II SA/Wr 1001/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant apl. prok. Justyna Radomska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi C. Ć. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz C. Ć. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia [...] roku Powiatowa Komisja Lekarska w K. powołując jako podstawę prawną orzeczenia art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /tekst jednolity: Dz.U. z 1992 roku Nr 4, poz. 16 z późn. zm./ zwaną ustawą; oraz § 1 ust. 1 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 roku w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm./ zwanego dalej rozporządzeniem; uznała skarżącego C.Ć. za zdolnego do służby wojskowej. W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w wyniku przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi oraz po własnym badaniu lekarskim i przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych u C. Ć. stwierdzono schorzenie określone w § 30 punkcie 1 wykazu chorób i ułomności - załącznika nr 1 rozporządzenia. Od powyższego orzeczenia C. Ć. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż nie zgadza się z orzeczeniem komisji lekarskiej. Wskazał, iż od ośmiu lat cierpi na astmę oskrzelową płuc i w związku z tym stan jego zdrowia uniemożliwia mu odbycie zasadniczej służby wojskowej. Do odwołania załączył zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania orzeczeniem z dnia [...] roku Nr [...], wydanym na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy Wojewódzka Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podała, iż stwierdzony u skarżącego przewlekły alergiczny nieżyt dróg oddechowych bez upośledzenia sprawności ustroju stanowi schorzenie z § 30 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, które pozwala na uznanie C. Ć. za zdolnego do służby wojskowej /kategoria A/. Na powyższe orzeczenie C. Ć. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie zgadza się z treścią orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. ponieważ nie podano w nim, iż cierpi na astmę atopową płuc. Zakwestionował badanie lekarskie przeprowadzone przez lekarza specjalistę alergologa w W., który w ciągu 15 minut wykluczył fakt, że skarżący choruje na astmę. Podkreśla, że badanie nie może być wiarygodne ponieważ bierze leki rozkurczowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. / sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeśli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w wypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - zawierającym wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm./ zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego o fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną, o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Komisja odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenia. /§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. W § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdza się, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i art. 77 § 1 kpa/. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Komisje lekarskie rozpoczynały u poborowego schorzenie z § 30 pkt 1 rozporządzenia, w którym wymienia się przewlekłe całoroczne alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych, nieznacznie upośledzając sprawność ustroju jako kwalifikujące poborowego do kategorii "A" - zdolny do służby wojskowej. Z kolei pkt 2 § 30 cyt. rozporządzenia wymienia przewlekłe całoroczne alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych, znacznie upośledzające sprawność ustroju kwalifikujące do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. W uzasadnieniach orzeczeń obu komisji brak jest szczegółowego wyjaśnienia różnicy pojęć "nieznacznie upośledzające i "znacznie upośledzające" i oceny stanu zdrowia skarżącego w konkretnych kategoriach. Tym samym uzasadnienia obu orzeczeń naruszają przepisy art. 107 § 3 kpa i 19 § 1 cyt. rozporządzenia, a jednocześnie art. 11 kpa, w którym zawarta została zasada przekonywania strony przez co nie wyjaśniono jej w pełni przesłanek podjętych orzeczeń a Sądowi odjęto możliwość ich prawidłowej kontroli. Skarżący przedłożył w toku prowadzonego postępowania zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] r. sporządzone przez lek.med. U. K. - "Specjalista Alergolog, Pulmonolog, Pediatra". Do zaświadczenia dołączono przeprowadzone badania /szt. 2/. Według przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinii biegłych oraz oględzin. Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 1992 Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane wyżej rozporządzenie znalazło swoją podstawę. Obowiązkiem komisji lekarskiej orzekającej w sprawie było zatem odniesienie się do przedłożonych dokumentów a przede wszystkim wskazania powodów odmowy wiarygodności tym dowodom /art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa/. Jak wynika z powołanego na wstępie § 2 rozporządzenia komisje lekarskie wydają orzeczenie na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności danej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych /.../. Z analizy akt sprawy nie wynika aby przeprowadzono u poborowego badania specjalistyczne. W materialne dowodowym znajduje się jedynie badanie z dnia [...] r. przeprowadzone w Poradni Alergologicznej w Wałbrzychu, na podstawie którego rozpoznano u skarżącego schorzenie z § 30 pkt 1 rozporządzenia. Również w uzasadnieniu orzeczeń nie wskazano jakim badaniom poddano poborowego bądź jakie okoliczności przesądziły o zbędności ich przeprowadzenia. Dotąd powiedziane sprawia, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o wykonaniu zaskarżonego orzeczenia bowiem nie pociąga za sobą niekorzystnego dla skarżącego skutku. Wprawdzie w jego wyniku skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed sądem administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.