II SA/Wr 1054/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-13
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać zasadność odrzucenia zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy jedynie legalność procedury jego uchwalenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, kontrolując uchwałę o odrzuceniu zarzutu do projektu planu miejscowego, bada nie tylko legalność procedury uchwalenia tej uchwały, ale także zgodność z prawem całego procesu planistycznego prowadzącego do powstania projektu planu. Istotne jest, czy naruszenie interesu prawnego strony wnoszącej zarzut przez przyszły plan jest połączone z naruszeniem prawa w znaczeniu przedmiotowym, z uwzględnieniem przysługującego gminie władztwa planistycznego.Stan faktyczny
J. B. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w J. odrzucającą jej zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył planowanego przeprowadzenia ulicy przez teren jej działki. Skarżąca argumentowała, że proponowane rozwiązanie pogorszy warunki komunikacyjne i naruszy jej interes prawny. Rada Miejska uzasadniła odrzucenie zarzutu optymalnym przeprowadzeniem ulicy, uwzględnieniem interesu publicznego i minimalnym naruszeniem prawa własności skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA - Anna Siedlecka, Protokolant apl. prok. - Radosław Pencakowski, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. dla zespołu w rejonie ul. P. i ul. T. K. oddala skargę.
Uchwałą nr [...]z dnia [...]Rada Miejska w J. na podstawie art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) odrzuciła w całości zarzut J. B. do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta J. dla zespołu w rejonie ul. P. i ul. T. K., ustalającego przeprowadzenie ulicy publicznej o symbolu [...] i [...]przez teren jej działki nr [...].
W uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej uchwały wskazano, że ulica dojazdowa łącząca ulice T. K. i J. P. II została przeprowadzona w optymalny sposób przy uwzględnieniu uwarunkowań wynikających z istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenów oraz możliwości uzyskania racjonalnego podziału przestrzennego obszaru. Ulicę wytyczno przez teren już wykorzystywany dla ruchu samochodowego, stanowiący przedmiot współużytkowania wieczystego. Przy realizacji ulicy nie powstanie konieczność likwidacji budynku. Rozległy obszar pozbawiony jest ulic miejskich i stanowi kwartał zbyt duży w skali miasta, zagospodarowany chaotyczną zabudową, w sposób dysfunkcyjny oraz sprzeczny z zasadami ładu przestrzennego. Planowana ulica umożliwi kształtowanie się regularnej przyulicznej zabudowy mieszkaniowo-usługowej, dokona rozdzielenia strefy śródmiejskiej od peryferyjnej, będzie pełniła ważną rolę komunikacyjną. W nawiązaniu do treści zarzutu wskazano, że nie sama droga, a granica pasa drogowego (ulicznego) przebiegać będzie 1,5 m od istniejącego budynku mieszkalnego, natomiast krawędź jezdni będzie znacznie dalej odsunięta. Naruszenie interesu prawnego J. B. jako właścicieli nieruchomości następuje w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza art. 64 Konstytucji RP. Na dopuszczalność tego naruszenia wskazuje pośrednio art. 36 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, określający system rekompensat za poniesione szkody.
