II SA/Wr 1013/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-16
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą może zostać uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?Ratio decidendi
Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie może zostać uznana za osobę bezrobotną, nawet jeśli działalność ta została zawieszona lub nie została jeszcze formalnie wyrejestrowana. Definicja bezrobotnego zawarta w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyklucza osoby, które podjęły pozarolniczą działalność gospodarczą. Status bezrobotnego ustala się na dzień rejestracji w urzędzie pracy.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą uznania go za osobę bezrobotną. Skarżący argumentował, że odmówiono mu rejestracji w dniu, gdy zgłosił się z wyrejestrowaną działalnością gospodarczą, a decyzja została podjęta później, gdy podjął działalność gospodarczą z powodu odmowy rejestracji. Organy administracji oraz sąd uznały, że skarżący nie spełniał definicji osoby bezrobotnej, ponieważ w dniu rejestracji posiadał zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant apl.prok. Justyna Radomska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f w związku z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56/ oraz art. 104 kodeksu postępowaniu administracyjnego, odmówił A. S. uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że A. S. podjął pozarolniczą działalność gospodarczą, co uniemożliwia uznanie go za osobę bezrobotną.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. oświadczył, iż nie zgadza się z faktem podjęcia decyzji w dniu [...] r. a nie [...] r. kiedy zgłosił się do Urzędu Pracy z kompletem dokumentów umożliwiających zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej tj. potwierdzenie [...] letniego stażu pracy oraz wyrejestrowaną działalnością gospodarczą. Odmówiono mu wówczas rejestracji z powodu nieopłacenia składek ZUS w okresie ostatnich miesięcy.
Ponadto A. S. wskazał, iż po złożeniu do Urzędu Pracy pisma z prośbą o wyjaśnienie odmowy rejestracji, otrzymał w dniu [...] wezwanie do Urzędu Pracy.
Wówczas to podjęto decyzję. Uzasadnieniem decyzji była podjęta działalność gospodarcza. A. S. podkreślił, iż działalność tą podjął gdyż odmówiono mu rejestracji jako osoby bezrobotnej w dniu [...] r. Wniósł o uznanie za osobę bezrobotną i ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda D. po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001, Nr 6 poz. 56 ze zm./ zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach orzeczenia stwierdzono, iż z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że A. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. W dniu rejestracji złożył oświadczenie, iż posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą i podlega ubezpieczeniu społecznemu. Także w karcie rejestracyjnej ujawnił, że nie zakończył własnej działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu status osoby bezrobotnej przysługuje osobie nie zatrudnionej i nie wykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania. Istotą bowiem definicji bezrobotnego jest założenie, że chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to w konsekwencji, iż osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie traktują np. "zawieszenia działalności gospodarczej" jako czynności prawnej równoznacznej z wyrejestrowaniem tejże działalności. Istotnym jest w myśl powyższej ustawy fakt wpisu do ewidencji oraz jej wykreślenie. Zatem podjęcie działalności gospodarczej, a następnie nie wyrejestrowanie jej staje się przesłanką powodującą odmowę przyznania statusu osoby bezrobotnej.
Z dokumentów dołączonych do odwołania wynika, że A. S. zgłosił się do Urzędu Pracy w dniu [...] r. z wyrejestrowaną działalnością gospodarczą w dniu [...] r. Po uzyskaniu informacji, iż nie spełnia wszystkich warunków materialnoprawnych żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne, zainteresowany zrezygnował z kontynuowania procedury rejestracji w celu uzyskania pożądanego świadczenia. Podstawową przeszkodą było nie spełnienie warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem z dokumentu wystawionego przez ZUS wynikało, iż A. S. składki ubezpieczenia społecznego i składki na Fundusz Pracy opłacił do [...] r.
Po tym terminie zainteresowany przestał opłacać ww. składki (pismo ZUS z dnia [...] r.).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku jeżeli osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z dokumentów dołączonych do odwołania wynika, że A. S. rejestrując się nie udokumentował 365 dni uprawniających do zasiłku - ponadto miał zarejestrowaną działalność gospodarczą.
W związku z powyższym oraz w oparciu o dokumenty załączone do akt odwołania wynika, że w przypadku A. S. należało orzec o odmowie uznania za osobę bezrobotną. Uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe, gdyż została wydana na podstawie obowiązujących przepisów. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości przyznania statusu osoby bezrobotnej osobie posiadającej zarejestrowaną działalność gospodarczą.
A. S. w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego musi wyrejestrować działalność gospodarczą i zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy w terminie do 6 miesięcy od ostatniego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu.
