II SA/Wr 10/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-05-30

Skład orzekający: Halina Kremis, Anna Siedlecka, Andrzej Cisek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę w toku postępowania o wznowienie postępowania, prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, uwzględniając zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wypełniły obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 § 1 KPA). Brak należytej staranności w postępowaniu wyjaśniającym, polegający na pominięciu istotnych dowodów i argumentów skarżących, w tym dotyczących zagrożenia katastrofą budowlaną i wadliwości projektu, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując na błędy prawne i zafałszowane dane, w tym posłużenie się zafałszowaną mapą. Organ I instancji odmówił wstrzymania, uznając brak wystarczających dowodów na sfałszowanie dokumentów. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, powołując się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych i brak oczywistych dowodów na uchylenie decyzji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, przedstawiając obszerną dokumentację potwierdzającą ich zarzuty, w tym opinię konstrukcyjną wskazującą na zagrożenie katastrofą budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody D. i poprzedzające je postanowienie Starosty J., stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził od Wojewody D. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 10/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. i D. S. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty J. z dnia [...] (nr [...]) udzielającej R. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyr.1-sentencja wyroku W dniu [...] Starosta J. na podstawie art. 152 § 1Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku D. i B. S. z dnia [...] wydał postanowienie Nr [...], którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty J. z dnia [...] (Nr [...]) udzielającej R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ pierwszej instancji podał, iż na wniosek D. i B. S. Starosta J. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. z dnia [...] (Nr [...]) udzielającej R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania D. i B. S. złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wskazali, że inwestor będzie dokładał wszelkich starań, by kontynuować roboty budowlane w oparciu o obarczoną istotnym błędem prawnym decyzję. Aby do tego nie dopuścić, organ powinien bezzwłocznie wstrzymać wykonanie decyzji, którą wydał opierając się na zafałszowanych danych. Zdaniem organu I instancji, zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone i zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą, pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszania bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Starosty J., brak było oczywistych dowodów potwierdzających sfałszowanie dowodu - brak było potwierdzenia w orzeczeniu sądu lub innego organu. Zdaniem organu podnoszone przez wnioskodawców argumenty dotyczące posługiwania się sfałszowaną mapą nie zostały poparte żadnymi dowodami a stanowią jedynie przesłankę do zbadania tej okoliczności we wznowionym postępowaniu. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznymi udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej i skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, mogłoby stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Biorąc pod uwagę, że na tym etapie postępowania nie doszło do dostatecznego uprawdopodobnienia uchylenia decyzji ostatecznej organ I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślił, że istnieje jednak możliwość odmiennej oceny dowodów w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym w razie późniejszego uzupełnienia postępowania dowodowego. Z powyższym postanowieniem organu pierwszej instancji nie zgodziły się strony postępowania - Państwo D. i B. S., którzy złożyli za pośrednictwem Starosty J., w ustawowym terminie, zażalenie do Wojewody D. W związku z powyższym w dniu [...] Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 - Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.), wydał postanowienie Nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji podał, że przepis art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. A zatem wykonanie decyzji nie może zostać wstrzymane z mocy prawa, lecz tylko wówczas, gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu ostatecznej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, z akt administracyjnych organu pierwszej instancji przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja Starosty J. z dnia [...], nr [...] udzielająca Panu R. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P. z dniem [...] stała się decyzją ostateczną. Mając na uwadze zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznych, zawartą w przepisie art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wzruszenie ostatecznej decyzji bądź wstrzymanie jej wykonalności musi być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania, uwzględniającego w pełni przepis art. 7 i art. 77 cytowanej wyżej ustawy. Ponadto organ II instancji dodał, że w aktach przedmiotowej sprawy brak jest oczywistych dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanki z przepisu art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w wyniku której mogłoby nastąpić uchylenie ostatecznej decyzji Starosty J. z dnia [...], nr [...]. Dopiero przeprowadzenie wnikliwego postępowania wznowieniowego przez organ pierwszej instancji może tę okoliczność potwierdzić. A zatem wstrzymanie wykonalności ostatecznej decyzji bez dostatecznego udokumentowania istnienia przesłanki do jej uchylenia stanowiłoby naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej oraz wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe Wojewoda D. stwierdził, iż postanowienie Starosty J. z dnia [...], (Nr [..]), odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Starosty J. z dnia [...], Nr [...] udzielającej Panu R. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego przy ul. D. [...] w S. P. jest zasadne, dlatego też orzekł jak w sentencji powyższego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący – B. i D. S. wskazując, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wielu bezwzględnie obowiązujących aktów prawnych. Skarżący podnieśli, iż listę wad przedłożyli Starostwu Powiatowemu, na co posiadają poświadczenia przyjęcia. Wojewoda D. wniósł do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podnosząc jednocześnie argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismami z dnia [...] oraz z dnia [...] skarżący złożyli w Sądzie dokumenty stanowiące uzupełnienie skargi oraz zastrzeżenia do odpowiedzi na skargę, załączając jednocześnie dokumentację w postaci między innymi: wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej z dnia [...], powiadomienie o istnieniu zagrożenia katastrofą budowlaną z dnia [...], opinii konstrukcyjnej dotyczącej wpływu rozbudowy budynku położonego w S. P. przy ul. D. nr [...], na sąsiedni istniejący budynek położony przy ul. D. nr [...] z dnia 6 czerwca 2006 r., wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia [...], powiadomienia o opieszałości w podjęciu czynności służbowych z dnia [...], skargi na opieszałe rozpoznawanie sprawy przez Starostwo Powiatowe w J. G. z dnia [...], powiadomienia o samowoli budowlanej i wniosku o rozebranie inwestycji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie mogły się ostać w obrocie prawnym. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - art. 7 KPA, art. 77 § 1 i art. 80 KPA. Zgodnie z treścią art. 7 KPA, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania. Podstawowe zasady wynikające z wyżej wymienionego przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Zgodnie z przyjętą w art. 7 KPA zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 KPA organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r. V SA 1816/00 LEX 77645) Dodać należy, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 301/00 LEX nr 53964). W przedmiotowej sprawie organ II instancji jak i I instancji nie dopełniły tego obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia drugoinstancyjnego Wojewoda D. jednoznacznie wskazał, iż mając na uwadze zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznych, zawartą w przepisie art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wzruszenie ostatecznej decyzji bądź wstrzymanie jej wykonalności musi być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania, uwzględniającego w pełni przepis art. 7 i art. 77 cytowanej wyżej ustawy, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono. Ponadto organ II instancji dodał, że w aktach przedmiotowej sprawy brak jest oczywistych dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanki z przepisu art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w wyniku której mogłoby nastąpić uchylenie ostatecznej decyzji Starosty J. z dnia [...], nr [...]. Dopiero przeprowadzenie wnikliwego postępowania wznowieniowego przez organ pierwszej instancji może tę okoliczność potwierdzić. A zatem wstrzymanie wykonalności ostatecznej decyzji bez dostatecznego udokumentowania istnienia przesłanki do jej uchylenia stanowiłoby naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej oraz wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem prawa. Sąd pragnie zaznaczyć, że zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy administracji państwowej obowiązek dążenia do tej prawdy. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania (P. Witkowski w Zasady ogólne postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym, cz. I. Prz. Podat. 1997/7/25 - t.3). Tak więc to na organie ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, który następnie posłuży za podstawę do wydania decyzji merytorycznej. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 KC., która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., art. 122 OP.) nie jest regulatorem ciężaru dowodu (por. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 11.07.2002 ISA/Po 788/00 Biul. Skarb.2002/6/25). Przepisy KPA regulując postępowanie dowodowe, stanowią wyznacznik, jaki zbiór narzędzi dla organu, który w sytuacjach wymagających dookreślenia winien z nich korzystać w celu realizacji zasady wyrażonej w art. 7 KPA. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 KPA) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r. V SA 948/00 LEX nr 50114). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Przepis art. 77 § 1 KPA nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie wypełniły nałożonego na nie przepisami prawa obowiązku i mimo braków w ustaleniach faktycznych wydały merytoryczne rozstrzygnięcia (postanowienia), przy czym zrobiły to niezgodnie z treścią przepisu art. 80 KPA, stanowiącym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie Starosta J. w dniu [...], po rozpatrzeniu wniosku D. i B. S. z dnia [...] wydał postanowienie Nr [...], którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...] udzielającej R. B. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalno-pensjonatowego na działkach nr [...] i [...] przy ul. D. w S. P. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Starosty J., brak było oczywistych dowodów potwierdzających sfałszowanie dowodu - brak było potwierdzenia w orzeczeniu sądu lub innego organu. Zdaniem organu podnoszone przez wnioskodawców argumenty dotyczące posługiwania się sfałszowaną mapą nie zostały poparte żadnymi dowodami a stanowią jedynie przesłankę do zbadania tej okoliczności we wznowionym postępowaniu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy I i II instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Braki w postępowaniu wyjaśniającym, które skutkowały naruszeniem prawa procesowego w zakresie postępowania dowodowego, w rezultacie przyniosły skutek w postaci naruszenia norm prawa materialnego w zakresie przepisów ustawy – Prawo budowlane. Organ administracji, dysponując narzędziami w postaci uprawnień z zakresu postępowania dowodowego, nie ustalił faktów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia procesu decyzyjnego. W niniejszej sprawie skarżący złożyli do organów administracji publicznej obfitą dokumentację, która zawierała między innymi: wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej z dnia [...], powiadomienie o istnieniu zagrożenia katastrofą budowlaną z dnia [...], opinię konstrukcyjnej dotyczącej wpływu rozbudowy budynku położonego w S. P. przy ul. D. nr [...], na sąsiedni istniejący budynek położony przy ul. D. nr [...] z dnia [...], wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia [...], powiadomienie o opieszałości w podjęciu czynności służbowych z dnia [...], skargę na opieszałe rozpoznawanie sprawy przez Starostwo Powiatowe w J. G. z dnia [...], powiadomienie o samowoli budowlanej i wniosek o rozebranie inwestycji z dnia [...]