I SAB/Wr 9/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A z siedzibą we W. na bezczynność Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w przedmiocie prowadzonej kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2015 r. do stycznia 2016 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] sierpnia 2020 r. A sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej jako: strona, skarżąca, spółka), wniosła skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. (dalej jako: organ) w przedmiocie prowadzonej kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2015 r. do stycznia 2016 r. Po wniesieniu skargi, Sąd podejmował liczne czynności mające na celu wezwanie strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz czynności zmierzające do ustalenia prawidłowej reprezentacji spółki. W wyniku tych czynności, Sąd ustalił między innymi, że radca prawny, któremu spółka udzieliła pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, został zawieszony w czynnościach zawodowych na podstawie art. 652 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zaś Dziekan OIRP we W. wyznaczył na jego zastępcę innego radcę prawnego. Następnie Sąd wezwał pełnomocnika spółki m.in. (vide: pismo z [...] lutego 2022 r.) do przedłożenia wniesienia ponaglenia na bezczynność organu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik strony przedłożył pismo z [...] lipca 2020 r. – wezwanie do usunięcia naruszeń prawa i wskazał, że widnieje na nim prezentata organu z datą wpływu [...] lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga w sprawie podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Sąd uznał, że skarga strony na bezczynność organu w przedmiocie prowadzonej kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2015 r do stycznia 2016 r., podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., ponieważ została wniesiona po wydaniu przez organ postanowienia z [...] lipca 2020 r. o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe, które doręczono stronie [...] lipca 2020 r. Skargę wniesiono bowiem [...] sierpnia 2020 r., zatem już po zakończeniu przez organ postępowania, co do którego strona sformułowała zarzut bezczynności organu. Powyższe, uwzględniając pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 stanowi okoliczność powodującą konieczność odrzucenia skargi w sprawie. Wprawdzie ww. uchwała odnosiła się do sytuacji, w której wydanie decyzji ostatecznej stanowiło przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd administracyjny, to jednak zdaniem Sądu nie ma przeszkód, by wnioski zawarte w ww. uchwale odnieść odpowiednio do sytuacji zarysowanej na tle okoliczności niniejszej sprawy. W skardze strona zarzuciła bezczynność organu kontroli celno-skarbowej, zatem to do tego właśnie postępowania został skierowany zarzut. Sekwencja zdarzeń dowodzi jednak tego, że skarga została złożona po zakończeniu postępowania celno-skarbowego, a dokładnie po wydaniu i doręczeniu postanowienia w przedmiocie przekształcenia się zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe. Oprócz tego, zdaniem Sądu, pismo z [...] lipca 2020 r. (tj. "Pismo informacyjne/wezwanie do usunięcia naruszeń prawa" – data wpływu do organu: [...] lipca 2020 r.) nie stanowi ponaglenia na bezczynność organu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie poprzedziła skargi na bezczynność organu ponagleniem. Zgodnie z art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 t.j.; dalej jako: "O.p.") na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. W myśl art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 O.p.). Jak wynika z treści skargi, strona zarzuciła organowi, że nie podjął on w toku kontroli celno-skarbowej, prowadzonej wobec spółki czynności prawnych i faktycznych, mających na celu zapewnienie stronie właściwej reprezentacji pomimo okoliczności, – jak wskazywał skarżący – że spółka nie miała organów uprawnionych do jej reprezentacji. Skarżący wskazał czynności, jakie w jego ocenie winien podjąć organ w takiej sytuacji (zawieszenie postępowania, uchylenie czynności podjętych wobec spółki niemającej organu uprawnianego do jej reprezentacji, ustanowienie dla spółki kuratora). Dalej skarżący wskazał, że pismem [...] lipca 2020 r. pełnomocnik ogólny spółki poinformował organ o okoliczności, iż spółka nie ma zarządu. Dalej podkreślił, ze organ nie dość, że nie podjął żądanych przez spółkę czynności, to wydał [...] lipca 2020 r. postanowienie o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe. Strona, na wezwanie Sądu, przedłożyła pismo z [...] lipca 2020 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2020 r.), które – jak wskazała - stanowiło ponaglenie na bezczynność organu. W ocenie Sądu powyższe pismo z [...] lipca 2020 r. nie stanowi ponaglenia na bezczynność organu, gdyż w żaden sposób nie odnosi się do niezałatwienia sprawy (tj. toczącej się wobec spółki kontroli celno-skarbowej) w terminie. Jak wynika z treści tego pisma, zarzuty skierowane do organu dotyczyły: prowadzenia postępowania, pomimo utraty przez spółkę zdolności do czynności prawnych; konieczności zniesienia wszelkich czynności wykonanych w czasie, gdy spółka nie posiadała osoby uprawnionej do reprezentacji; naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Argumentacja podniesiona w ww. piśmie z [...] lipca 2020 r. wskazuje na to, że zarzuty strony nie odnosiły się do konieczności doprowadzenia do zakończenia kontroli celno-skarbowej. Ponaglenie jest swoistym środkiem prawnym, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego. Przedmiotem ponaglenia jest niezałatwienie sprawy we właściwym terminie ustawowym lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p. Jest to więc prawny instrument umożliwiający stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienie sprawy (P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 141.). Ponadto, co jedynie dodatkowo potwierdza, że intencją strony nie było przeciwdziałanie bezczynności organu, a zamiar wskazania organowi konieczności podjęcia określonych czynności w toku postępowania, jest – oprócz treści zawartej w uzasadnieniu - również sam nagłówek pisma z [...] lipca 2020 r. tj.: "Pismo informujące/wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarga strony jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt II sentencji.