II SA/Wr 1089/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marioli K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 26 marca 2001 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. dalej idącą skargę odrzuca. Decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r., (...), wydaną na podstawie art. 104 Kpa, art. 31 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 4 oraz art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej /Dz.U. nr 61 poz. 283 ze zm./ Dyrektor Aresztu Śledczego w K.-K. zwolnił st. kpr. Mariolę K. ze Służby Więziennej z dniem 28 lutego 2001 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 1 lutego 2000 r. sporządzona została opinia służbowa skarżącej w związku z niewykonywaniem poleceń służbowych i nie wywiązywaniem się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Opinia ta utrzymana została w mocy postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 29 lutego 2000 r. Stosownie do zapisów zawartych w par. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie opiniowania funkcjonariuszy Służby Więziennej, w razie wydania opinii zawierającej wniosek o nie wywiązywaniu się z obowiązków służbowych - sporządza się przed upływem roku od jej wydania kolejną opinię służbową. Dalej organ wskazał, że skoro w dalszym ciągu Mariola K. nie wykonywała poleceń służbowych, w dniu 29 grudnia 2000 r. sporządzona została kolejna opinia, zakończona analogicznymi wnioskami jak w opinii poprzedniej. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy również tę opinię nie znajdując podstaw faktycznych i prawnych do jej uchylenia. Organ powołując się na przepis art. 125 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, podniósł, że funkcjonariusz ma obowiązek wykonywania poleceń przełożonych. W konsekwencji powyższych ustaleń, organ stwierdził, że wobec nie wywiązywania się przez Mariolę K. z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, potwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy - orzekł jak wyżej. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 marca 2001 r., wy daną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa oraz art. 31 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej /Dz.U. nr 61 poz. 283 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Marioli K. od ww. decyzji z dnia 31 stycznia 2001 r. - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. uchylił tę decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i orzekł, że Mariola K. zostanie zwolniona ze Służby Więziennej z dniem 31 marca 2001 r., w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 1 lutego 2000 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K.-K. sporządził opinię służbową i stwierdził w niej m.in., iż Mariola K. nie wywiązuje się z obowiązków służbowych. Po wniesionym przez opiniowaną odwołaniu opinia została utrzymana w mocy przez wyższego przełożonego. Z dniem 16 października 2000 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K.-K. sporządził kolejną opinię służbową, w której także stwierdził, iż Mariola K. nie wywiązuje się z obowiązków służbowych. St. kpr. M. K. również od tej opinii wniosła odwołanie. Opinia została uchylona przez wyższego przełożonego ze względów formalnych, z wyraźnym wskazaniem elementów wymagających uzupełnienia. W dniu 29 grudnia 2000 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K.-K. sporządził kolejną opinię służbową, od której opiniowana ponownie wniosła odwołanie. Materiały w tej sprawie wraz z odwołaniem przesłano do wyższego przełożonego. Po przeanalizowaniu całej zgromadzonej dokumentacji organ odwoławczy uznał, iż w sporządzonej w dniu 29 grudnia 2000 r. opinii służbowej Dyrektor Aresztu Śledczego zawarł wszystkie elementy w związku z brakiem których opinia z 16 października 2000 r. została uchylona. Organ nie znajdując podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia tej opinii postanowił utrzymać jaw mocy. W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, iż odmowa podpisania ankiety bezpieczeństwa nie kwalifikuje jej do zwolnienia ze służby, stwierdził, że zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez ustawę dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych /Dz.U. nr 11 poz. 95 - art. 26 ust. 1/ - za ochronę informacji niejawnych odpowiada kierownik jednostki organizacyjnej, w której takie informacje są wytwarzane, przetwarzane, przekazywane lub przechowywane. Kierownik jednostki organizacyjnej określa stanowiska lub rodzaje prac zleconych, z którymi może się łączyć dostęp do informacji niejawnych, a które mogą być udostępniane wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy, co oznacza spełnienie ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem. Dyrektor Aresztu Śledczego w K.