I SO/Wr 43/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku O. D. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 500 zł (słownie: pięćset) złotych; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz wnioskodawcy kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 16 lipca 2021 r. wnioskodawczyni, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi na przewlekłość tegoż organu w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Wnioskowała także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, że pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. wniosła skargę na przewlekłość Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy. Pomimo upływu 30 dni od wpłynięcia ww. skargi do organu, Wojewoda nie przekazał w ustawowym terminie skargi wraz załącznikami oraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy a także odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto organ nie wskazał czy ewentualnie uwzględnił skargę w całości. Do wniosku załączono dowód nadania skargi w dniu 7 kwietnia 2021 r. (k. 6 akt sądowych). Pismem z dnia 29 lipca 2021 r., doręczonym w tym samym dniu, Sąd wezwał organ administracji o ustosunkowanie się do ww. wniosku (k. 36 i k. 37 akt sądowych), z czego organ administracji nie skorzystał. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga strony z dnia 7 kwietnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wpłynęła do tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o ukaranie organu administracji grzywną jest zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Wg wskazań tego ostatniego przepisu kwota grzywny może być orzekana do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a i złożenie wniosku w tym zakresie przez stronę skarżącą. Przy czym powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy i informacji posiadanych przez Sąd wynika, że pomimo ustawowego obowiązku organ administracji nie przekazał Sądowi skargi strony wraz z aktami sprawy. Nadto, pomimo wezwania przez Sąd, organ administracji nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na złożony wniosek, a zatem zasadne stało się orzekanie na podstawie akt sprawy i przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów. Wynikało z nich, że skarga strony wniesiona za pośrednictwem organu administracji na przewlekłe prowadzenie postępowania, nadana w urzędzie pocztowym w dniu 7 kwietnia 2021 r. (dowód nadania przesyłki nr [...], k. 6 akt sądowy), wpłynęła do tegoż organu w dniu 12 kwietnia 2021 r. (wydruk ze strony internetowej poczty https://emonitoring.poczta-polska.pl/ dla przesyłki nr [...], włączony do akt sądowych). Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ administracji powinien przekazać ją Sądowi w terminie 30 dni od jej wniesienia przez stronę, czyli do dnia 12 maja 2021 r. Termin ten został niewątpliwie przekroczony, a organ administracji do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przekazał skargi. Co więcej w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn tego zaniechania ignorując wezwanie Sądu w tym zakresie. Powyższe w opinii Sądu niewątpliwe uzasadniania wymierzenie organowi administracji grzywny, bowiem nie dopełnił obowiązków ustawowych, tamując wnioskodawcy możliwości dochodzenia swych praw przed sądem i to w sprawie dotyczącej przewlekłości i bezczynności organu administracji. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Dokonując ustalenia wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę okoliczności sprawy, w tym zachowanie organu administracji w toku rozpoznawania niniejszego wniosku, uznał, że wymierzenie grzywny w wysokości 500 złotych pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę w wysokości określonej w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.