II SA/Wr 1044/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant apl.prok. Dariusz Brodzisz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005r. sprawy ze skargi W. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 /słownie dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U,. Nr 57, poz. 278 ze zm./ zwane dalej rozporządzeniem uznała W. M. za zdolnego do służby wojskowej - Grupa I. Komisja rozpoznała u poborowego: 1. Cechy osobowości niedojrzałej nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 69 pkt 1 2. Przebytą reakcję adaptacyjną - bez § 3. Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa - § 26 pkt 3 4. Wzrost 187 cm przy prawidłowej budowie ciała § 1 pkt 1. W odwołaniu od powyższego orzeczenia W. M. wniósł o ponowne wyznaczenie terminu Wojskowej Komisji Lekarskiej z powodu zaburzeń adaptacyjnych. Podniósł, iż nie czuje się na siłach odbywać służby wojskowej. Orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej Nr [...] z dnia [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992r. Nr 4, poz. 16/ oraz § 6 pkt 11 § 32 ust. 1-3 rozporządzenia, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, iż schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych /dwukrotne badanie psychiatryczne, psychologiczne, laryngologiczne/ tj: 1. Reakcje sytuacyjne zakwalifikowane przez badającego lekarza psychiatrę wg § 68 pkt 1 a więc nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze. 2. Osobowość niedojrzała unikająca zakwalifikowana przez badającego lekarza psychiatrę wg § 69 pkt 1 a więc nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne. 3. Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa wg § 26 pkt 3 z zał. nr do w/w rozporządzenia kwalifikują do wyżej ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Również - wzrost 187 cm przy proporcjonalnej budowie ciała wg § 1 pkt 1 nie powoduje niezdolności do służby wojskowej. W skardze na niniejsze orzeczenie W. M. powtórzył argumenty przytoczone w odwołaniu. Do skargi skarżący dołączył zaświadczenia lekarskie z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. sporządzone przez lekarza med. E. L. - specjalistę psychiatrę. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej ponieważ ustalenie stanu zdrowia W. M. oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy upoważnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych WKL a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według § 2 wyżej powołanego rozporządzenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była wyżej mowa oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia/. Komisja Odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. Natomiast w § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zapisano, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dokumentów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasad udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § 1 kpa/. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno skarżone orzeczenie jak i je poprzedzające orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy zmiany kategorii zdolności poborowego do zasadniczej służby wojskowej. W wyroku poprzedniego postępowania przeprowadzonego w [...] r. - orzeczeniem RWKL we W. Nr [...] z dnia [...] r. uznano skarżącego za czasowo niezdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej - na okres 12 miesięcy z rozpoznaniem reakcja adaptacyjna w o obrazie lękowym znacznie upośledzająca sprawność ustroju § 68 pkt 2 i z §§ :11", co skutkowało koniecznością ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w roku obecnego postępowania administracyjnego. Po ponownym badaniu poborowego komisja pierwszej instancji ustaliła schorzenia z: § 69 pkt 1 - cechy osobowości niedojrzałej nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, § 26 pkt 3 skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożność nosa, § 1 pkt 1 - wzrost 187 zm przy prawidłowej budowie ciała i bez § - przebyta reakcja adaptacyjna. Natomiast komisja odwoławcza dodatkowo stwierdziła u poborowego schorzenie z § 68 pkt 1 - nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze, zaś nie stwierdziła przebytej reakcji adaptacyjnej - bez §. Podnieść należy, iż dokonując po upływie 12 miesięcy ustalenia zdolności W. M. do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia z dnia [...] r. uznającego poborowego za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 12 m-cy. Organy winny wskazać z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego. Podkreślić trzeba, że cytowane rozporządzenie w § 69 pkt 1 wymienia osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne kwalifikujące poborowego do Kategorii "A" - zdolny do służby wojskowej. Natomiast pkt 2 § 69 wskazuje, iż osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne, poddająca się korekcji zalicza poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju. Jak wynika z treści przytoczonego § 69 pkt 1 i 2 zawiera on zwroty niedookreślone, takie jak "znacznie" i "nieznacznie". Chodzi tu o stopień upośledzenia zdolności adaptacyjnych, od którego zależy, czy poborowy będzie, czy też nie będzie odbywał służbę wojskową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000r. /III SA 879/00/ podkreślił, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. Inaczej rzecz biorąc w tej konkretnej sprawie należało skarżącemu wyjaśnić, jaka jest różnica między stanem "nieznacznie" a "znacznie". W przeciwnym razie orzeczenie nie poddaje się kontroli i co warte podkreślenia nie co do istoty rozpoznania ale jego przesłanek. Z analizy akt rozważanej sprawy wynika, że skarżący przedłożył organom orzekającym zaświadczenia lekarskie z dnia [...] r., [...] r., [...] r. a które potwierdzają fakt jego leczenia w Centrum Psychoprofilaktyki i Psychoedukacji we W. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Według przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględzin. Reguła w nim wyrażona nie został wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę. Tak więc gdy skarżący przedstawił dokumenty o których mowa wyżej powinny być one traktowane jako dowód w sprawie i poddane należytej ocenie /art. 80 kpa/. Tymczasem w zaskarżonych orzeczeniach zabrakło jakiegokolwiek odniesienia do przedłożonych przez skarżącego dokumentów a przede wszystkim nie uzasadniono przyczyny odmowy wiarygodności przedstawionym dowodom /art. 107 § 3 kpa/. Mając na uwadze wyżej powiedziane, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ oraz art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1999r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Wprawdzie w jego wyniku skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed Sądem administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.