II SA/Wr 10/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie nakazania doprowadzenia lokalu usługowego do stanu poprzedniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z tej opłaty z uwagi na swoją ciężką sytuację materialną. We wniosku złożonym w dniu 14 lutego 2009 r. na urzędowym formularzu skarżąca poinformowała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i dwojgiem pełnoletnich synów, przy czym jedynym ich źródłem finansowania jest dochód z gospodarstwa rolnego (1, 86 h) w wysokości rocznej 4.200 zł. Skarżąca wskazała, że posiada dom z 1849 r. o pow. 60 m2 oraz oszczędności w wysokości 300 €. Dodała, że ponoszone przez jej rodzinę wydatki są następujące: opłaty stałe- 150 zł; podatek od nieruchomości - 72 zł; składka do KRUS (kwartalnie)- 532 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że Sąd powziął pewne wątpliwości co do rzetelności przedstawianych przez skarżącą we wniosku twierdzeń, w szczególności sugerujących, że jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego, który to dochód w skali rocznej skarżąca określiła na kwotę 4.200 zł (!). W świetle przedstawianych przez skarżącą wydatków (aczkolwiek w większości przypadków nie sprecyzowanych i nie udokumentowanych) wskazywany przez nią dochód bezsprzecznie nie wystarczałby na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb życiowych jej rodziny. Powyższe pozwala wnioskować, że jej rodzina musi posiadać inne źródła dochodów, nie ujawnione w jej oświadczeniach. Wskazuje na to dodatkowo fakt uchylania się skarżącej od udokumentowania wysokości niezbędnych wydatków ponoszonych przez jej rodzinę; skarżąca nie podała również jaką działalność rolniczą prowadzi w gospodarstwie rolnym i jak obliczyła dochód z tego gospodarstwa, przy tym nie wyjaśniła czy uzyskuje dopłaty z Unii Europejskiej w związku z prowadzeniem ww. gospodarstwa oraz co stało się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą (w tym z wykorzystywanymi w niej składnikami majątkowymi). Nie przedłożyła również żadnych dowodów (np. decyzji o korzystaniu z pomocy finansowej opieki społecznej; wezwań do zapłaty spowodowanych niespłacaniem swoich zobowiązań; debetowego salda na kontach bankowych), które mogłyby świadczyć, że jej rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Nieuzasadnione jest przeświadczenie skarżącej, że posiadane przez nią oszczędności w wysokości 300 € zł nie może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania prowadzonego z jej inicjatywy i w jej interesie. Powtórzyć należy, iż tego rodzaju wniosek oceniany jest jedynie w oparciu o kryterium istnienia lub braku zdolności finansowej wnioskodawczyni i badanie to odbywa się przez obiektywne zestawie faktycznych możliwości pozyskania środków finansowych przez wnioskodawczynię (np. stały dochód, oszczędności, pożyczka itd.) z wysokością ponoszonych przez nią niezbędnych wydatków (w tym wysokością należnych na danym etapie postępowania kosztów sądowych- aktualnie jest to tylko wpis od skargi w wysokości 100 zł). Zdaniem Sądu nie istnieją przeszkody uniemożliwiające skarżącej uszczuplenie posiadanych oszczędności w celu opłacenia kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.