II SA/Wr 107/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-06
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli wcześniej wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, mimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeżeli wcześniej wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazującą dokonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Wymagania określone w art. 57 Prawa budowlanego dotyczące dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie obejmują obowiązku przedłożenia pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak prawomocnego pozwolenia na budowę i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Organy administracji uznały, że pozwolenie na użytkowanie jest wymagane na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ wcześniej wydano decyzję nakazującą doprowadzenie samowolnie rozpoczętych robót do stanu zgodnego z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Patrycja Kikosicka – Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005r. sprawy ze skargi J. R. i J. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej oddala skargę.
W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 83 ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) decyzję Nr [...], którą udzielono P.U. pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej, położonego na działce nr [...] w P. w Gminie W. M.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L.R.-D. oraz J.R., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz naruszenie prawa procesowego w szczególności przepisy art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroków z dnia 9 września 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 2115/98 i sygn. akt II SA/Wr 2146/98. J.R. podniósł w piśmie z dnia [...]r., iż decyzja ta jest niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej, ponieważ inwestor nie posiada prawomocnego pozwolenia na budowę i dlatego nie można oceniać, iż budowa spełnia ustawowe wymagania. Przywołując treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] odwołujący się wskazał, iż "w żadnym wypadku nie ma podstaw do wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie budynków inwestorom Panom U.".
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, iż niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej, w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pozwalającej na jego budowę.
Organ podkreślił przy tym, iż w sprawie prowadzenia prac budowlanych przy realizacji spornego obiektu budowlanego w określonym stanie prawnym, postępowanie prowadzone było przez organ nadzoru budowlanego, który nakazał inwestorowi, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.
W przedmiotowej sprawie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie zakładu wynika z przepisu art. 55 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy, to znaczy w związku z wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia.
Dalej organ wskazał, iż w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części inwestor musi spełnić warunki określone w art. 56 oraz art. 57 Prawa budowlanego, tj. powinien przedstawić m.in. inwentaryzację powykonawczą, odpowiednie protokoły badań i sprawdzeń, oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej. W niniejszej sprawie dokumenty te zostały przez inwestora dostarczone.
Odnosząc się do argumentów odwołujących się organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ stwierdza czy obiekt ten odpowiada warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane. Wobec potwierdzenia faktu prawidłowo przeprowadzonych prac budowlanych oraz wobec braku uwag ze strony innych organów, wymienionych w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Nadto organ odwoławczy zauważył, iż argumenty stron skarżących, dotyczą w większości postępowania prowadzonego przez organu nadzoru budowlanego. W tej kwestii szczegółowe stanowisko przedstawił D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji Nr [...] z dnia [...]r. podkreślając, iż prawidłowość przyjętej procedury znajduje potwierdzenie w wyroku Składu Siedmiu Sędziów NSA z 28.05.2001 , OSA 2/2001 (ONSA nr 4 z 2001 roku, poz. 143) zgodnie z którym " Budowa obiektu rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art.50 ust.l pkt 1 tej ustawy, innym niż określony w jej art.48."
Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, nawiązując do pisma J.R. z dnia [...] roku, z którego wynika że organ nadzoru budowlanego II instancji w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] roku wskazał że "w żadnym wypadku nie ma podstaw do wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie budynków inwestorom, panom U.", że decyzja na którą powołuje się skarżący dotyczy innego postępowania administracyjnego i pozostaje bez związku z niniejszą sprawą. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak wyżej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli J.R. i J.R. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz rażące naruszenie prawa przez oparcie wydanej decyzji na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strony szczegółowo opisali postępowanie toczące się przed organami administracji, sięgając do decyzji Wójta Gminy W.M. z dnia [...]r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się natomiast do skarżonej w niniejszej sprawie decyzji podniesiono, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która może być wydana wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem skarżących, do istotnych elementów wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu oprócz wskazanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Nie ma możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego bez decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz, co za tym idzie bez ważnego pozwolenia na budowę. Zatem podstawa prawna, na której została wydana skarżona decyzja, tj. art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jest w ocenie skarżących błędna, a ewentualna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie powinna zostać wydana na podstawie art. 59 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W, wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosownie do art.l & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg m. innymi na decyzje administracyjne.
Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę stwierdza, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 & 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy organ pierwszej instancji, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. miał podstawę do wydania w oparciu o przepis art.59 ust.l i art.83 ust.l w związku z art.55 ust.l pkt.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 ze zm./ decyzji z dnia 24 października 2003r., Nr 187/03 o udzieleniu P.U.i pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej, położonego na działce nr [...] w P. w Gminie W.M.
Otóż stosownie do przepisu art.83 ust.l w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zadania i kompetencje, o których mowa m. innymi w art. 51, art.55, art.59 należą do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji.
W myśl zaś przepisu art.55 ust.l pkt.3 Prawa budowlanego, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, gdy wcześniej została przez tenże organ wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazująca dokonanie określonych czynności.
Niesporne jest w sprawie, że decyzją Wojewody W. z dnia [...]r., Nr [...], wydaną w wyniku wznowienia postępowania przed organem pierwszej instancji, uchylona została decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...]r., Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zakładu produkcji siatki ogrodzeniowej w P., działka nr [...], z równoczesnym orzeczeniem o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na tę budowę.
Również niesporne jest w sprawie że ostateczną decyzją z dnia [...]r., Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust.l pkt.2 w związku z art.51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane o nałożeniu na P.U. właściciela działki nr [...] AM 1 w P. - inwestora obiektów budowlanych wybudowanych na niej następujących obowiązków:
1. sporządzenia inwentaryzacji budowlanej budynku magazynowo-produkcyjnego,
2. sporządzenia ekspertyzy technicznej tego budynku,
3. sporządzenia projektu budowlanego powykonawczego,
4. uzyskania w Urzędzie Gminy W.M. wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki [...] AM 1 w P.
W decyzji tej organ pierwszej instancji stwierdził m. innymi, że w sprawie ma miejsce przypadek inny niż określony w art.48 Prawa budowlanego i przedstawił przy tym szczegółową argumentację, podzieloną przez organ odwoławczy.
Zdaniem tegoż organu, w sprawie ma zastosowanie art.51 ust.4 Prawa budowlanego, na podstawie którego przepisy art.51 ust.l - 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust. 1 Prawa budowlanego.
W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że skoro funkcjonuje w obrocie prawnym opisana wyżej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r., Nr [...] wydana na podstawie art.51 ust.l pkt.2 w związku z art.51 ust.4 ustawy Prawo budowlane, to tym samym w świetle cyt. wyżej przepisu art.55 ust.l pkt.3, wymagane jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie spornej inwestycji, jako, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie jest konsekwencją w/w decyzji z dnia [...]r., Nr [...].
Aby jednak inwestor mógł uzyskać przedmiotowe pozwolenie na użytkowanie opisanej wyżej inwestycji, winny były być spełnione wymogi określone przepisem art.56, 57 oraz art.59 ust.l Prawa budowlanego.
Lektura akt sprawy wskazuje, że inwestor przedłożył wymagane, a wymienione w art.57 ust.l Prawa budowlanego dokumenty, które to wraz z przedłożoną dokumentacją określoną w w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r., Nr [...], a to projektem budowlanym powykonawczym, ekspertyzą techniczną, wypisem i wyrysem z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W.M., sporządzonego na dzień [...]r., ocenione zostały pozytywnie przez organy obu instancji.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż wbrew zarzutom skargi, w/w przepis art.57 ust.l nie wymaga, aby ubiegając się o pozwolenie na użytkowanie inwestor przedkładał pozwolenie na budowę, jak i decyzję o warunkach zabudowy.
Nadto wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że zgodnie z art.59 ust.l Prawa budowlanego, w dniu [...]r. przeprowadzone zostały z udziałem stron oględziny spornej inwestycji, co zostało udokumentowane protokołem z tej czynności. Z zapisów umieszczonych w tym protokole wynika, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z projektem budowlanym, sporządzonym na podstawie decyzji PINB w T. Nr [...], zaś budynek magazynowo-produkcyjny został wykonany zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Teren budowy został uporządkowany.
Niewątpliwe jest także w sprawie, ż przed wydaniem decyzji z dnia [...]r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. powołując się na przepis art.10 & 1 i art.73 & 1 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jak i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by tak decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa o którym stanowi cyt. wyżej przepis art.145 & 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło