I SO/Wr 9/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. i J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym. J. i J. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniali, że ich majątek (dom o powierzchni 150 m-, mieszkanie o powierzchni 100 m-, nieruchomość rolna o powierzchni 0,74 ha i wozownia) uległ zniszczeniu na skutek zalania nieczystościami komunalnymi, oraz że miesięcznie uzyskują z tytułu świadczenia emerytalnego i rentowego dochód w łącznej kwocie 2.904zł, z której kwotę 2.300 zł przeznaczają na spłatę kredytów zaciągniętych na remont domu, natomiast pozostałą kwotę - na opłaty. Wskazali również na problemy ze zdrowiem J. J. Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano wnioskodawców do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych odnoszących się do jej sytuacji finansowej. Wnioskodawcy nadesłali za pismem z dnia 7 lutego 2009 r. dokumenty potwierdzające wcześniej podane przez nich informacje. Z urzędu wskazać trzeba, że w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1510/07 i I SA/Wr 1797/07 postanowieniami referendarza sądowego z dnia odpowiednio 4 grudnia 2007 r. i 11 lutego 2008 r. J. i J. J. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W aktach sprawy znajdują się dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej przesłane przez J. i J. J.: pierwszy doręczony do Sądu w dniu 5 stycznia 2009 r. oraz drugi - na skutek uznania przez referendarza sądowego pierwszego formularza za nieczytelny - w dniu 22 stycznia 2009r. Z uwagi na czytelne wypełnienie przez wnioskodawców drugiego z nadesłanych formularzy uwzględnieniu podlega zakres ich żądania podany w tym prawidłowo wypełnionym formularzu. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, a zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego (adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznając prawo pomocy uwzględniono brak poprawy sytuacji materialnej wnioskodawców w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniach referendarskich z dnia 4 grudnia 2007 oraz z dnia 11 lutego 2008 r. w sprawach o sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 1510/07 i I SA/Wr 1797/07. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.