. Ponadto w piśmie z dnia [...] stanowiącym zastrzeżenia do odpowiedzi na skargę Wojewody D. skarżący podnieśli, że negowanie przez organy administracyjne okoliczności dla wznowienia postępowania administracyjnego, sprecyzowanych w art. 145 § 1 pkt 5 KPA jest trudne do zrozumienia przez skarżących. W powyższym piśmie zostało również podniesione, iż na etapie rozpatrywania sprawy przez Starostwo J., nie dopuszczono pewnych zgłaszanych przez nich dowodów (jak podstawowych uzgodnień, przybliżenie do sąsiedniej działki należącej do skarżących, braki w zakresie wymogów przeciwpożarowych oraz wiele innych wcześniej podnoszonych dowodów). Ponadto organy administracyjne obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do informacji skarżących o istnieniu zagrożenia katastrofą budowlaną, mimo iż Państwo S. wskazali, że w wyniku podebrania ziemi z terenu przylegającego do ich posesji dochodzi do obsypywania się i załamywania gruntu. Skarżący dodali także, że stwierdzili liczne spękania muru w różnych częściach na różnych kondygnacjach budynku. Zaznaczono także, iż inwestor oraz Zespół Projektowy wiedząc o wysokim poziomie wód gruntowych nie wykonali prac zabezpieczających budynek skarżących od negatywnego wpływu zaburzeń dotychczasowych przebiegów spływu wód. Ponadto Sąd pragnie zauważyć, iż z opinii wydanej przez biegłego inżyniera konstruktora w dniu [...] wynika, iż odległość między częścią podziemną budynku nowego od budynku istniejącego wynosi około 6 m, co powoduje, że nachylenie między tymi fundamentami wynosi 50%. Aby nie uwzględnić wpływu pracy jednego budynku na drugi, dopuszczalny spadek pomiędzy fundamentami budynku istniejącego a nowowybudowanego powinien wynosić maksimum 10%. Ponadto wskazano w wyżej wspomnianej opinii, że na etapie projektu powinny być przedstawione zalecane rozwiązania konstrukcyjno – inżynierskie (skarpy, ściany oporowe), pokazane w przekrojach podłużnych i poprzecznych, włącznie z obliczeniami statystyczno-wytrzymałościowymi, zapewniające bezpieczeństwo wszystkich obiektów. Wskazano także, iż na etapie projektowania powinna być przedstawiona dokumentacja odprowadzania wód podskórnych i powierzchniowych, tak aby nie naruszały struktury istniejącego gruntu i nie miały wpływu na pracę budynków istniejących. Zdaniem, biegłego wszystkie powyżej wskazane czynniki powinny być przedstawione w projekcie budowlanym zaś ich uwzględnienie jest warunkiem dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczenia wymaga, iż organy I i II instancji całkowicie pominęły zgłoszenie przez skarżących zafałszowania przez inwestora dokumentów dotyczących rozbudowy domu wolnostojącego, przy czym część dobudowywana będzie w znacznej mierze przerastać dotychczasową część mieszkalną – już istniejącą i wynosić będzie około 1300 m2, doszło do wydania naruszającej prawo skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący w sposób oczywisty i jednoznaczny zasygnalizowali w piśmie z dnia [...] – wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego – iż inwestor przy uzyskaniu wszelkich uzgodnień na etapie przygotowania dokumentacji posłużył się zafałszowaną mapą, którą skarżący załączyli do przedmiotowego wniosku. Powyższe rozbieżności, które zaistniały w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu powinny skutkować eliminacją rozstrzygnięcia organu II i I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszoinstancyjny. Reasumując, organy administracyjne – Wojewoda D., jak i Starosta J. w przedmiotowej sprawie nie dokonały właściwych ustaleń faktycznych, albowiem pominęły materiał dowodowy, na który powoływali się skarżący, które to ustalenia miały znaczący wpływ na wynik sprawy – odwołanie się do podniesionych przez skarżących okoliczności, które zawarte były w szeregu pism. Brak powyższych ustaleń skutkował brakiem możliwości dokonania prawidłowej subsumcji przez organy, gdyż podstawą jej prawidłowości jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, aby prawidłowo móc go odnieść do przepisu prawa, w przedmiotowej sprawie do ustawy Prawo budowlane, które to rozstrzygałoby o właściwej procedurze, mającej zastosowanie w rzeczonej sprawie. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe (por. wyrok z dnia 6 listopada 1984 r. I SA 508/84, OSNA 2/84/100). W związku z przytoczoną powyżej argumentacją, stwierdzić należy, że materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych oraz to co zostało podniesione przez skarżących w skardze na postanowienie wydane przez Wojewodę D., zostało całkowicie pominięte w postępowaniu administracyjnym przez organy decyzyjne, przez co materiał dowodowy nie został prawidłowo rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA. Jak się bowiem stwierdza w literaturze podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie. Wyżej wskazane uchybienia występujące w sprawie, zarówno dotyczące procedury stanowią takie naruszenie tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i pkt II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 wyżej wymienionej ustawy, a rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji znajduje swą podstawę w przepisie art. 152 wskazanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło