II SA/Wr 1013/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-16

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą może zostać uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?
Ratio decidendi
Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie może zostać uznana za osobę bezrobotną, nawet jeśli działalność ta została zawieszona lub nie została jeszcze formalnie wyrejestrowana. Definicja bezrobotnego zawarta w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyklucza osoby, które podjęły pozarolniczą działalność gospodarczą. Status bezrobotnego ustala się na dzień rejestracji w urzędzie pracy.
Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą uznania go za osobę bezrobotną. Skarżący argumentował, że odmówiono mu rejestracji w dniu, gdy zgłosił się z wyrejestrowaną działalnością gospodarczą, a decyzja została podjęta później, gdy podjął działalność gospodarczą z powodu odmowy rejestracji. Organy administracji oraz sąd uznały, że skarżący nie spełniał definicji osoby bezrobotnej, ponieważ w dniu rejestracji posiadał zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant apl.prok. Justyna Radomska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f w związku z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56/ oraz art. 104 kodeksu postępowaniu administracyjnego, odmówił A. S. uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że A. S. podjął pozarolniczą działalność gospodarczą, co uniemożliwia uznanie go za osobę bezrobotną. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. oświadczył, iż nie zgadza się z faktem podjęcia decyzji w dniu [...] r. a nie [...] r. kiedy zgłosił się do Urzędu Pracy z kompletem dokumentów umożliwiających zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej tj. potwierdzenie [...] letniego stażu pracy oraz wyrejestrowaną działalnością gospodarczą. Odmówiono mu wówczas rejestracji z powodu nieopłacenia składek ZUS w okresie ostatnich miesięcy. Ponadto A. S. wskazał, iż po złożeniu do Urzędu Pracy pisma z prośbą o wyjaśnienie odmowy rejestracji, otrzymał w dniu [...] wezwanie do Urzędu Pracy. Wówczas to podjęto decyzję. Uzasadnieniem decyzji była podjęta działalność gospodarcza. A. S. podkreślił, iż działalność tą podjął gdyż odmówiono mu rejestracji jako osoby bezrobotnej w dniu [...] r. Wniósł o uznanie za osobę bezrobotną i ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda D. po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001, Nr 6 poz. 56 ze zm./ zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach orzeczenia stwierdzono, iż z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że A. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. W dniu rejestracji złożył oświadczenie, iż posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą i podlega ubezpieczeniu społecznemu. Także w karcie rejestracyjnej ujawnił, że nie zakończył własnej działalności gospodarczej. Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu status osoby bezrobotnej przysługuje osobie nie zatrudnionej i nie wykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania. Istotą bowiem definicji bezrobotnego jest założenie, że chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to w konsekwencji, iż osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie traktują np. "zawieszenia działalności gospodarczej" jako czynności prawnej równoznacznej z wyrejestrowaniem tejże działalności. Istotnym jest w myśl powyższej ustawy fakt wpisu do ewidencji oraz jej wykreślenie. Zatem podjęcie działalności gospodarczej, a następnie nie wyrejestrowanie jej staje się przesłanką powodującą odmowę przyznania statusu osoby bezrobotnej. Z dokumentów dołączonych do odwołania wynika, że A. S. zgłosił się do Urzędu Pracy w dniu [...] r. z wyrejestrowaną działalnością gospodarczą w dniu [...] r. Po uzyskaniu informacji, iż nie spełnia wszystkich warunków materialnoprawnych żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne, zainteresowany zrezygnował z kontynuowania procedury rejestracji w celu uzyskania pożądanego świadczenia. Podstawową przeszkodą było nie spełnienie warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem z dokumentu wystawionego przez ZUS wynikało, iż A. S. składki ubezpieczenia społecznego i składki na Fundusz Pracy opłacił do [...] r. Po tym terminie zainteresowany przestał opłacać ww. składki (pismo ZUS z dnia [...] r.). Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku jeżeli osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z dokumentów dołączonych do odwołania wynika, że A. S. rejestrując się nie udokumentował 365 dni uprawniających do zasiłku - ponadto miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. W związku z powyższym oraz w oparciu o dokumenty załączone do akt odwołania wynika, że w przypadku A. S. należało orzec o odmowie uznania za osobę bezrobotną. Uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe, gdyż została wydana na podstawie obowiązujących przepisów. