I SAB/Wr 970/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Radom sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi D. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej D. K. sumę pieniężną w kwocie 1.700 (jeden tysiąc siedemset) złotych; V. oddala skargę w zakresie wymierzenia Wojewodzie D. grzywny; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej D. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przedmiotem skargi z 5 marca 2021 r. (wpływ do organu administracji w dniu 11.03.2021 r.) jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku obywatelki U. D. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z akt administracyjny 15 marca 2019 r. D. K. (dalej: strona skarżąca) złożyła osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce i załącznik nr 1 do wniosku. Wraz z wnioskiem strona złożyła: 4 fotografie, kserokopie paszportu, kopia umowy najmu lokalu mieszkalnego, informację starosty, pełnomocnictwo. Pismem z 20 czerwca 2020 r. (wpływ do organu administracji) pełnomocnik strony wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie z wniosku strony o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 28 lipca 2020 r. pełnomocnik strony wniósł ponaglenie, powołując art. 37 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: K.p.a.) i wskazując zarówno na bezczynność organu jak i na przewlekłe rozpoznawanie wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace. W ponagleniu wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w oznaczonym terminie oraz o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości postępowania. Kolejne ponaglenie wpłynęło od Wojewody 19 lutego 2021 r. pełnomocnik strony w tym ponagleniu wskazał, że ponaglenie wniesiono już 28 lipca 2020 r. ale do dnia 19 lutego 2021 r. strona nie otrzymała żadnej informacji o stanie sprawy. Także w tym ponagleniu powołano art. 37 § 1 K.p.a., wskazując zarówno na bezczynność organu jak na przewlekłe rozpoznawanie wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace. Poza wnioskiem o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w oznaczonym terminie oraz o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości postępowania, zaznaczono, że został złożony komplet dokumentów i ma żadnego uzasadnienia dla braku czynności organy administracji. Pismem z 5 marca 2021 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 35 § 1-3 w zw. z art.36 § 1 K.p.a, przez prowadzenie postępowania przez okres 2 lat i niepodjęcie w tym okresie żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy; - art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. przez niepowiadomienie strony przez dwa lata o podejmowanych czynnościach i o przyczynach zwłoki oraz o nowym terminie załatwienia sprawy; - art. 8 K.p.a. przez ignorowanie próśb o niezwłoczne załatwienie sprawy, w tym wystąpienie z ponagleniem; - art. 12 § 1 i § 2 K.p.a. przez niezałatwienie, przez ponad dwa lata ,sprawy, która nie wymagała zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień; Tak formułując zarzuty strona wniosła o: - stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie z wniosku strony skarżącej w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt, - przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł; - wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny w wysokości 5.000 zł - zasądzenie na rzecz skarżącej od organu 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie strona wniosła o zobowiązanie organu do przedłożenie wszystkich zebranych w sprawie dokumentów i dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów, tj. ponaglenia z dnia 28.07.2020 r. W piśnie przekazującym skargę wraz z aktami administracyjnymi Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi, nie przedstawiając uzasadnienia tego wniosku. Z akt administracyjnych wynika także, że Wojewoda pismami z 18 marca 2021 r.: - określi przewidywany termin zakończenia postępowania na 18 czerwca 2021 r., nie stwierdzając braków formalnych wniosku, czy braku dokumentów koniecznych do rozpoznania wniosku; - przekazał ponaglenie strony (nie wskaz z jakiej daty pochodzi ponaglenie, które przekazano) do Urzędu do Spraw Cudzoziemców; - wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we Wrocławiu i Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o udzielnie informacji w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia o cudzoziemcach (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 35 ze zm. ) czy wjazd i pobyt strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewoda Do dnia rozpoznania przez Sąd skargi brak informacji od Wojewody Dolnośląskiego o zakończeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie należy wskazać, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniesiono w dniu 28.07.2020 r. i ponownie w dniu 19.02.2021 r.). Stosownie zatem do art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi. Skarga jest zasadna. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku skarżącej mimo upływu 21 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od 15.03.2019 r. (wniosek złożony osobiście) do dnia wniesienia skargi (tj. do 11.03.2021 r.). Wskazany okres 21 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Przez 21 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie, która zmierzałaby do zakończenia postępowania, mimo wniosku strony o wszczęcie postępowania w sprawie z 20 czerwca 2020 r. oraz dwóch ponagleń z 28 lipca 2020 r. i z 19 lutego 2021 r. Czynności zmierzającą do zakończenia postępowania Wojewoda podjął dopiero 18 marca 2021 r., tj. po wniesieniu skargi do tut. Sądu na przewlekłość postępowania (tj. wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacje o stronie, wyznaczył na 18 czerwca 2021 r. termin zakończenia postępowania nie stwierdzając ani braków formalnych wniosku, ani braku dokumentów koniecznych do rozpoznania wniosku oraz przekazał ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Sąd badając bezczynność organu administracji, czy przewlekłe działanie takiego organu dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu, zatem fakt podjęcia czynności po wniesieniu przez stronę skargi nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku strony przez 17 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku. Sąd uznał, uwzględniając czas w jakim organ nie podejmował w sprawie czynności, że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 21 miesięcy, mimo, że wniosek strony nie wymagał uzupełniania, a strona występowała zarówno o wszczęcie postępowania w sprawie, jak i dwukrotnie składała ponaglenia. Jak wynika z akt sprawy pierwsze z ponagleń (z dnia 28.07.2020 r.) nie zostało przekazane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dlatego strona ponownie wystąpiła z ponagleniem (w dniu 19.02.2021 r.). Drugie ponaglenie przekazano Urzędu do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem i już po wniesieniu skargi do tut. Sądu na przewlekłość postępowania. Przez okres 21 miesięcy Wojewoda nie informował też Strony o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał innego terminu rozpoznania sprawy, pierwsze czynności podjął dopiero po wniesieniu przez stronę skargi do tut. Sądu. Oznacza to, że całkowicie ignorował Stronę przez 21 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wojewoda uchybił także terminowi przekazania ponaglenia strony, żadnego z dwóch ponagleń nie przekazał przed wniesieniem skargi (pierwszego nie przekazał w ogóle a drugie z opóźnieniem), czym wstrzymywał o prawie 8 miesięcy rozpoznanie wniesionego przez stronę środka zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego, co wymusiło na stronie postępowania wniesienie drugiego ponaglenia, a po upływie terminu do jego przekazania, skargi do Sądu. Sąd nie ma zatem wątpliwości, że organ administracji w sposób znaczny, niezaprzeczalny i bez uzasadnionej przyczyny naruszył wszelkie terminu rozpoznania wniosku strony, to znaczy w sposób rażący naruszył prawo strony skarżącej do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasady postępowania, w tym zasadę szybkości postępowania, zasadę zaufania, zasadę informowania, a także prawo do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia (ponaglenie). Przy czym trudności kadrowe, znaczna ilość tego rodzaju wniosków i konieczność wnikliwej analizy złożonych przez cudzoziemców dokumentów, na które w tego rodzaju sprawach powołuje się Wojewoda (okoliczność znana Sądowi z urzędu) nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków w postaci skrócenia okresu rozpoznawania spraw. Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Na wniosek skarżącej Sąd przyznał sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.700 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje skarżącej trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem strony w toku postępowania. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane. Uwzględniając, że Sąd uznał za zasadne w realiach niniejszej sprawy przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej, to wniosek o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny w związku z przewlekłością postępowania zobowiązany był oddalić, stosownie do brzmienia art. 149 § 2 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku). Powołany przepis daje bowiem Sądowi prawo albo do nałożenia na organ administracji grzywny, albo przyznania od tego organu sumy pieniężnej, nie jest zatem możliwe zastosowanie obu tych środków łącznie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku).