa. Skarżący przebywa na terytorium Polski od grudnia 2015 r. pracuje i jest zainteresowany dalszą pracą, złożyła wniosek 5 miesięcy przed zakończeniem terminu ważności dotychczasowej karty pobytu dając czas organowi na rozpoznanie wniosku, mimo to czeka już ponad półtora roku na rozstrzygniecie. Suma pieniężne o przyznanie której wnioskuje skarżący pozwoli zrekompensować trudności jakie spotkały skarżącego na skutek opieszałości Wojewody, w szczególności niepewność co do przyszłości zarówno po jego stronie, jak i stronie jego pracodawcy, zawieszenie w podejmowaniu ważnych decyzji życiowych (brak możliwości wzięcia kredytu) brak możliwości kontaktu z rodziną i załatwienie spraw związanych jego konieczną obecnością na U. Wojewoda Dolnośląski przesyłając akta administracyjne wraz ze skargą wniósł o oddalenie skargi. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, obejmującego też czynności podjęte po wniesieniu skargi do Sądu, Wojewoda zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Problemy kadrowe Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami niemającymi znaczenia w sprawie, w szczególności dla oceny czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym kontekście przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Takimi okolicznościami faktycznymi usprawiedliwiającymi zwłokę w rozpoznaniu wniosku strony, zdaniem Wojewody, jest właśnie znaczna ilość spraw i braki kadrowe. Z tych powodów uważa, że nie ma podstaw do uznania, iż miała miejsce bezczynność lub przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, jak wyjaśnił, z treści przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika że suma pieniężna jest jednym z dwóch środków, które może zastosować sąd w związku z bezczynnością lub przewlekłością organu administracji. Wybór w tym zakresie winien być uwarunkowany celami skargi na bezczynność, którymi są zwalczanie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania oraz zapobieganie bezczynności w przyszłości. Takie cele realizuje w pierwszej kolejności grzywna, a dopiero gdy sąd uzna że dla realizacji tych celów nałożenie grzywny nie jest wystarczające suma pieniężna. Jedocześnie organ zastrzegł, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, zdaniem Wojewody, jest nieuzasadniony. Z akt administracyjnych wynika także, że pismami z 3 marca 2021 r. Wojewoda: - wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we Wrocławiu i Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o udzielnie informacji, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia o cudzoziemcach (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 35 ze zm. ), czy wjazd i pobyt strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, - zawiadomił stronę, że wniosek zostanie rozpoznany w przewidywanym terminie do 16 maja 2021 r. z uwagi na obowiązek zasięgniecie informacji o stronie od innych organów na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wpłynęło do organu administracji w dniu 19.02.2021 r.). Stosownie zatem do art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), tj. w brzmieniu obowiązującym od 31 marca do 23 maja 2020 r. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa skarżącego winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku skarżącego mimo upływu 16 miesięcy, tj. od 6 sierpnia 2019 r. (data osobistego złożenia wniosku) do dnia wniesienia skargi (tj. do 23 lutego 2021 r.). Wskazany okres 16 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Przez okres 16 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie zmierzającej do zakończenia postępowania. Za czynność taką nie można uznać zawiadomienia strony w dniu złożenia wniosku, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie do 6 lutego 2020 r., czynność ta nie została bowiem poprzedzona oceną czy wniosek spełnia wymogi formalne i czy zostały złożone wszystkie niezbędne do rozpoznania wniosku dokumenty. Pierwsze czynność w sprawie Wojewoda podjął dopiero 3 marca 2021 r. (wystąpienie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacji o stronie oraz wskazanie 16 maja 2021 r. jako daty zakończenia postępowania). W konsekwencji bezczynność organu administracji trwała 16 miesiące. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie przekazał też w terminie ponaglenia strony które wpłynęło do organu administracji 19 lutego 2021 r. Ponaglenie to przekazał dopiero 2 marca 2021 r. r. (tj. po wniesieniu skargi do Sądu). Wojewoda nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zbadania czy wniosek strony spełnia wymogi formalne, niezwłocznie po wpływie tego wniosku i ewentualnego wezwania do jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie, nie wykonał też czynności rutynowych tj. nie wystąpił, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, o informacje o stronie postępowania. Okoliczności te uzasadniają stwierdzenie, że Wojewoda naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 K.p.a. w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. Sąd uznał - uwzględniając czas trwania bezczynności, brak reakcji na ponaglenie strony oraz przekazanie ponaglenia strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem (dopiero po wniesieniu skargi do Sądu) - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji przez 16 miesiące nie podjął żadnych czynności, które zmierzałyby do rozpoznania wniosku strony, nie dotrzymał terminu wyznaczonego w dniu złożenia przez stronę wniosku, nie wyznaczył nowego terminu i nie wyjaśnił przyczyn tak znacznej zwłoki. W okresie 16 miesięcy Wojewoda nie zbadał nawet czy wniosek strony spełnia wymogi formalne, czy konieczne jest jego uzupełnienie, nie podjął też rutynowych czynności w sprawie, wskazanych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Pierwsze czynności Wojewoda podjął dopiero upływie 16 miesięcy od wpływu wniosku i po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu na bezczynność Wojewody. Przez 16 miesięcy strona nie miała żadnej informacji o przebiegu postępowania mimo, że wniosek złożyła osobiście wraz z załącznikiem nr 1 oraz dokumentami a następnie wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i brak czynności w sprawie. Konieczne było wniesienie skargi do Sądu na bezczynność Wojewody, aby Wojewoda po 16 miesiącach zbadał wniosek strony pod względem formalnym, nie stwierdzając braków i wykonał czynności rutynowe związane z uzyskaniem informacji o wnioskodawcy (art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Sąd nie ma zatem wątpliwości, że organ administracji w sposób znaczny, niezaprzeczalny i bez uzasadnionej przyczyny naruszył wszelkie terminu rozpoznania wniosku strony, to znaczy w sposób rażący naruszył prawo strony skarżącej do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasady postępowania, w tym zasadę szybkości postępowania, zasadę zaufania, zasadę informowania, a także prawo do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia (ponaglenie). Odnosząc się do argumentów Wojewody o ogromnej ilości spraw, trudnościach kadrowych i konieczności wnikliwej analizy złożonych przez cudzoziemców dokumentów, Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające zwykle swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności czy przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności organu administracji czy przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi stron, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków w postaci skrócenia okresu rozpoznawania spraw. Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie, brak w tym zakresie informacji od stron postępowania, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny - w szczególności całkowite ignorowanie strony przez okres 16 miesięcy od dnia wpływu wniosku strony, niepodejmowanie żadnych czynności, mimo że wniosek był kompletny, nie informowanie strony o przewidywanym terminie zakończenia postępiania, po upływie terminu wyznaczonego w dniu złożenia wniosku oraz o przyczynach zwłoki, nieprzekazanie w terminie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenia wniesionego przez stronę czyli rażące naruszanie praw strony w postępowaniu administracyjnym - Sąd za zasadne uznał przyznanie skarżącemu od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej w wysokości 1.200 zł. W ocenie Sądu, przyznanie sumy pieniężnej w ww. kwocie z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej w sposób dostateczny zrekompensuje wszelkiego rodzaju niedogodności jakie związane były z tak długim oczekiwaniem na podjęcie w niniejszej sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ignorowanie Strony przez okres ponad roku od złożenie wniosku niewątpliwe wywoływało u skarżącego stres spowodowany niepewnością zarówno co do prawidłowości złożonego wniosku, jak i dalszego zamieszkiwania i pracy na terytorium Polski. Powodowało też niedogodności w bieżącym funkcjonowaniu. W ocenie Sądu, jednak zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 2.500 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).