I SAB/Wr 867/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi małoletniego M. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego nie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej M. K. kwotę 597(pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 2 marca 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 11.03.2021r.) jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku obywatela U. małoletniego M. K. (reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego M. K.(1) o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Jak wynika z akt administracyjnych M. K. urodzony [...] 2015 r. (dalej: strona, skarżąca) reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych M. K.(1) i M. K.(2) 16 lipca 2020 r. (wpływ do organu administracji) złożył, za pośrednictwem poczty w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Wraz z wnioskiem strona złożyła: odpis zupełny aktu urodzenia, 4 fotografie, kserokopię karty pobytu, kserokopię paszportu, decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 7.05.2019 r., dowód uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 640 zł, zaświadczenie z ZUS o zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego z dnia 12.02.2020 r., jako tytuł prawny do lokalu akt własności lokalu mieszkalnego M. K.(2), zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach rodziców strony, umowy o pracę na czas nieokreślony rodziców strony wraz z aneksami. Pismem z 6 października 2020 r. Wojewoda Dolnośląski wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w dniu 3 listopada 2020 r. celem przedstawienia ważnego dokumentu podróży oraz dołączenie do akt kserokopii tego dokumentu, przedstawienie oryginału ważnego dokumentu podróży ojca małoletniej strony oraz dołączenie o akt kserokopii tego dokumentu, zastrzegając, że nieusunięcie ww. braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania oraz do złożenia odcisków linii papilarnych pod rygorem odmowy wszczęcia postępowania. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony 9 października 2020 r. Wskazane w wezwaniu braki strona uzupełniła 3 listopada 2020 r. z wyjątkiem odcisków linii papilarnych brak możliwości pobrania odcisków palców – dziecko poniżej 6 roku życia w dniu złożenia wniosku. Pismem z 5 października 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 12.10.2020 r.) pełnomocnik strony wniósł o udostępnienie akt i wskazanie nazwiska inspektora prowadzącego sprawę. Pismem z 3 lutego 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 8.02.2021 r.) pełnomocnik strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku strony, zarzucając przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa i wnosząc o stwierdzenia takiej przewlekłości, o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni oraz zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych przewlekłości. Pismami z 18 lutego 2021 r. Wojewoda - przekazał ponaglenie strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, o przekazaniu ponaglenia poinformowano pełnomocnika strony; - na podstawie art. 50 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: K.p.a.) wezwał stronę do nadesłania następujący dokumentów: potwierdzenia posiadania przez stronę aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego, udokumentowania legalnego i nieprzerwanego pobytu przez co najmniej 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku, kopii poprzedniego paszportu małoletniej strony, kopii decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy strony wydanej przez Wojewodę Podkarpackiego, pisemnego oświadczenia dotyczącego podróży i pobytów małoletniej strony poza terytorium Polski w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku ze wskazaniem państwa oraz okresu pobytu poza terytorium Polski, wyznaczając 30 dniowy termin i nie określając rygoru, ponadto Wojewoda poinformował, że przewidywany termin zakończenia postepowania w sprawie to 18 czerwca 2021 r. Pełnomocnik strony pismem z 2 marca 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 9.03.2021 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku strony o udzielnie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1 i § 2, art. 35 § 1 i § 4, art. 36 i art. 37 § 4 K.p.a. w zw. z art. 210 w zw. z art. 223 w zw. z art. 211 ustawy o cudzoziemcach przez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy oraz przez niezałatwienie sprawy w terminach i w sposób określony w art. 210 ustawy o cudzoziemcach, a także przez uchybienie obowiązkowi ustosunkowania się do treści ponaglenia przekazanego organowi wyższego stopnia. Tak formułując zarzuty pełnomocnik strony wniósł o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; - stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; - przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej, a podstawie art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a; - zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Problemy kadrowe Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami niemającymi znaczenia w sprawie, w szczególności dla oceny czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym kontekście przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Takimi okolicznościami faktycznymi usprawiedliwiającymi zwłokę w rozpoznaniu wniosku strony, zdaniem Wojewody, jest właśnie znaczna ilość spraw i braki kadrowe. Z tych powodów uważa, że nie ma podstaw do uznania, iż miała miejsce bezczynność lub przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Wojewoda podkreśla, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. jest tylko jednym z dwóch środków, które może zastosować sąd w związku z bezczynnością lub przewlekłością organu administracji. Wybór w tym zakresie winien być uwarunkowany celami skargi na bezczynność, którymi są zwalczanie bezczynności i przewlekłości, doprowadzenie do zakończenia postępowania oraz zapobieganiem bezczynności i przewlekłości w przyszłości. Takie cele realizuje w pierwszej kolejności grzywna, a dopiero gdy sąd uzna że dla realizacji tych celów nałożenie grzywny nie jest wystarczające suma pieniężna. Jedocześnie organ zastrzegł, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W niniejszej sprawie zdaniem Wojewody, uwzględniając wskazane trudności organu administracji, nie ma podstaw ani do nałożenia grzywny, ani do zasądzenia od organu sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wpłynęło do organu administracji w dniu 8.02.2021 r.). