I SO/Wr 14/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku A. C. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia: oddalić wniosek. W sprawie, radca prawny reprezentujący Skarżącą w dniu 27 czerwca 2022 r. złożył bezpośrednio do tut. Sądu skargę na bezczynność Organu (skarga przekazana do urzędu w dniu 29 czerwca 2022 r. – prezentata Organu na skardze). W dniu 30 czerwca 2022 r. radca prawny złożył tożsamą skargę w siedzibie Organu (prezentata Organu na skardze). Obie ww. skargi, zgodnie z ich treścią datowane na 20 czerwca 2022 r., zostały przekazane do tut. Sądu 11 sierpnia 2022 r. i zarejestrowane jako jedna sprawa pod sygnaturą akt I SAB/Wr 1043/22. W dniu 1 sierpnia 2022 r. radca prawny reprezentujący Skarżącą wniósł o wymierzenie Organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie Organowi grzywny w realiach rozpoznawanej sprawy należało oddalić. Z art. art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że w razie nieprzekazania przez organ do sądu skargi na bezczynność w terminie 30 dni od wpływu skargi do organu, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Sąd wskazuje, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać) oraz funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie radca prawny Strony składając nieprawidłowo dwie skargi, sam zdezorganizował czynności urzędu i obciążył go dodatkową pracą. Pracownicy urzędu oprócz uważnego sprawdzenia, czy skargi się nie różnią, wytworzenia dwóch kompletów dokumentów do sprawy sądowej, dwóch kopii akt administracyjnych, rozważenia wniosków odpowiedzi na skargę w kontekście art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (lis pendens), musieli także dokonać sprawdzenia, czy radca prawny nie wygenerował innych spraw sądowych wnosząc za pośrednictwem Organu do tut. Sądu także np. skargi na przewlekłość i czy w związku z tym dostęp do akt administracyjnych nie będzie pracownikom niezbędny. W sytuacji wykorzystywania przez radcę prawnego przepisów mających na celu przyspieszenie postępowania administracyjnego, niezgodnie z przeznaczeniem tych przepisów, przez składanie dwóch skarg w tej samej sprawie i generowanie kolejnych niepotrzebnych czynności i tym samym przedłużania czynności Organu w postępowaniu sądowym, Sąd nie dopatrzył się potrzeby represjonowania Organu za pomocą grzywny. W ww. okolicznościach, mając także na względzie znany notoryjnie znaczny wpływ do urzędu spraw cudzoziemców, znaną Sądowi z urzędu naganną ww. praktykę radcy prawnego strony generowania w wielu innych sprawach cudzoziemców kolejnych spraw i czynności i tym samym powodującego dalsze obciążenie pracowników urzędu - przekroczenie przez Organ terminu przekazania skargi o niewiele ponad miesiąc, w ocenie Sądu można uznać za usprawiedliwione. Skoro Organ przekazał skargę, funkcja dyscyplinująca grzywny nie może mieć zastosowania. Zastosowanie represyjne z ww. przyczyn jest zaś bezzasadne. Z tych względów na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.