I SO/Wr 2/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia organu pierwszej instancji wskutek sprzeciwu strony skarżącej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 października 2007 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania doradcy podatkowego. Skarżący w dniu [...] złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku oświadczył, iż jest osobą samotną oraz że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...]. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury oraz środków, które otrzymuje tytułem najmu lokalu ([...] miesięcznie). Z dodatkowych informacji – złożonych na wezwanie Sądu – wynika, że J. W. jest osobą schorowaną mającą kłopoty z chodzeniem (jest inwalidą I grupy). Uzyskuje on emeryturę krajową w kwocie [...] netto miesięcznie oraz emeryturę zagraniczną związaną z pracą przymusową w czasie II wojny światowej ([...]). Postanowieniem z dnia 8 października 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł pismo, które w związku z wezwaniem Sadu określił, jako sprzeciw od postanowienia referendarza. W piśmie tym wskazał, że nie będzie ubiegać się o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zarzuca, że postanowienie referendarza zostało wydane na posiedzeniu niejawnym i prosi o szybkie wyznaczenie rozprawy lub umorzenie postępowania i zmuszenie Banku [...] do zwrotu jego pieniędzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z pkt 2 powołanego przepisu prawo pomocy następuje w zakresie częściowym – o jakie wnosi skarżący – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.s.a. powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem, przytoczone we wniosku okoliczności jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oznacza to, iż to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w ciężkiej sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do jego przyznania. Instytucja prawa pomocy jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się szczególnie trudną sytuacją majątkową spowodowaną, np. brakiem dochodów, brakiem majątku, skutkami wynikającymi ze zdarzeń losowych, itp. Przytoczyć należy pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 (niepubl.), że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego przy ocenie wyżej wymienionej przesłanki punktem odniesienia winien być stan majątkowy wnioskodawcy, lecz nie tylko uzyskiwane wynagrodzenie, ale także stan posiadania. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, iż skarżący nie spełnia wskazanych wyżej przesłanek. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadanie przez stronę nieruchomości oraz uzyskiwanie dochodów z trzech źródeł przychodów (emerytury krajowej, zagranicznej oraz dochodów z najmu lokalu), pozwala stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie zgromadzić środków celem zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy oraz fakt, że w sprzeciwie skarżący oświadczył, że rezygnuje z prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika Sąd uznał, iż skarżący nie uwodnił, że zachodzą w stosunku do niego okoliczności, które dawałyby podstawę do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na koniec należy podkreślić, iż wydawanie postanowień, co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 258 § 1 pkt 7 u.p.s.a. odbywa się na posiedzeniu niejawnym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.