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty i wniosku zawarte w skardze są zasadne. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wymaga złożenia osobiście wniosku przez zainteresowanego na przeznaczonym do tego formularzu wraz ze stosownymi załącznikami, w myśl art. 222, art. 223 w związku z art. 202, art. 206 – art. 210 ustawy o cudzoziemcach. Jako, że organ administracji zobowiązany jest stosownie do art. 223 w zw. z art. 207 ustawy o cudzoziemcach do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania. Ponadto stosownie do art. 223 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach postępowanie przed organem pierwszej instancji winno zakończać się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, tj. wpływu wniosku do organu administracji (art. 61 § 3 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 223 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach termin rozpoznania sprawy. Wniosek strony skarżącej winien być, zgodnie z ww. przepisami, rozpoznany w terminie 3 miesięcy od wpływu do organu administracji. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku skarżącej mimo upływu 5 miesięcy od daty złożenia przez stronę wniosku, tj. od 16 lipca 2020 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do 9 marca 2021 r.). Nie obejmuje okresów oczekiwania przez Wojewodę na uzupełnienia braków formalnych wniosku (od 6 października do 3 listopada 2020 r. i od 18 lutego do 11 marca 2021 r.). Przez 2 miesiące od otrzymania wniosku strony organ administracji nie podejmował w sprawie żadnych czynności, która zmierzałaby do zakończenia postępowania i ponownie po uzupełnieniu przez stronę braków wniosku, zgodnie z wezwaniem przez kolejne 3 miesiące Wojewoda nie podejmował żadnych czynności w sprawie. O uzupełnienie dokumentów wezwał dopiero 18 lutego 2021 r. i braki te nie zostały uzupełnione do dnia wniesienia skargi do tut. Sądu. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku strony przez 5 miesięcy i w tym okresie nie podejmował żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził aby przewlekłość postępowania miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie podejmował żadnych czynności przez 5 miesiące, niewątpliwie przekroczył zatem ustawowy termin (3 miesiące) rozpoznania sprawy i naruszył prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Dokonując oceny charakteru przewlekłości należy jednak wziąć pod uwagę szczególne okoliczności w jakich działał organ administracji. W dacie wpływu wniosku skarżącego oraz w okresie poprzedzającym tę datę organ administracji, bez swojej winy, działał w warunkach szczególnych, związanych z epidemia COVID-19, tj. warunkach wynikających z uregulowań zawartych w art. 15zzs i innych ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). W szczególności nie było możliwe w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r. składanie osobiście wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt Polsce, w tym na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Rozpoznanie złożonych za pośrednictw poczty wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stały czy pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej możliwe było, zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach, po wizycie cudzoziemca (przedstawiciela ustawowego małoletniego) w siedzibie organu administracji okazaniu ważnego dokumentu podróży i złożeniu odcisków linii papilarnych (w niniejszej sprawie, z uwagi na wiek strony postępowania w dniu złożenia wniosku, jedynie okazanie dokumentu podróży). Konieczne było zatem w pierwszej kolejności umożliwienie dokonania tych czynności osobom, których wnioski wpłynęły za pośrednictwem poczty w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r. i sukcesywnie w okresie późniejszym. Sąd dokonując oceny charakteru przewlekłości w niniejszej sprawie, uwzględnił czas niezbędnych do wezwania do osobistego stawiennictwa cudzoziemców, którzy złożyli wnioski za pośrednictwem poczty w okresie od 31 maja 2020 r. W tych okolicznościach nierozpoznanie wniosku strony skarżącej w terminie do dnia wniesienia skargi, zdaniem Sądu, nie może być oceniony jako przewlekłe z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił w szczególności fakt, że Wojewoda pierwsze czynności, zmierzające do rozpoznania wniosku strony skarżącej, podjął, jakkolwiek spóźnione, to przed upływem ustawowego terminu zakończenia postępowania, przekroczenie terminu rozpoznania sprawy nie było znaczne, a dodatkowo usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami, których organ administracji nie mógł przewidzieć, tym samym im zapobiec. Wobec powyższego Sąd w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wojewodę nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Sąd przyjmując, że w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej (punkt IV sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).