I SO/Wr 2/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia organu pierwszej instancji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, J. W. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący swym zakresem ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniał, że nie stać go na opłacenie prawnika. Oświadczył, iż jest osobą samotną oraz że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 56,72 m². Wykazał, że utrzymuje się z emerytury oraz środków, które otrzymuje tytułem najmu lokalu (202,50 zł netto miesięcznie). Z dodatkowych informacji - złożonych na wezwanie Sądu - wynika m. in., że J. W. jest osobą schorowaną mającą kłopoty z chodzeniem (inwalidą pierwszej grupy). Informacje te wskazują, iż uzyskuje on emeryturę krajową w kwocie 1.112,03 zł netto miesięcznie oraz emeryturę zagraniczną związaną z pracą przymusową w czasie II wojny światowej (19,93 euro). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego (adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego) jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Instytucja zwolnienia od kosztów zastępstwa procesowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, Sąd uznał, iż J. W. nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie zgromadzić środków celem zaangażowania profesjonalnego zastępcy procesowego. Za odmową przyznania w sprawie prawa pomocy przemawia okoliczność, że J. W. posiada trzy źródła przychodów: emeryturę krajową (1.112,03 zł), emeryturę zagraniczną (19,93 euro), najem (202,50 zł). Załatwiając odmownie niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd wziął ponadto wzgląd na to, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Zdaniem Sądu J. W. nie wykazał, że nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków na opłacenie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.