I SO/Wr 58/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 25 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku T. H. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 100 zł (sto złotych); II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 czerwca 2021 r. T. H. (dalej jako: Wnioskodawca) złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej również: Organ) w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z dnia 1 września 2021 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 13 września 2021 r., Wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ. W uzasadnieniu Wnioskodawca podał, że pomimo upływu 30 dni, Organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzą na skargę. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Organ wyjaśnił, że okresie w którym Strona wniosła skargę do Urzędu Wojewódzkiego, wpłynęła olbrzymia ilość pism, zaś w sprawie doszło do zaburzenia obiegu wewnętrznego dokumentów, które skutkowało nieterminowym przekazaniem skargi. Organ wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skargę T. H. z dnia 30 czerwca 2021 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ, zarejestrowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygnaturą akt I SAB/Wr 2043/21. Powyższą skargę Wojewoda Dolnośląski przekazał w dniu 2 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek o ukaranie Organu grzywną jest zasadny. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie bezspornym jest, że skarga strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego wpłynęła do organu 2 lipca 2021 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 2 sierpnia 2021 r. (poniedziałek). Organ przekazał jednak skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę dopiero w dniu 2 września 2021 r., zatem po upływie 30 dni od jej otrzymania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (miesiąc). W ocenie Sądu żądanie Wnioskodawcy, dotyczące wymierzenia Organowi grzywny w wysokości 3000 zł było w okolicznościach niejszej sprawy wygórowane. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt I postanowienia). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz art. 210 § 1 p.p.s.a. (pkt II postanowienia).