-K. wyznaczył - ustalił takie stanowiska w podległej sobie jednostce organizacyjnej i wśród nich znalazło się stanowisko, na którym służbę pełni Mariola K. Mariola K. odmówiła wykonania polecenia służbowego wydanego przez Dyrektora Aresztu pomimo, iż stosownie do zapisów art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej przyjęła na siebie obowiązek przestrzegania prawa i zobowiązała się przyczyniać do realizacji zadań Służby Więziennej. Ślubowała "przestrzegać dyscypliny służbowej, tajemnicy państwowej i służbowej, rzetelnie i sumiennie wykonywać powierzone (...) zadania i polecenia przełożonych (...)". Z powyższego wynika zdaniem organu, że zobowiązanie Marioli K. do wypełnienia ankiety bezpieczeństwa było potwierdzeniem przez Dyrektora jednostki poziomu wykonywania przez nią obowiązków służbowych. Natomiast odmowa podpisania przez ww. ankiety w oczekiwanym przez przełożonego zakresie w zdecydowany sposób komplikuje i dezorganizuje pracę w Areszcie Śledczym w K.-K. Organ podkreślił przy tym, że składając w 1994 r. wniosek o przyjęcie do Służby Więziennej Mariola K. ubiegała się o przyjęcie do pracy na konkretne stanowisko sekretarki w Areszcie Śledczym w K.-K., do którego to stanowiska od szeregu lat przypisane jest między innymi prowadzenie tajnej kancelarii w jednostce, o czym skarżąca od początku wiedziała. Dalej organ stwierdził, że w Służbie Więziennej za całokształt funkcjonowania jednostki organizacyjnej odpowiedzialny jest dyrektor jednostki, który ustala szczegółowy rozkład czynności dla poszczególnych funkcjonariuszy. Podwładny funkcjonariusz może oczywiście zwracać się z wnioskami o korektę zakresu czynności, jednak nie ma skutecznej możliwości wyegzekwowania swojej prośby. Skoro więc nie chce zaakceptować obsługi zajmowanego stanowiska służbowego - w zakresie w jakim ustalił to przełożony - to co najmniej powinien przewidywać, iż mimo należytego wykonywania większości powierzonych mu czynności, odmawiając załatwiania jednego rodzaju czynności przypisanych do stanowiska, spowodować może, iż stanie się na zajmowanym stanowisku nieprzydatny. Stosując się do zapisów zawartych w art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - funkcjonariusza Służby Więziennej można zwolnić w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy. W oparciu o cytowane wyżej przepisy Dyrektor Aresztu w K.-K. wydał decyzję dotyczącą zwolnienia Marioli K. - starszego referenta przy kierownictwie Aresztu Śledczego w K.-K. z dniem 28 lutego 2001 r. ze służby w Służbie Więziennej. W ocenie organu odwoławczego, powyższa decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującym prawem, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżąca otrzymała orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA o przydatności do służby z ograniczeniem - do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Nadto organ stwierdził, mając na względzie przepis art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, iż po uzyskaniu przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K.-K. informacji o stan zdrowia skarżącej, która od 7 lutego 2001 r., przebywała na zwolnieniu lekarskim, a otrzymanej z Zespołu Opieki Zdrowotnej w K.-K. zatrudniającego lekarza, który ww. zwolnienie wystawił. Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O. stwierdził w sposób jednoznaczny, że choroba, na którą choruje Mariola K. nie jest chorobą obłożną, tym samym więc w ocenie organu skarżąca nie korzysta z ochrony powołanego wyżej artykułu ustawy o Służbie Więziennej. Uzasadniając uchylenie w części decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podkreślił, iż z powodu wniesienia odwołania w terminie, minęła data, z którą organ pierwszej instancji zwolnił Mariolę K. ze służby. W związku z tym by decyzja nie odnosiła skutku z datą wsteczną, lecz działała na przyszłość organ orzekł o zmianie tej daty z 28 lutego 2001 r. na 31 marca 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariola K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego narusza nie tylko przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, jako, że nie wykazano na czym polegało niewywiązywanie się skarżącej z obowiązków służbowych, nie podając przy tym dowodów w oparciu o które postawiono tak poważny zarzut, a także naruszono przepis art. 41 ust. 1 ustawy, z tej to przyczyny, że zwolniono Ją ze służby w czasie choroby, jak również naruszono przepis art. 31 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych /Dz.U. nr 11 poz. 95/, który to przepis w ocenie skarżącej dawał jej prawo do odmowy podpisania ankiety bezpieczeństwa. Skarżąca odwołała się w tym względzie do postanowienie organu odwoławczego z dnia 28 lutego 2000 r., (...) o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko st. chor. Edwardowi G. w związku z odmową wypełnienia ankiety bezpieczeństwa i braku zgody na postępowanie sprawdzające specjalne, zarzucając organowi nierówne traktowanie funkcjonariuszy, powołując się na Konstytucję RP. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu, że prowadzenie Kancelarii Tajnej przypisane było od początku do stanowiska skarżącej. Podkreśliła przy tym, że prowadzenie tejże Kancelarii nie było także jej przypisane zakresem czynności. Usiłowano to uczynić dopiero wówczas, gdy skarżąca zwróciła na to uwagę. Rozszerzając żądania skargi, Mariola K. w piśmie z dnia 9 czerwca 2001 r. wniosła o zasądzenie od organu kwoty 8.000 zł tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem z Nią stosunku służbowego z naruszeniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie godząc się z zarzutami skarżącej, podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W kwestii zaś zasądzenia odszkodowania, organ wniósł o odrzucenie skargi w tej części, stwierdzając, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do orzekania w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpatrując materiały dowodowe zebrane w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach nad jej stanem faktycznym i prawnym doszedł do następujących ustaleń i wniosków: Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej /Dz.U. nr 61 poz. 283 ze zm./, a przede wszystkim przepis art. 39 ust. 3 pkt 1, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nie wywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy. Użycie w cyt. wyżej przepisie sformułowania "można zwolnić - oznacza, że decyzje w tym przedmiocie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sprowadza się to w istocie do tego, że organ może, a więc nie musi korzystać z przyznanego mu tym przepisem uprawnienia do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Podkreślić przy tym należy, że organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego, obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony /art. 7 Kpa/ i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Rola zaś Sądu sprowadza się do oceny, czy przy wydawaniu tego rodzaju decyzji nie naruszono przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także czy decyzje takie mieszczą się w wyznaczonych przez prawo granicach i nie są przejawem dowolności organów. Powyższe stanowisko utrwalone zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak w wyroku z dnia 12 marca 2001 r., II SA 2828/00 /nie publ./ - Sąd zawarł następującą tezę, w pełni podzielaną przez skład orzekający w niniejszej sprawie: "Użycie w przepisie art. 39 ust. 3 pkt 5 ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej sformułowania "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji /art. 7, art. 10 par. 1 oraz art. 77 Kpa/ rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie." Mając na uwadze cyt. wyżej przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy, a także i to, że rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym wymaga szczególnych ustaleń uzasadniających