II SA/Wr 102/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. i T. U. postanawia: odrzucić skargę. Pismem złożonym osobiście w dniu 5 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. i T. U. zażądali ,,uchylenie postępowania administracyjnego dotyczącego jednorazowej opłaty związanej ze sprzedażą działek nr [...] i [...] położonych w obrębie S. D. Gm. Ż.". W przesłanej odpowiedzi na skargę Wójt Gmina Ż. poinformował, że wobec skarżących prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie naliczenia jednorazowej opłaty w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. D. wzrostem wartości działek nr [...] i [...] położonych w obrębie S. D. oraz zbyciem przedmiotowych nieruchomości przed upływem 5 letniego terminu od dnia wejścia w życie planu. Ponadto Wójt Gminy poinformował, że nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania w sprawie naliczenia w/w opłaty, sprawa jest w toku. Wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału dotyczącego usunięcia braków formalnych skargi, poprzez oznaczenie organu, którego działalność lub bezczynność skarga dotyczy, wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności oraz nadesłanie odpisu bądź kserokopii zaskarżonego aktu skarżący przesłali kserokopie decyzji Naczelnika Gminy Ż. z dnia 3 grudnia 1975 r. pozwolenie na budowę oraz wydaną przez Wójta Gminy Ż. decyzję z dnia 2 stycznia 2009 r. nr [...] ustalającą skarżącym jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, nie posiadają natomiast kompetencji do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych w "zastępstwie" właściwych organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Ta konstytucyjna zasada dwuinstancyjności znajduje realizację w zasadzie ogólnej dwuinstancyjności przyjętej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, z czym związane jest prawo odwołania strony od każdej decyzji nieostatecznej, a w konsekwencji dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992r. sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992r. Nr 3-4 poz. 95). W myśl art. 16 § 2 k.p.a. decyzje administracyjne mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Z kolei w myśl przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 powołanej ustawy). Brak wyczerpania środków zaskarżenia powoduje, że skarga jest niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy). Jak wynika ze skargi oraz późniejszych pism procesowych skarżący przedmiotem skargi uczynili prowadzenie przez Wójta Gminy Ż. postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem nieruchomości. Z przesłanej przez skarżących dokumentów wynika, że decyzją z dnia 2 stycznia 2009 r. Wójt Gmina Ż. ustalił dla T. i T. U. jednorazową opłatę w kwocie 56 744,40 z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i [...] położonych w obrębie S. D., gm. Ż., w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. D. oraz zbyciem przedmiotowych nieruchomości. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że nie jest dopuszczalne zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji organu pierwszej instancji bez uprzedniego wyczerpania trybu odwoławczego, jeżeli przysługuje w przedmiotowej sprawie. Dopiero na rozstrzygnięcie wydane przez organ odwoławczy strona ma możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skoro skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia decyzji w trybie administracyjnym, to należało uznać, że skarga złożona do Sądu w niniejszej sprawie na decyzję organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W świetle zacytowanego przepisu należy zatem wskazać, że nie jest dopuszczalne na drodze postępowania sądowoadministracyjnego żądanie ,,uchylenia postępowania administracyjnego" dotyczącego jednorazowej opłaty związanej ze sprzedażą działek nr [...] i [...] położonych w obrębie S. D. Gm. Ż.. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.