I SO/Wr 28/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 27 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania skargi postanawia I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 300 zł (trzysta złotych); II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz wnioskodawcy M. B. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia czerwca 2021 r. Skarżący, zastępowany przez pełnomocnika procesowego, złożył wniosek o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Do wniosku załączył wydruk skargi datowanej na dzień 3 marca 2021 r. (która pierwotnie została opatrzona podpisem elektronicznym), pełnomocnictwa oraz dowód urzędowego przedłożenia dokumentów (UPD) w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu w dniu 3 marca 2021 r. Pismem z dnia 18 czerwca 2021 r., doręczonym w tej samej dacie, Sąd wezwał organ administracji o ustosunkowanie się do wniosku Strony. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga Strony wpłynęła do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, w dniu 22 lipca 2021 r. Z załączonych do niej dokumentów wynikało, że została ona złożona w organie administracji w dniu 3 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne w dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12 dostępne w CBOSA). Przy czym powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie w tej nomie sformułowania sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że bezspornie, co potwierdzają akta sprawy skarga wniesiona drogą elektroniczną dotarła do organu administracji w dniu 3 marca 2021 r. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. organ administracji był zobligowany do jej przekazania Sądowi w termie 30 dni, tj. do dnia 2 kwietnia 2021 r. Skarga zaś została przekazana Sądowi dopiero w dniu 22 lipca 2021 r., a zatem z opóźnieniem przekraczającym trzy miesiące. Mając na uwadze opisane okoliczności decydujące o wymierzeniu grzywny organowi administracji stwierdzić trzeba, że jej wymierzenie jest w opinii Sądu zasadne. Jakkolwiek w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi, to organ administracji w żaden sposób nie wyjaśnił powodów zwłoki w przekazaniu pisma. Istotne znaczenie dla sprawy ma także charakter sprawy podlegającej zaskarżeniu, okres zwłoki w przekazaniu skargi (przenoszący trzy miesiące) oraz stanowisko Strony wyrażone w uzasadnieniu wniosku. Skarżący słusznie podkreśla, że długotrwale pozostaje bez rozstrzygnięcia swojej sprawy negatywnie odczuwając skutki wynikające z opieszałości organu administracji, już nie tylko w rozpoznaniu jego sprawy o pobyt czasowy i pracę, ale także utrudnienia dochodzenia swych praw na drodze sądowej poprzez zwłokę w przekazaniu jego skargi. Uwzględniając powyższe – mając na uwadze postawę organu administracji (brak jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn zwłoki), czas opóźnienia, charakter sprawy i związane z nią konsekwencje dla Strony - Sąd uznał wniosek Strony za uzasadniony i na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi administracji grzywnę w wysokości 300 zł, orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia. Grzywna w tej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.