II SA/Wr 1023/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 1023/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: apl. prok. Aleksandra Pokorska po rozpoznaniu w dniu 21maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka o wykonalności zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Znak [...] Starosta Powiatu w D., powołując się na art. 37l ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił skarżącemu J. K. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu [...] r. skarżący został zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku od [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wnosząc o zaliczenie do stażu pracy okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Organ podniósł, że zgodnie z obowiązującą od 1 stycznia 2001 r. nowelizacją art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - czas pobieranego zasiłku nie jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Zdaniem organu I instancji, ponieważ wniosek wpłynął w okresie obowiązywania nowych przepisów, nie można zaliczyć wyżej wymienionego świadczenia do stażu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Starosta wskazał, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że łączny staż pracy skarżącego wynosi [...] lat i [...] dni. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji J. K. wniósł o zaliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego i przyznanie tego świadczenia, bo prawo to nabył już w [...] r. Skarżący podał, że nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wymaganym terminie do [...] r., ponieważ został wprowadzony w błąd przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy, który oświadczył, iż skarżący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, a więc nie przysługuje mu takie prawo. Skarżący stwierdził, że nie jest to prawda, bo gdy rejestrował się jako bezrobotny, taka informacja była zawarta we wniosku. W późniejszym terminie okazało się, że informacja ta nie była ujęta w bazie danych komputera. Potem pracownica zakwestionowała liczbę tzw. dni chorobowych ([...]) informując, że dni te nie są wliczane do stażu i zażądała od niego dodatkowego dokumentu. Skarżący podał, iż dopiero po [...] r. dowiedział się od osób trzecich, że tzw. chorobowe jest wliczane do stażu pracy oraz że nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego. Zarzucając, iż urzędnik powinien znać przepisy prawne i poinformować go o tym, co ma robić, skarżący podniósł ponadto, że nowelizacja art. 37j nie została wprowadzona z dnia na dzień i urzędnik winien udzielić mu stosownej informacji. Dlatego uważa, że w relacji interesant-urzędnik ten pierwszy nie powinien doznać szkody lub uszczerbku w swojej sprawie. Wskazując na trudną sytuację na rynku pracy w powiecie d. i jego okolicach skarżący wywodził, iż przez to, że został wprowadzony w błąd może pozostać bez środków do życia, mając na utrzymaniu dwóch synów. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 37j ust. 1 oraz art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczywszy treść art. 37j ust. 1 oraz art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podkreślił, iż zgodnie z brzmieniem art. 37l ust. 1 obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego nie zalicza się okresu aktualnie pobieranego zasiłku i podał, że w dniu złożenia wniosku o zasiłek przedemerytalny okres zasiłkowy skarżącego wynosił [...] lat i [...] dni, w tym ponad [...] lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a zatem skarżący nie posiadał wymaganego przepisem art. 37j ust. 1 pkt 2 okresu uprawniającego do pobierania zasiłku. Wojewoda stwierdził, że obowiązujące w chwili orzekania przepisy nie pozwalają na uwzględnienie wniosku skarżącego i doliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku okresu pobieranego przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Ustosunkowując się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu, iż nie został poinformowany przez urzędnika o tym, że powinien złożyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego najpóźniej do [...] r. organ II instancji uznał, iż zarzut ten nie może mieć wpływu na zmianę decyzji, bo przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Pracy i obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zapoznanie się z nimi, a w razie wątpliwości jest możliwość zasięgnięcia informacji u pracownika Urzędu Pracy. Wojewoda podkreślił przy tym, że zasiłek przedemerytalny przysługuje na wniosek osoby bezrobotnej, a skarżący do dnia [...] r. wniosku takiego nie składał. Na powyższą decyzję J. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego lub przywrócenie terminu do ponownego złożenia wniosku, aby mógł skorzystać z rozwiązań prawnych obowiązujących do [...] r., kiedy nabył uprawnienia do wnioskowanego zasiłku. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący ponowił argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji i oświadczył, że nie jest prawdą, iż w Urzędzie Pracy udostępniona była ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bądź jej istotne fragmenty, jak również nie było informacji o zmianach następujących po [...] r. Wywieszone były tylko oferty pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, gdyż organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Organy obu instancji błędnie przyjęły, iż skarżący nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.), w brzmieniu wynikającym z art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 31, poz. 384). Przepis ten miał wówczas następujące brzmienie: "Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku". Warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego regulował art. 37j ust. 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący zarejestrował się jako bezrobotny w dniu [...] r. i od dnia [...] r. uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 18 miesięcy. W dacie rejestracji skarżący udokumentował staż pracy wynoszący [...] lat i [...] dni, w tym ponad [...] lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Do uzyskania w tym momencie uprawnień do zasiłku przedemerytalnego zabrakło mu okresu [...] miesięcy i [...] dni. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych skarżący jednak uzyskał staż wymagany do zasiłku przedemerytalnego. W tym bowiem czasie - do dnia 31 grudnia 2000 r. - art. 37l ust. 1 zdanie drugie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zezwalał na zaliczenie okresu aktualnie pobieranego zasiłku do stażu, od którego uzależnione było prawo do zasiłku przedemerytalnego. Od dnia [...] r. do [...] r. skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez okres dłuższy od brakującego mu w dniu rejestracji. Zaliczenie zatem tego okresu do stażu wymaganego do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego tworzyłoby taki stan, w którym skarżący mógłby wykazać okres ponad [...] lat, w tym ponad [...] lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych, zaliczany do okresu dającego uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego. W rezultacie uzasadniony jest pogląd, że skarżący w roku [...] spełnił warunki, od których zależało przyznanie zasiłku przedemerytalnego, w rozumieniu art. 37l, w brzmieniu wynikającym z art. 1 pkt 25 cytowanej wyżej ustawy z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia okoliczność, że wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego skarżący zgłosił dopiero w dniu [...] r. Jeżeli bezrobotny w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniał warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, data złożenia wniosku o przyznanie tego zasiłku nie ma decydującego znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Siedmiu Sędziów NSA z dnia 11 marca 2002 r. sygn. akt OPS 14/01 (ONSA z 2002 r. Nr 4, poz. 133) trafnie wywiódł, iż osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 37j ust. 1 lub w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37l ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Podzielając w pełni powyższy pogląd stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie tym bardziej nie było podstaw do uznania, że skarżący utracił prawo do zasiłku przedemerytalnego, skoro w dniu składania wniosku nie upłynął jeszcze okres 18 miesięcy, na jaki przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych. Organy administracyjne odmawiając w tych warunkach przyznania zasiłku przedemerytalnego naruszyły cytowane wyżej przepisy prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Wniosku tego nie zmienia okoliczność, że zgodnie z unormowaniami zawartymi w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 89, poz. 973) przepis art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z mocą od dnia 1 stycznia 2001 r. ponownie pozwalał na zaliczenie okresu aktualnie pobieranego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonych decyzji Sąd Administracyjny bierze bowiem pod uwagę stan prawny mający miejsce w czasie ich podejmowania. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) cytowanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zauważyć wypada, że stosownie do art. 200 tej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję jest zobowiązany do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W tej sprawie Sąd pominął jednak to orzeczenie, gdyż skarżący był zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy, a inne wydatki w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W myśl art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie tworzyły po stronie skarżącego żadnych praw, ani nie nakładały na niego żadnych obowiązków. Nie miały zatem cech wykonalności. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.