W skardze na powyższą uchwałę J. B. zarzuciła, że proponowane rozwiązanie planistyczne nie załatwia w żaden sposób problemu komunikacyjnego tego fragmentu miasta, a wręcz pogorszy jego warunki. Irracjonalne jest wprowadzenia wzmożonego ruchu kołowego w ulicę J. P. II (aleja prowadząca do P.M.) i w obręb istniejącego szpitala.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w J. wniosła o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Istniejąca obecnie droga wewnętrzna nie ma połączenia z ul. J. P. II i konieczne było zaprojektowanie krótkiego (ok. 50 m) odcinka łącznikowego. Odcinek ten posiada lekkie wygięcie w kierunku południowym właśnie w celu oszczędzenia terenu działki nr [...], ulica obetnie jedynie niewielki narożnik (maksymalnie 8 m) tej działki, nie dewastując jej walorów użytkowych jako działki budowlanej. Linia rozgraniczająca pas projektowanego odcinka ulicy dojazdowej przebiegać będzie w odległości około 2 m od południowo-zachodniego narożnika budynku mieszkalnego. Będzie to jednak bliskie sąsiedztwo z pasem ulicznym, a nie w z jezdnią. W toku procedury opiniowania i uzgadniania projektu planu właściwe organy, w tym zarządy dróg publicznych, nie zakwestionowały zasadności wytyczenia tej ulicy dojazdowej. W pas tej drogi ma być włączony fragment działki skarżącej o powierzchni około 70 m2. Skarga nie zawiera innych skonkretyzowanych zarzutów, a jej argumentacja jest nietrafna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139) uprawnionym do wniesienia zarzutu jest każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś rada gminy rozstrzyga o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu w całości lub w części w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Na tle tego przepisu wymagało ustalenia, co będzie stanowiło i według jakich kryteriów przedmiot ocen sądu administracyjnego w przypadku zaskarżenia uchwały o odrzuceniu zarzutu, skoro sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, zatem nie z uwagi na celowość lub słuszność zaskarżonego aktu. Początkowo w nauce prawa administracyjnego wyrażono obawę, że w tym przypadku będzie to kontrola czysto formalna, ograniczona do sprawdzenia legalności procedury podejmowania samej zaskarżonej uchwały i sporządzenia jej uzasadnienia (Jan Zimmermann "Zarzuty i protesty w procedurze planowania przestrzennego" Samorząd Terytorialny 1996 z. 10 s. 19 i nast.). W szczególności bowiem sąd administracyjny nie mógłby badać zasadności odrzucenia zarzutu w nawiązaniu do treści projektu planu oraz treści interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego zarzut. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto natomiast, że obok kwestii proceduralnych dotyczących uchwały o odrzuceniu zarzutu, badaniu pod względem legalności przez sąd podlega ponadto dochowanie przez organy gminy ustanowionej w ustawie procedury planistycznej prowadzącej do opracowania projektu planu (skoro wskutek odrzucenia zarzutu z reguły uchwalony plan będzie zawierał zaskarżony fragment projektu planu), a przede wszystkim kwestia, czy naruszenie przez przyszły plan interesu prawnego wnoszącego zarzut (uzasadniające jego legitymację do zaskarżenia uchwały) połączone jest z naruszeniem prawa w znaczeniu przedmiotowym. Podkreśla się przy tym znaczenie przysługującego gminie władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 cyt. ustawy), obejmującego możność ustalenia, w zależności od potrzeb, terenów przeznaczonych dla realizacji celów publicznych, w tym terenów nie stanowiących własności gminy (art. 10 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). Ramy tego władztwa wyznaczone są przez powinność wszechstronnego rozważenia interesu publicznego i prywatnego oraz należytego uzasadnienia dla wykonanego wariantu rozwiązania planistycznego, a ponadto przez zakaz przyjmowania rozwiązań godzących w istotę prawa własności zainteresowanych podmiotów, a nie prowadzących jedynie do jego ograniczenia (por. art. 64 ust. 3 Konstytucji). Przyznana gminie swoboda w ustalaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu ograniczona jest zatem zarówno powinnością przestrzegania sformalizowanej procedury (art. 6 i art. 18 cyt. ustawy) jak i przestrzegania ustaw szczególnych oraz uwzględnienia ustanowionych warunków lub wymagań (art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 9, art. 10 cyt. ustawy).
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały w omówionym powyżej zakresie i według opisanych kryteriów, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podniesione w zarzucie, a następnie skardze, zagadnienia celowości urządzenia drogi lub ulicy. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ odniósł się konkretnie do zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń lub wątpliwości oraz wyjaśnił konieczność nieznacznego ograniczenia prawa własności jej nieruchomości dla realizacji interesu publicznego i jedynie w niezbędnym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych oraz dołączonych do akt sądowych dokumentów, przy opracowaniu projektu planu i rozstrzygania w sprawie zarzutu organy gminy przestrzegały ustanowionej procedury planistycznej i wymagań wynikających z ustaw szczególnych, jak też dokonały wymaganych uzgodnień (pisma z dnia [...]). Nie znalazły potwierdzenia zarzuty dowolności lub pomijania uzasadnionych interesów mieszkańców, w tym właścicieli nieruchomości na obszarze objętym projektem planu. Powinno być oczywiste, że planowanie urządzenia ulic w części miasta pozbawionej należytej komunikacji, porządkujące chaotyczną zabudowę na terenie poprzemysłowym, o ile wstępnie lub bezpośrednio narusza interesu właścicieli działek przyległych, to w ostatecznym rezultacie przynosi także i im określone korzyści, zatem obiektywnie powinno być przez nich pożądane.
Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło