I SO/Wr 26/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku S. H. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych); II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz wnioskodawcy S. H. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 25 lutego 2021 r. wnioskodawca złożył za pośrednictwem Wojewody D. skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie wniosku o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została nadana listem poleconym w dniu 26 lutego 2021 r., zaś skuteczne jej doręczenie organowi nastąpiło w dniu 1 marca 2021 r. (vide: k. 3 akt sądowych). Pismem z dnia 17 maja 2021 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 8 czerwca 2021 r., wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność organu. Pomimo wezwania Wojewody do złożenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, które doręczono w dniu 25 czerwca 2021 r. (vide: k. 11 akt sądowych), organ nie ustosunkował się do wniosku. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skarga z dnia 25 lutego 2021 r. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, na dzień wydania niniejszego postanowienia nie wpłynęła do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie bezspornym jest, że skarga wniesiona – za pośrednictwem organu – na bezczynność Wojewody D., wpłynęła do organu w dniu 1 marca 2021 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 31 marca 2021 r. (środa). Do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie przekazał jednak skargi, ani nie wyjaśnił powodów jej nieprzekazania w terminie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność organu), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (niemal 4 miesiące) i niewyjaśnienie przez organ okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt I postanowienia). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II postanowienia).