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości przyznania statusu osoby bezrobotnej osobie posiadającej zarejestrowaną działalność gospodarczą. A. S. w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego musi wyrejestrować działalność gospodarczą i zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy w terminie do 6 miesięcy od ostatniego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu. W skardze na powyższą decyzję A. S. podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 d ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu użyto sformułowania "podlegał" ubezpieczeniu społecznemu nie użyto natomiast sformułowania o konieczności bieżącego uregulowania składek ZUS. Zgłaszając się w dniu [...] r. do Urzędu Pracy miał wyrejestrowaną działalność gospodarczą jednakże odmówiono mu przyjęcia dokumentów właśnie z uwagi na nieopłacone bieżące składki. Natomiast w dniu [...] r. /w uzasadnieniu podano błędną datę [...] / nie kwestionowano faktu prowadzonej działalności. Ale ta procedura mogła być spełniona, gdyż proces wyrejestrowania trwa nie dłużej niż 1 godzinę. Skarżący natomiast chciał aby tą decyzję podjęto na podstawie jego sytuacji w dniu [...] r. kiedy to nie przyjęto dokumentów a tym samym odmówiono rejestracji. Uważa, że niesprawiedliwością w stosunku do niego jest fakt, że mając [...] lat pracy odmówiono mu przyznania świadczenia przedemerytalnego do, którego byłby uprawniony znacznie wcześniej gdyby zamknął działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż argument podniesiony w skardze, odnośnie tego, że w dniu rejestracji [...] r. powinna być brana pod uwagę sytuacja prawna zainteresowanego z dnia [...]. nie mógł zostać uwzględniony bowiem to właśnie w dniu rejestracji ustala się uprawnienia osoby zainteresowanej do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. A. S. w urzędzie pracy w dniu [...] r. nikt niczego nie odmówił i nie starał się przeszkodzić w dokonaniu rejestracji. Zainteresowany w każdej chwili mógł zarejestrować się jako bezrobotny, o ile spełniałby definicję ustawową. A. S., kiedy zgłosił się do urzędu, miał już ukończone [...] lata i nie musiał spełniać specjalnych warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, jedynie brakowało mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepis ten po 1.01.2002r. nie zmienił się i nadal istnieją takie możliwości pod pewnymi warunkami, tzn. działalność gospodarcza musi być wyrejestrowana i nie może minąć 6 miesięcy od ostatniego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu. A. S. był o tym wielokrotnie informowany, pomimo to stara się stworzyć nowy stan faktyczny domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego, nie wykazując przy tym, iż posiada 365 dni uprawniających do zasiłku. Bezspornym w sprawie jest, że w dniu rejestracji i wydania decyzji tj. w dniu [...] r. A. S. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga podlega oddaleniu. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżący nie sprostał ustawowej definicji bezrobotnego. Definicja ta została zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu. Przepis ten stanowi, iż "bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie /.../, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy jeżeli: nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego." Przymiot bezrobotnego nie przysługuje natomiast skarżącemu z tego powodu, iż prowadził pozarolniczą działalność. Okoliczność tę potwierdził skarżący w karcie rejestracyjnej z dnia [...] r. W karcie tej - w rubryce okresy zatrudnienia i innej pracy zarobkowej i działalności - skarżący podał, iż od [...] r. prowadzi własną działalność na podstawie rejestracji i jest właścicielem. Również w oświadczeniu rejestrowanego z dnia [...] r., poświadczonym własnoręcznym podpisem wskazał, iż ma zarejestrowaną pozarolniczą działalność na podstawie wpisu do ewidencji i podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu /pkt 9 a i 12 oświadczenia/. Z kolei w odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji skarżący podkreślił "uzasadnieniem decyzji była podjęta przeze mnie działalność gospodarcza. Działalność tą podjąłem gdyż odmówiono mi "rejestracji" jako osoby bezrobotnej w dniu [...] r." O prowadzeniu działalności gospodarczej skarżący wspomniał także w uzasadnieniu skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. "Natomiast w dniu [...] r. /.../ nie kwestionowano faktu prowadzonej działalności. Ale ta procedura mogła być spełniona, gdyż proces wyrejestrowania trwa nie dłużej niż 1 godzinę." W wyżej przywołanych okolicznościach sprawy nie nasuwa się wątpliwość, iż skarżący dokonując rejestracji w dniu [...] r. nie miał statusu osoby bezrobotnej. Podstawę natomiast przyznania świadczenia przedemerytalnego stanowiłoby uzyskanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku - co wynika wprost z przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu. Przekonująco organ odwoławczy wywodzi, iż argument podniesiony w skardze, odnośnie tego, że w dniu rejestracji [...] r. powinna być brana pod uwagę sytuacja prawna zainteresowanego z dnia [...]r. nie mógł zostać uwzględniony bowiem to właśnie w dniu rejestracji ustala się uprawnienia osoby zainteresowanej do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. A. S. w urzędzie pracy w dniu [...] r. nikt niczego nie odmówił i nie starał się przeszkodzić w dokonaniu rejestracji. Zainteresowany w każdej chwili mógł zarejestrować się jako bezrobotny o ile spełniałby definicję ustawową. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Stąd też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło