I SPP/Wr 88/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Horobiowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 4 września 2023 r. o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi A.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 12 kwietnia 2023 r., nr SKO 4121/87/2023 w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem z 4 września 2023 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis tego zarządzenia doręczono Skarżącemu 25 września 2023 r., wraz z pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia sprzeciwu. Pismem z 23 stycznia 2024 r. Skarżący złożył sprzeciw na powyższe zarządzenie, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zachodziła konieczność ratowania jego zdrowia i życia, także w związku z sytuacją, w jaką został uwikłany. Skarżący podał, że nie jest w stanie odpowiadać na wezwania w wyznaczonych terminach. Ponadto otrzymuje dużą ilość korespondencji, co uniemożliwia mu normalne życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2015 r., II GZ 896/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: Orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu powinny być niezależne od strony i nieprzewidywalne (zob. postanowienia NSA: z 29 września 2011 r., II GZ 441/11,; z 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15 i z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15). Wskazuje się także, że zły ogólny stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu dokonania czynności procesowej (zob. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07). Również złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 86 – i powołane tam orzecznictwo). W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący nie wykazał żadnym przekonującym dowodem, że w terminie do wniesienia sprzeciwu nie mógł z przyczyn zdrowotnych dokonać tej czynności procesowej. Również okoliczność prowadzenia przez Skarżącego wielu spraw – co z natury rzeczy wiąże się z otrzymywaniem korespondencji – nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Skarżący inicjując skargi do sądu miał świadomość, że spraw będzie dużo, a w każdej z nich trzeba będzie nie tylko zapoznawać się z korespondencją, ale także podejmować czynności procesowe. Skarżący nie zapoznając się z kierowaną korespondencją, czy też nie dokonując czynności procesowych w terminie czynił to na własne ryzyko. Z powyższego wynika, że Skarżący nie spełnił przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Zwłaszcza, że - jak wyżej wyjaśniono - instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie dla tych przypadków, gdy mówić można o przeszkodach nie do przezwyciężenia, a taką z pewnością nie są ogólne twierdzenia dotyczące ratowania zdrowia i życia jak również spora ilość pism sądowych kierowanych do strony. Niedochowanie terminu z powodów wskazanych przez Skarżącego należy ocenić jako zawinione, co wykluczało możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.