W skardze na powyższą decyzję A. S. podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 d ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu użyto sformułowania "podlegał" ubezpieczeniu społecznemu nie użyto natomiast sformułowania o konieczności bieżącego uregulowania składek ZUS. Zgłaszając się w dniu [...] r. do Urzędu Pracy miał wyrejestrowaną działalność gospodarczą jednakże odmówiono mu przyjęcia dokumentów właśnie z uwagi na nieopłacone bieżące składki. Natomiast w dniu [...] r. /w uzasadnieniu podano błędną datę [...] / nie kwestionowano faktu prowadzonej działalności. Ale ta procedura mogła być spełniona, gdyż proces wyrejestrowania trwa nie dłużej niż 1 godzinę. Skarżący natomiast chciał aby tą decyzję podjęto na podstawie jego sytuacji w dniu [...] r. kiedy to nie przyjęto dokumentów a tym samym odmówiono rejestracji. Uważa, że niesprawiedliwością w stosunku do niego jest fakt, że mając [...] lat pracy odmówiono mu przyznania świadczenia przedemerytalnego do, którego byłby uprawniony znacznie wcześniej gdyby zamknął działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji.
Dodatkowo wyjaśniono, iż argument podniesiony w skardze, odnośnie tego, że w dniu rejestracji [...] r. powinna być brana pod uwagę sytuacja prawna zainteresowanego z dnia [...]. nie mógł zostać uwzględniony bowiem to właśnie w dniu rejestracji ustala się uprawnienia osoby zainteresowanej do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. A. S. w urzędzie pracy w dniu [...] r. nikt niczego nie odmówił i nie starał się przeszkodzić w dokonaniu rejestracji.
Zainteresowany w każdej chwili mógł zarejestrować się jako bezrobotny, o ile spełniałby definicję ustawową. A. S., kiedy zgłosił się do urzędu, miał już ukończone [...] lata i nie musiał spełniać specjalnych warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, jedynie brakowało mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepis ten po 1.01.2002r. nie zmienił się i nadal istnieją takie możliwości pod pewnymi warunkami, tzn. działalność gospodarcza musi być wyrejestrowana i nie może minąć 6 miesięcy od ostatniego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu.
A. S. był o tym wielokrotnie informowany, pomimo to stara się stworzyć nowy stan faktyczny domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego, nie wykazując przy tym, iż posiada 365 dni uprawniających do zasiłku.
Bezspornym w sprawie jest, że w dniu rejestracji i wydania decyzji tj. w dniu [...] r. A. S. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga podlega oddaleniu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżący nie sprostał ustawowej definicji bezrobotnego.
Definicja ta została zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu.
Przepis ten stanowi, iż "bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie /.../, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy jeżeli: nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego."
Przymiot bezrobotnego nie przysługuje natomiast skarżącemu z tego powodu, iż prowadził pozarolniczą działalność.
Okoliczność tę potwierdził skarżący w karcie rejestracyjnej z dnia [...] r.
W karcie tej - w rubryce okresy zatrudnienia i innej pracy zarobkowej i działalności - skarżący podał, iż od [...] r. prowadzi własną działalność na podstawie rejestracji i jest właścicielem.
Również w oświadczeniu rejestrowanego z dnia [...] r., poświadczonym własnoręcznym podpisem wskazał, iż ma zarejestrowaną pozarolniczą działalność na podstawie wpisu do ewidencji i podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu /pkt 9 a i 12 oświadczenia/.
Z kolei w odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji skarżący podkreślił "uzasadnieniem decyzji była podjęta przeze mnie działalność gospodarcza. Działalność tą podjąłem gdyż odmówiono mi "rejestracji" jako osoby bezrobotnej w dniu [...] r."
O prowadzeniu działalności gospodarczej skarżący wspomniał także w uzasadnieniu skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
"Natomiast w dniu [...] r. /.../ nie kwestionowano faktu prowadzonej działalności. Ale ta procedura mogła być spełniona, gdyż proces wyrejestrowania trwa nie dłużej niż 1 godzinę."
W wyżej przywołanych okolicznościach sprawy nie nasuwa się wątpliwość, iż skarżący dokonując rejestracji w dniu [...] r. nie miał statusu osoby bezrobotnej.
Podstawę natomiast przyznania świadczenia przedemerytalnego stanowiłoby uzyskanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku - co wynika wprost z przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu.
Przekonująco organ odwoławczy wywodzi, iż argument podniesiony w skardze, odnośnie tego, że w dniu rejestracji [...] r. powinna być brana pod uwagę sytuacja prawna zainteresowanego z dnia [...]r. nie mógł zostać uwzględniony bowiem to właśnie w dniu rejestracji ustala się uprawnienia osoby zainteresowanej do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. A. S. w urzędzie pracy w dniu [...] r. nikt niczego nie odmówił i nie starał się przeszkodzić w dokonaniu rejestracji.
Zainteresowany w każdej chwili mógł zarejestrować się jako bezrobotny o ile spełniałby definicję ustawową.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Stąd też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło