I SO/Wr 5/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie H. G. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. H. G., przed wpływem do Sądu skargi na akt Dyrektora Izby Skarbowej w P. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że przyjęła spadek wraz z matką po zmarłym ojcu w postaci mieszkania własnościowego, które zostało nabyte przez rodziców na kredyt zabezpieczony hipoteką. W związku z tym, ze matka nie była w stanie sama spłacać kredytu, mieszkanie zaraz po śmierci ojca zostało sprzedane. Spłata kredytu z uwagi, że był wyższy od ceny sprzedaży, wymagała zadłużenia się przez wnioskującą. Natomiast dochody jej i męża nie są wysokie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskująca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwiema córkami (ur. w 1996 r. i 2003 r.), posiada działkę o powierzchni 7 arów z rozpoczętą budową i mieszkanie własnościowe (36,90 m2). Z mężem uzyskują dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie łącznej 6.400 zł brutto. Wnioskująca dodała, że dochód jest obniżony o kwotę 700 zł z tytułu alimentów na rzecz dzieci męża z poprzedniego małżeństwa. Dokumenty i oświadczenia, przedłożone w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), potwierdzają powyższe dane, a ponadto wynika z nich, że w 2012 r. przychody wnioskującej i jej męża wyniosły odpowiednio 21.349,98 zł i 112.200,88 zł. W ostatnich trzech miesiącach wynagrodzenia netto wynosiły 1.697,82 zł i 3.864,60 zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą łącznie 5.292 zł, w tym na żywność i środki higieny 2.500 zł, na nadto ponoszone są wydatki szkolne. Na rachunku bankowym należącego do męża wnioskodawczyni odnotowane zostały wpływy z tytułu transzy kredytu i pożyczki zakładowej na łączną wartość ponad 100.000 zł, a saldo dostępnych środków na rachunku na dzień 5 lipca 2013 r. wynosiło 73.868,06 zł. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem niezbędnego utrzymania własnej rodziny. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. Pamiętać trzeba, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Natomiast Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W świetle powyższych uwag oraz przytoczonych regulacji prawnych, w ocenie referendarza sądowego, sytuacja finansowa wnioskodawczyni i jej rodziny nie wskazują na brak możliwości w ponoszeniu kosztów sądowych w niniejszej. Przede wszystkim dla oceny możliwości ponoszenia tych kosztów w sprawie skargi na akt wydany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej (zgodnie ze wskazaniem na urzędowym formularzu wniosku), ustalić należy wartość wpisu od tej skargi, gdyż zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to najwyższy koszt sądowy. Sugerując się podaną nazwą organu, którego akt został zaskarżony, wnosić należy, że chodzi o interpretację indywidualną. Stosownie do treści § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Wobec tego ta kwota stanowi punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnoszącej o przyznanie prawo pomocy. W ocenie referendarza sądowego wskazana kwota, a w rezultacie także ewentualne pozostałe koszty sądowe, które wnioskująca będzie musiała ponieść w sprawie wszczętej wskazaną wyżej skargą, pozostają w granicach zdolności płatniczych jej rodziny. Zwrócić należy uwagę chociażby na wartość środków dostępnych na rachunku bankowym, którego wydruki zostały przedłożone (ponad 73.000 zł), czy też wartość wydatków na żywność i środki higieny (2.500 zł), którą należy ocenić jako dość zawyżoną, nawet przy uwzględnieniu aktualnych cen żywności i konieczności jej zakupu dla 4-osobowej rodziny. Powyższe dane dają zatem podstawę do stwierdzenia, że wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść przedmiotowe koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej rodziny. Z powyższych względów nie można było uznać przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy za zasadny i związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.