I SO/Wr 6/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-01-03

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W szczególności sąd zwrócił uwagę na posiadanie przez wnioskodawcę środków na rachunku bankowym oraz wątpliwości co do przedstawionych wydatków i możliwości finansowych.
Stan faktyczny
M.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego za 2007 rok. Wnioskodawca wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura oraz że jest schorowany i nie posiada środków na opłacenie wpisu. Przedstawił oświadczenia i dokumenty dotyczące majątku, w tym nieruchomości i udziałów w spółce, które są zajęte przez organy skarbowe. Wnioskodawca wykazał również miesięczne wydatki i dochody, a także informacje o rozłożeniu zobowiązania podatkowego na raty.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. M.B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, na którą wniósł skargę do tutejszego Sądu, określone zostało zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 1.012.360,00 zł, które jest obecnie wymagalne. Wskazał, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1.200 zł. Jest schorowany – niedawno wrócił z leczenia szpitalnego na kardiologii i w związku ze stanem zdrowia stale przyjmuje leki. Obecnie nie posiada środków finansowych umożliwiających opłacenie wpisu od skargi. Podkreślił, że skarga od wskazanej wyżej decyzji jest dla niego sprawą życiową, a jej nierozpatrzenie przez brak wpisu spowodowałoby nieodwracalną stratę finansową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo samodzielnie, posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 70 m2, udziały w ½ działki we W.-R., ¼ w użytkowaniu wieczystym w C. oraz udziały (½) w A Sp. z o.o. Poza tym ma dwa samochody: Mercedes [...] i Mercedes [...]. Wszystkie posiadane nieruchomości i rzeczy ruchome są zajęte przez organy skarbowe na tytułem zabezpieczenia zobowiązania wynikającego z wymienionej decyzji, w związku z czym nie ma możliwości ich spieniężenia celem pozyskania środków na opłacenie wpisu od skargi. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zeznanie podatkowe za 2009 r., decyzja o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym, wyciągi z rachunku bankowego, protokół z dnia [...]., dotyczący zabezpieczenia trzech samochodów marki Mercedes na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego, decyzja z dnia [...]w sprawie zabezpieczenia przyszłego zobowiązania podatkowego przez zajęcie wymienionych wyżej nieruchomości oraz udziałów w spółce A, decyzja ZUS z [...], oświadczenie o rachunku bankowym, oświadczenie prezesa zarządu A Sp. z o.o. oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Z dokumentów tych wynika, że M. B. w 2009 r. uzyskał przychód jedynie z emerytury w wysokości 18.241 zł, a obecnie jego emerytura do wypłaty wynosi 1.343,23 zł. Pokrywa z niej wydatki miesięczne w łącznej wysokości 1.300 zł, w tym na czynsz 200 zł, prąd 60 zł, gaz 180 zł, leki 100 zł, wyżywienie 300 zł, środki higieny 50 zł, na paliwo 100 zł, telefon 60 zł, na inne wydatki 100 zł. Dodatkowo składka na ubezpieczenie samochodu w skali miesiąca wynosi 150 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, że samochód marki Mercedes [...], rocznik 2008 został sprzedany, a uzyskana kwota przekazana na poczet zaległości podatkowej. Oświadczył, że nie posiada lokat bankowych ani kart kredytowych. Nieruchomości, w których posiada udziały, nie przynoszą mu żadnych korzyści finansowych. W związku z ciążącym na nim zobowiązaniu podatkowym próbuje je sprzedać, co jednak utrudnia aktualna sytuacja rynkowa. Prezes zarządu spółki A, K. B.-S. poinformowała, że w 2009 r. spółka nie dokonywała wypłat dywidend na rzecz wnioskodawcy i podobna sytuacja miała mieć miejsce w roku 2010. Spółka poniosła bowiem w 2009 r. stratę i następny rok zostanie zamknięty również stratą lub wynikiem zerowym. Wnioskodawca wyjaśnił, że posiadaczem rachunku bankowego, którego wyciągi przedłożył, jest jego żona, która od wielu lat mieszka w Stanach Zjednoczonych. Z rachunku tego wnioskodawca korzysta tylko w celu pobierania emerytury, pozostałe środki należą do jego żony. Z wyciągu rachunku wynika, że jego posiadaczem jest M. B., który uzyskuje świadczenia ZUS dwa razy w miesiącu, w kwotach 1.343,23 zł i 1.109,80 zł, dokonał gotówkowej wpłaty własnej w wysokości 277.000 zł, którą następnie przelał na rzecz Urzędu Skarbowego tytułem zaległości podatkowej, ewentualnych odsetek i kaucji za zwolnienie samochodu Mercedes [...]. Saldo końcowe rachunku na dzień 30 listopada 2010 r. wynosiło 11.676.55 zł. Decyzją z dnia [...] organ podatkowy rozłożył wnioskodawcy zobowiązanie podatkowe, które zostało określone wymienioną na wstępie decyzją, na raty w wysokości po 2.000 zł od stycznia do listopada 2011 r. i ostatnią ratę w kwocie 1.146.077,24 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). Tak też było w przypadku informacji zawartych we wniosku skarżącego, których całokształt zawiera pewne nieścisłości, a co za tym idzie, nadal budzą wątpliwości co do jego możliwości płatniczych. Wskazać przede wszystkim należy, że nie można dać wiary, iż posiadaczem rachunku bankowego jest żona wnioskodawcy. po pierwsze – jak wskazał sam wnioskodawca – od wielu lat przebywa w Stanach Zjednoczonych, po drugie, jako posiadacz rachunku wskazany jest M. B. i po trzecie, sam wnioskodawca dokonywał wpłat i wypłat gotówkowych na ten rachunek. Poza tym bez znaczenia pozostaje, do kogo należy, skoro jest to rachunek jednego z małżonków. Z kolei saldo rachunku na dzień 30 listopada 2010 r. wynosiło 11.676,55 zł, co wskazuje, że skarżący dysponował środkami, które mógł przeznaczyć na wpis od skargi na decyzję datowaną na [...]. Nie można uznać też za wiarygodne niektórych kwot podanych w zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków. Mając na względzie koszt żywności, mało prawdopodobne jest, aby wnioskodawca przeznaczał na wyżywienie tylko 300 zł. Jest to też mało logiczne, aby ponosić tak niski wydatek na podstawowe potrzeby i jednocześnie utrzymywać samochód, którego roczne ubezpieczenie kosztuje 1.800 zł. Nie jest przy tym prawdopodobne, aby ponosić miesięczny wydatek na paliwo w wysokości 100 zł przy obecnych cenach paliw, eksploatując Mercedesa. Końcowo wypada zauważyć, że z uzasadnienia decyzji, którą zaległość podatkowa została rozłożona na raty wynika, iż w jej spłacie udzieli pomocy rodzina wnioskodawcy. Można stąd wnosić, że skarżący może liczyć na tę pomoc także w sytuacji konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie, która dotyczy tejże zaległości. Wobec powyższego stwierdzić należało, ze wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i dlatego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło