II SA/Wr 1055/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Krupiński asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję poprzedzającą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O na rzecz H. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał H. M. rozbiórkę przydomowej bezobsługowej oczyszczalni ścieków z polietylenu typu "SOTRALENTZ", posadowionej na działce nr A w Z. W uzasadnieniu wskazał, że na w/w działce wykonano urządzenie budowlane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ wykonanie samodzielnego urządzenia budowlanego nie stanowi budowy obiektu lub jego części, dlatego zastosowano procedurę przewidzianą w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zmierzającą do doprowadzenia przedmiotowego urządzenia do stanu zgodnego z prawem. W tym celu, decyzją, nakazano H. M. opracowanie inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego o zdatności do użytkowania wykonanej bez wymaganego prawem zgłoszenia na budowę przydomowej bezobsługowej oczyszczalni ścieków, oraz uzyskanie opinii Ochrony Środowiska, określając jednocześnie termin wykonania nakazanych czynności do dnia 31 stycznia 2001 r. H. M. w zakreślonym terminie nie wykonała nakazanych czynności, wobec tego orzeczono o rozbiórce przedmiotowej oczyszczalni ścieków. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po rozpatrzeniu odwołania H. M. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę, bowiem konsekwencją wydania decyzji nakazowej, po myśli art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z zakreślonym terminem wykonania nakazanych czynności, w sytuacji, gdy obowiązek nie został wykonany, jest nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentów odwołania wskazał, iż nie można mówić o błędnym pouczeniu o prawie do odwołania, gdyż zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać, m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Nie mają również znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia podnoszone przez odwołującą okoliczności odnoszące się do jej trudnej sytuacji osobistej, czy nieznajomości obowiązującego prawa. Przy badaniu prawidłowości zaskarżonej decyzji "rozbiórkowej" nie ma także znaczenia fakt prawidłowego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni, ponieważ nakaz rozbiórki został wydany nie dlatego, że oczyszczalnia źle funkcjonuje, lecz z powodu, iż inwestor nie wykonał nakazanych czynności. Na tę decyzję skargę złożyła H. M., wnosząc o wstrzymanie wykonalności decyzji (wniosek został uwzględniony przez Sąd) oraz podnosząc, iż wyburzenie oczyszczalni pozbawi ją i jej rodzinę "egzystencji w mieszkaniu", gdyż nie ma innej możliwości odprowadzania ścieków, a procedura prawna oraz budowa nowej oczyszczalni ścieków jest kosztowna i czasochłonna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając stan faktyczny oraz tok postępowania w sprawie. Odnosząc się do argumentów skargi stwierdził, iż nadal było prowadzone postępowanie w sprawie, gdyż skarżąca nie wystąpiła do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zatem decyzja o "rozbiórce" mogła zostać wydana. Nie są również prawdziwe deklaracje skarżącej, że nie uchyla się od sporządzenia stosowanej dokumentacji dotyczącej oczyszczalni, bowiem gdyby wykonała określone czynności nałożone w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 1 grudnia 2000 r. i utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2001 r., to nie wystąpiłaby konieczność wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji z prawem przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że decyzja organu pierwszoinstancyjnego oraz drugoinstancyjnego nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tematyka prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia uregulowana jest w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 50 ust. 1 pkt 1, w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Natomiast art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje dla w/w sytuacji możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego prawem. Powyższe unormowania mają odpowiednie zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane (art. 51 ust. 4). Z akt sprawy wynika, iż oczyszczalnia ścieków została wykonana. W myśl art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu. Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionego w sprawie stanu faktycznego oraz mając na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA/Wr 520/2001) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 1 lutego 2001 r., nr [...] oraz ją poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] nakazującą H. M. opracowanie inwentaryzacji budowlanej, orzeczenia technicznego o zdatności do użytkowania oraz uzyskania opinii organu ochrony środowiska dotyczących przydomowej oczyszczalni ścieków, to stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego, jak też decyzja ją poprzedzającą w przedmiocie rozbiórki budowli jest przedwczesna. Jak wykazano wyżej tylko w razie niewykonania obowiązków nałożonych stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ zobligowany jest do nakazania rozbiórki obiektu. Wobec wyeliminowania przez Sąd z obiegu prawnego decyzji w oparciu o które zajęto zaskarżone stanowisko, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięć w punkcie 2 i 3 wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sadzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.