I SO/Wr 31/21
PostanowienieWSA we Wrocławiu2021-09-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Kieres
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien zostać ukarany grzywną za przekazanie niekompletnych akt administracyjnych do sądu administracyjnego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 55 § 1 PPSA, jeśli organ nie przekazał sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią w terminie. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie przekazał zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez sąd stanu faktycznego w poprzednim postępowaniu. Ogólne powołanie się na stan epidemii nie usprawiedliwia takiego uchybienia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymierzenie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej grzywny za przekazanie niekompletnych akt administracyjnych do sądu. W poprzedniej sprawie dotyczącej skargi na decyzję podatkową, organ nie przekazał wraz z aktami zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Skutkowało to błędnym stwierdzeniem sądu w poprzednim wyroku, że skarżąca nie skorzystała z prawa do wniesienia zażalenia. Organ twierdził, że akta były kompletne, a trudności wynikały ze stanu epidemii, jednak sąd uznał te argumenty za niewystarczające.Rozstrzygnięcie
I. Wymierzono Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu grzywnę w kwocie 100,00 zł. II. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz skarżącej kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z powodu przekazania niekompletnych akt postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu grzywnę w kwocie 100,00 zł (słownie: sto złotych); II. zasądzić od Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Pismem z 28 czerwca 2021 r. Skarżąca – J. J. wniosła o wymierzenie Organowi – Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we W. grzywny za przekazanie niekompletnych akt administracyjnych wraz ze skargą zarejestrowaną w tut. Sądzie pod sygn. akt I SA/Wr 229/20. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że Organ przekazując do tut. Sądu jej skargę na decyzję z 30 stycznia 2020 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 – nie przekazał wraz z aktami administracyjnymi zażalenia na postanowienie Organu z 29 stycznia 2020 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Skarżąca zauważyła, że okoliczność ta została potwierdzona w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 229/20, którym rozstrzygnięto sprawę z ww. skargi. W uzasadnieniu Sąd odnosząc się do zarzutu odmowy zawieszenia postępowania wskazał bowiem, że "Strona, której doręczono przedmiotowe postanowienie (w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania) z uprawnienia do wniesienia zażalenia nie skorzystała". Tymczasem zażalenie takie niewątpliwie zostało do Organu wniesione. Przekazanie w ten sposób niekompletnych akt administracyjnych, w ocenie Skarżącej, stanowi podstawę do wymierzenia Organowi grzywny.
W odpowiedzi na wniosek Organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu zaprzeczył jakoby, nie przekazał do tut. Sądu kompletnych akt sprawy, albowiem zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego wszczęło dwa odrębne postępowania: 1) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego i 2) w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienia postępowania. Postępowania te zakończyły się odpowiednio postanowieniami: z 25 maja 2020 r. – umorzono postępowanie zażaleniowe z uwagi na zakończenie postępowania odwoławczego, którego dotyczył wniosek o zawieszenie oraz z 22 lipca 2020 r. – pozostawiono bez rozpatrzenia pismo. Na oba postanowienia Strona nie złożyła skargi.
Odnosząc się natomiast do zawartej w odpowiedzi na skargę informacji, że Strona nie wniosła zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania to zawarcie takiej informacji miało wynikać z przyczyn niezależnych od Organu. Wywodził Organ, że w dniu 20 marca 2020 r. wprowadzony został stan epidemii, który znacznie utrudnił obieg dokumentów wpływających do Organu. Ponadto działając profilaktycznie, aby minimalizować ryzyko rozszerzania koronowirusa ograniczony został kontakt pomiędzy pracownikami Organu. Postanowienie z 29 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdowało się w aktach przekazanych Sądowi, karta - 196-198.,
W ocenie Organu informacja o złożonym zażaleniu nie miała też wpływu na rozpoznanie przez Sąd sprawy ze skargi Strony na decyzję podatkową Organu z 30 stycznia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. np.: uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymierzenia organowi grzywny. W sprawie sądowoadministracyjnej, której dotyczy wyrok tut. Sądu o sygn. akt I SA/Wr 229/20, Organ przekazał wraz ze skargą niekompletne akta administracyjne, czym uchybił powinności z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego toczy się w ramach postępowania, którego wniosek o zawieszenie dotyczy. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania jest dwuinstancyjne – na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje za zażalenie (art. 201 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 900 ze zm.)). Z sekwencji zdarzeń w postępowaniu - w sprawie, w której orzekał tut. Sąd wyrokiem z 26 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Wr 229/20 wynika, że:
– wniosek Skarżącej z 25.11.2019 r. o zawieszenie postępowania został rozstrzygnięty postanowieniem o odmowie zawieszenia z 29 stycznia 2020 r. nr 0201-IOD1.4102.64.2019 (odebrany w dniu 17.02.2020 r.);
– w dniu 30.01.2020 r. została wydana decyzja kończąca postępowanie odwoławcze, którego dotyczył wniosek Skarżącej o zawieszenie;
– w dniu 24.02.2020 r. zostało złożone zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania odwoławczego;
– skarga na decyzję z 30 stycznia 2020 r. wpłynęła do Organu w dniu 18.03.2020 r.;
– w dniu 16.04.2020 r. do tut. Sądu została przekazana skarga wraz aktami administracyjnymi – skarga zawierała informację o braku wniesienia przez Skarżącą zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego, a akta administracyjne nie zawierały zażalenia na ww. postanowienie;
– w wyroku o sygn. akt I SA/Wr 229/20 Sąd przyjął:
"Bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego poprzez wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w dniu poprzedzającym wydanie decyzji kończącej postępowanie przed organem odwoławczym. Art. 201 O.p. na podstawie którego organ podatkowy wydaje przedmiotowe postanowienie, nie zawiera określonego terminu, w którym organ jest obowiązany rozpatrzyć wniosek strony; wystarczające jest, aby strona miała możliwość zaskarżyć takie postanowienie; w sprawie, Strona, której doręczono przedmiotowe postanowienie z uprawnienia do wniesienia zażalenia nie skorzystała."
Powyższe spowodowało w konsekwencji - abstrahując od jego wpływu lub braku na merytoryczne rozstrzygnięcie przyjęcie przez Sąd (wyartykułowane w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt I SA/Wr 229/20) niezgodnej z rzeczywistym stanem faktycznym okoliczności, że Strona nie wniosła zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego.
Organ w odpowiedzi na wniosek nie wskazał na konkretne, powiązane z procedowaniem w sprawie przyczyny stwierdzonego uchybienia. Sądowi z urzędu znane są wskazane przez Organ trudności w funkcjonowaniu urzędów powiązane z wystąpieniem na obszarze kraju zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii. Ogólne powołanie się na te okoliczności nie jest jednak wystarczające, aby uznać, że nieuwaga Organu była spowodowana okolicznościami niezależnymi. W ten bowiem sposób mogłoby zostać usprawiedliwione każde uchybienie proceduralne zarówno stron, jak i organów w postępowaniach administracyjnych, podatkowych lub sądowych.
Dokonując ustalenia wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę okoliczności sprawy i uznał, że wymierzenie grzywny w wysokości 100,00 złotych pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę w wysokości określonej w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło