II SA/Wr 1046/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S. NSA : Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: S. NSA: Jolanta Sikorska S. NSA: Bogumiła Skrzypczak Protokolant: Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz S. L. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania poniesionych w sprawie, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pozbawił uprawnień kombatanckich S. L. W uzasadnieniu wskazano, że S. L. w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim (KBW), brak jest jednak informacji o okolicznościach wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD. Z powyższego wynika, że S. L. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił S. L. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, iż S. L. uprawnienia kombatanckie posiadał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zatem podstawą prawną pozbawienia go uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Z powyższego wynika, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa. S. L. nie przedłożył także nowych dowodów mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzję powyższą S. L. zaskarżył do sądu administracyjnego, podnosząc, że został wcielony do batalionu operacyjnego i uczestniczył w walkach m. in. z bandami UPA. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu ustanowienia i utrwalenia władzy ludowej (zaświadczenie ZBoWiD we W. z dnia [...]). Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy jednakże stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia z mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Biorąc pod uwagę, że skarżący nabył uprawnienia kombatanckie jedynie z powyższego tytułu trafnie należało uprawnień tych skarżącego pozbawić. Z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy wynika, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz grupami Wehrwolfu. Skarżący natomiast w okresie od [...] r. do [...] r. odbywał służbę w [...] p. KBW [...] Samodzielny Batalion Operacyjny (zaświadczenie WKU W.). Podał także, że jako żołnierz tego Korpusu uczestniczył w walkach z UPA. Okoliczności tych jednakże nie wyjaśniono. Jeśli natomiast uznać, że skarżący jako żołnierz jednostki Wojska Polskiego uczestniczył w walkach z UPA, a ustawa nie ograniczyła takiego uznania do określonego czasu, ewidentnie zaskarżona decyzja narusza przepis art. 25 ust. 2 pkt.2 ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich i to niezależnie od terminu, w którym zarzut taki w toku tego postępowania podniesiono (por. uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 - ONSA OPS11/01-ONSA2002/3/100 oraz wyroki NSA z dnia 31 lipca 2001 r. sygn. akt V SA 3431/00 - ONSA 2002/3/131i z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 2044/00). Na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd zatem orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd natomiast orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 §2 cytowanych przepisów wprowadzających. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) gdyż pozbawić uprawnień kombatanckich można jedynie prawomocną decyzją a decyzja zaskarżona takiej cechy nie ma.