I SO/Wr 34/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku T. B. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. B. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 400 zł (słownie: czterysta) złotych II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz wnioskodawcy kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 czerwca 2021 r. strona, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność tegoż organu w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Wnioskowała także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony przez stronę w dniu 20 listopada 2018 r. Wobec całkowitej bezczynności organu administracji strona po wniesieniu ponaglenia, które nie spowodowało żadnej reakcji, zleciła wniesienie skargi na bezczynność, która została sporządzona, opłacona i wpłynęła do organu administracji dnia 16 marca 2021 r. Zgodnie z przepisem art. 54 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) przekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę przez organ powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Zatem termin przekazania skargi do tut. Sądu upłynął dnia 16 kwietnia 2021 roku. Z uzyskanej telefonicznej informacji do dnia 22 czerwca 2021 r. skarga do Sądu nie wpłynęła. Pismem z dnia 5 lipca 2021 r., doręczonym w tym samym dniu, Sąd wezwał organ administracji o ustosunkowanie się do złożonego wniosku w terminie siedmiu dni pod rygorem pominięcia stanowiska organu administracji (k. 17 i k. 18 akt sądowych), z czego nie skorzystano. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga strony z dnia 12 marca 2021 r. na bezczynność organu administracji została wraz z aktami sprawy administracyjnej złożona w biurze podawczym Sądu przez pracownika organu administracji w dniu 21 lipca 2021 r. i została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SAB/Wr 1604/21. Z akt sprawy wynika, iż skarga z dnia 12 marca 2021 r. wpłynęła do organu w dniu 16 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o ukaranie organu administracji grzywną jest zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ administracji winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że skarga z dnia 12 marca 2021 r. została doręczona organowi 16 marca 2021 r., a zatem z naruszeniem ustawowego terminu, w świetle którego organ administracji winien przekazać skargę do Sądu do dnia 15 kwietnia 2021 r. Tymczasem została ona przekazana Sądowi w dniu 21 lipca 2021 r. (złożona osobiście przez pracownika organu administracji w biurze podawczym). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w CBOSA). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi administracji grzywnę w wysokości 400 zł, orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność organu administracji), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.