przyczyny dokonanego przez organy wyboru, stwierdzić należy, że ogólne powołanie się organów na niewywiązywania się z obowiązków służbowych przez Mariolę K., nie pozwala na przyjęcie, że organy w sposób należyty rozpatrzyły i oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Nie można zatem przyjąć, jak uczyniły organy, że Mariola K. nie wywiązywała się z obowiązków służbowych, skoro organy nie podały z jakich konkretnie obowiązków nie wywiązywała się skarżąca. Istotne jest bowiem przy tym, że skoro cyt. wyżej przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej mówi o "niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych", to w sytuacji skarżącej, która w oparciu o art. 28 ust. 5 ww. ustawy - była mianowanym funkcjonariuszem, ocena organu wykonywanych przez Nią obowiązków służbowych mogła być dokonana tylko w ramach tego stanowiska i powierzonych Jej zadań w ramach zakresu czynności /art. 28 ust. 5 pkt 1 ustawy/. "Stanowisko" zaś to tyle samo co pojęcie funkcji, zawodu lub rodzaju pracy, określających czynności stanowiące treść funkcji realizowanych na danym stanowisku pracy. Niewątpliwe jest w sprawie, że decyzją personalną (...) z dnia 9 maja 1994 r. Naczelnik Aresztu Śledczego w K.-K. przyjął Mariolę K. z tym dniem do Służby Więziennej na okres służby przygotowawczej i mianował na stanowisko sekretarki Aresztu Śledczego. W dniu 16 maja 1994 r. skarżąca przyjęła podpisując zakres obowiązków sekretarki z dodatkowym zakresem obowiązków w zakresie gospodarki kasowej i depozytów wartościowych osadzonych. Następnie decyzją personalną (...) z dnia 9 maja 1996 r. Naczelnik Aresztu Śledczego w K.-K. mianował Mariolę K. z tym dniem funkcjonariuszem Służby Więziennej na stałe. Istotną okolicznością w niniejszej sprawie jest to, że z akt sprawy nie wynika, aby w tym czasie nastąpiła istotna zmiana zakresu czynności skarżącej. Stan ten istniał do 13 grudnia 1999 r., kiedy to przedstawiono Marioli K. zmieniony zakres czynności, tj. poszerzony o pkt 4 zatytułowany: "Kierowanie całokształtem pracy Kancelarii Tajnej (...)" Skarżąca jedynie w części przyjęła powyższy zakres czynności. Odmówiła przyjęcia obowiązków ujętych w pkt 4, związanych z prowadzeniem Kancelarii Tajnej, czyniąc na dokumencie tym adnotację o treści: "Akceptuję zakres obowiązków z wyjątkiem pkt 4, ponieważ sprawa jest w toku, pozostaje do rozpatrzenia." Organ pierwszej instancji pomimo tego, że Mariola K. oficjalnie nie miała powierzonego zakresu czynności związanego prowadzeniem Tajnej Kancelarii, wydał w dniu 31 stycznia 2001 r., powołując się na przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy - opisaną wyżej decyzję personalną (...) o zwolnieniu Marioli K. ze Służby Więziennej, przyjmując, że skarżąca nie wywiązywała się z obowiązków służbowych w tym przedmiocie, z odwołaniem się do dwóch opinii. Niesporne jest w sprawie, że tak opinia z dnia 1 lutego 2000 r., jak i opinia z dnia 29 grudnia 2000 r. kończy się wnioskami o treści: "1. Nie wywiązuje się z obowiązków służbowych, 2. Nie wykonuje poleceń przełożonego, 3. Nieprzydatna w służbie". Nie oznacza to jednak, że organy wydając decyzję w oparciu o cyt. wyżej przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o służbie więziennej -zwolnione są z obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Skoro organy powołują jako podstawę zwolnienia ze służby Marioli K. - niewywiązywanie się z obowiązków służbowych, to w wydanych decyzjach winny były wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca istotnie nie wywiązywała się z powierzonych Jej obowiązków. Jednakże organy tego nie uczyniły, naruszając tym samym nie tylko ww. przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy, lecz także przepis art. 107 par. 3 Kpa. Zdaniem zaś Sądu, odmowa przyjęcia przez Marię K. prowadzenia Kancelarii Tajnej poprzez odmowę podpisania nowego zakresu czynności, czyli w istocie odmowa przyjęcia nowego rodzaju stanowiska, winna była być potraktowana jako odmowa przyjęcia nowych warunków służby, a nie zaś jak przyjął organ - niewywiązywanie się skarżącej z obowiązków służbowych. Odmowa ta zatem winna była być potraktowana w kategoriach braku zgody na zmianę treści stosunku służbowego /wraz z płynącymi z tego faktu konsekwencjami co do możliwości zatrudnienia skarżącej na dotychczasowym stanowisku/, a nie w kategoriach nienależytego wykonywania obowiązków. W okolicznościach niniejszej sprawy orzeczenie o zwolnieniu Marioli K. ze służby w oparciu o przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy, gdy z akt sprawy nie wynika, by Mariola K. w okresie służby miała postawiony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej /art. 125 ust. 3 ustawy/ - pozwala na stwierdzenie, że zaskarżone decyzje wydane zostały nie tylko z naruszeniem ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, lecz także z naruszeniem cyt. wyżej przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Wskazać przy tym należy, że tak jak to już wyżej Sąd zauważył, skoro zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - ma charakter fakultatywny /funkcjonariusz może być zwolniony/, to organy stojące na straży praworządności winny były w myśl art. 7 Kpa dążyć do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale także słuszny interes obywatela. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały w sposób należyty wyważone interesy społeczne i uzasadniony interes strony skarżącej. Wydając w sprawie zaskarżoną decyzje naruszono także przepis art. 10 par. 1 Kpa w związku z art. 81 Kpa. Z akt sprawy niewątpliwie bowiem wynika, że w toku postępowania odwoławczego, przeprowadzane było postępowanie dowodowe, mające na celu wyjaśnienie, czy skarżącą przebywającą na zwolnieniu lekarskim obejmie ochrona przewidziana w art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 19 marca 2001 r., (...) wystawione przez lekarza Marie K. z Samodzielnego Publicznego ZOZ K.-K. Poradnia Zdrowia Psychicznego, będące odpowiedzią na zapytanie organu pierwszej instancji o stan zdrowia skarżącej Marii K. W aktach sprawy znajduje się także pismo Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O. z dnia 26 marca 2001 r., (...), adresowane do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., w którym nie przedstawiając żadnego uzasadnienia, stwierdza się jednym zdaniem że choroba w związku z która Mariola K. przebywa na zwolnieniu lekarskim nie jest choroba obłożną. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżąca przed wydaniem zaskarżonej decyzji miała możliwość wypowiedzenia się co do opisanych wyżej dowodów i złożenia na te okoliczność wniosków dowodowych. Obowiązkiem zaś organu było pouczenie skarżącej o prawie zapoznania się z zebranymi dowodami na okoliczność Jej stanu zdrowia i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu określonego stronie terminu złożenia przedmiotowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia skarżącej oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie odwoławcze naruszył obowiązek ustalony w art. 10 par. 1 Kpa /por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, W-wa 1983, str. 94/. Z zasadą określoną w art. 10 par. 1 Kpa pozostaje w związku przepis art. 81 Kpa, który to stanowi, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodniona, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zaś okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione /wyrok NSA z dnia 7 listopada 1988 r. IV SA 701/88/. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, uznając tym samym za zasadną w tym zakresie skargę Marioli K. Sąd administracyjny natomiast, zgodnie z art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów. W tej sytuacji żądanie Marioli K. zasądzenia od organów kwoty 8.000 zł tytułem odszkodowania za straty poniesione przez skarżącą w związku z wydaniem zaskarżonych decyzji nie podlega kognicji tegoż Sądu, a to z tego przede wszystkim względu, że przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że wszelkie spory wynikające z tego typu spraw rozstrzygane są przez sąd powszechny. W konsekwencji stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznawania tego typu żądań, a tym samym do zastępowania sądów powszechnych w rozpoznawaniu spraw cywilnych. Z tych to zatem względów, wniesiona w tym względzie skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 27 ust. 2 tejże ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.