II SA/Wr 1093/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Krupiński asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Idczak po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], zwany dalej Powiatowym Inspektorem, działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r., Nr 9, poz. 26 z późn. zm.)- zwanej dalej k.p.a., umorzył postępowanie dotyczące legalności funkcjonowania kotłowni bezobsługowej, zlokalizowanej w piwnicy budynku mieszkalnego przy [...] w N ., której użytkownikiem jest A Sp. z o.o. we W. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w wyniku pisma J. i J. S. w sprawie legalności funkcjonowania wspomnianej wyżej kotłowni przeprowadzona została w dniu 9 stycznia 2001r. kontrola, która ujawniła, iż Spółka A. nie posiada pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z nakazem płynącym z decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi jednak na fakt, iż w trakcie postępowania przed organem, Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał w dniu 6 lutego 2001 r. pozwolenie na użytkowanie kotłowni, umorzenie postępowania w sprawie legalności jej funkcjonowania było w pełni uzasadnione. Stanowisko to poparł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., zwany dalej Wojewódzkim Inspektorem, wydając w dniu [...] decyzję nr [...],utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Inspektor uznał, iż odwołanie J. i J. S., którzy kwestionując prawidłowość uchwał wspólnoty mieszkaniowej wskazują na naruszenie interesów osób trzecich, pogorszone warunki zamieszkania z uwagi na zwiększone koszty eksploatacji, nie zasługiwało na uwzględnienie. Nadto organ wyjaśnił, iż zarzuty dotyczące uchwał wspólnoty czy pozwolenia na budowę bada organ administracji architektoniczno- budowlanej. Co do meritum sprawy organ stwierdził, iż wystąpiła w niej bezprzedmiotowość postępowania, bowiem na sporną kotłownię wydano pozwolenie na użytkowanie. W tej sytuacji decyzja pierwoinstancyjna jest prawidłowa. W skardze do Sądu administracyjnego J. i J. S. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji. Podali, iż zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i pozwoleniu na użytkowanie naruszają ustawę – Prawo budowlane. Nadto inwestycja (kotłownia) narusza interesy osób trzecich oraz pogarsza warunki zamieszkania, a uchwały w sprawie tej inwestycji zostały zaskarżone do Sądu. Zdaniem skarżących sporna kotłownia nie może być przedmiotem uchwał wspólnoty, ponieważ została wydzierżawiona przez gminę [...] firmie A Sp. z o.o. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed tut. Sądem skarżący podkreślili, iż funkcjonująca pod ich mieszkaniem kotłownia stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia gdyż coraz częściej chorują. Gmina [...] nie mogła wypowiadać się w sprawach kotłowni, bo piwnica, w której jest ona zlokalizowana należy do wspólnoty mieszkaniowej. Ponadto zwrócono uwagę na spadek wartości mieszkania ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z kotłownią a nadto wyjaśniono, iż uchwały wspólnoty dotyczące tejże kotłowni nie były skarżone do Sądu powszechnego. Pełnomocnik Miasta i Gminy [...] podał, iż w miejscu obecnie funkcjonującej kotłowni znajdowała się również kotłownia, tyle że bardziej uciążliwa, bo węglowo – koksowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku, to w oparciu o treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo- administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Ocena decyzji, jaka zapadła w niniejszej sprawie nie wykazała, by naruszała ona przepisy prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż zarzuty skargi J. i J. S., którzy zakwestionowali decyzję Wojewódzkiego Inspektora w sprawie legalności funkcjonowania kotłowni bezobsługowej, rozmijają się z przedmiotem rozstrzygania przez ten organ a także przez organ pierwszej instancji. Dlatego też koniecznym jest wyjaśnienie, iż ustanawiając instytucję samorządu terytorialnego na szczeblu powiatu i województwa, wprowadzona z dniem 1 stycznia 1999 r. reforma ustroju terytorialnego Polski dokonała istotnych przekształceń w strukturze organów wykonujących administrację publiczną, w tym także organów stosujących przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), zwanej dalej Prawo budowlane. Zadania administracji publicznej w zakresie projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych wykonują obecnie, a także wykonywały w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz organy nadzoru budowlanego, działające stosownie do swojej właściwości, określonej w rozdziale ósmym Prawa budowlanego (art. 3 pkt 17 Prawa budowlanego). Innymi słowy, reforma ustrojowa państwa wprowadziła dwa odrębne piony organów o różnych kompetencjach. Analiza materiału dowodowego w sprawie wykazała, iż od kilku lat J. i J. S. występują przed różnymi organami administracji, kwestionując legalność uchwał wspólnoty mieszkaniowej podjętych w sprawach kotłowni bezobsługowej, zlokalizowanej w piwnicy, bezpośrednio pod ich mieszkaniem a także sprzeciwiając się jej funkcjonowaniu. Złożyli także do sądu administracyjnego skargę na decyzję udzielającą pozwolenia na budowę spornej inwestycji, która to skarga została oddalona. W wyniku interwencji J. i J. S. Powiatowy Inspektor wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności przedmiotowej kotłowni i ustalił, że została ona wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak nie uzyskano koniecznego pozwolenia na jej użytkowanie. Powiatowy Inspektor działał w ramach przysługującego prawa przeprowadzenia czynności kontrolnych, które - w zależności od dokonanych ustaleń – mogą doprowadzić do wydania stosownych decyzji, włącznie z najbardziej dotkliwą w skutkach, bo orzekającą o rozbiórce. Przed zakończeniem tego postępowania, w dniu 6 lutego 2001 r., Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał pozwolenie na użytkowanie spornej kotłowni, zatem Powiatowy Inspektor prawidłowo przyjął, iż na dzień wydania orzeczenia w tej sprawie kotłownia działa legalnie. W tej sytuacji jak najbardziej zasadnym było umorzenie postępowania w oparciu o treść art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego. W konsekwencji prawidłowa jest również decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora. Sąd podzielił pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. – Sygn. akt SA/Łd 2424/94, publ. ONSA 1996, nr 2, poz. 80 – na który powołał się Wojewódzki Inspektor, iż z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dla oceny czy wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania nieistotne jest, iż powstałą ona – jak w niniejszej sprawie - w trakcie trwania postępowania a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Organy na każdym etapie postępowania winny ją uwzględnić, gdyż bezprzedmiotowość stwarza obowiązek zakończenia postępowania ze względu na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Ponadto organ odwoławczy słusznie przyjął, iż w postępowaniu w sprawie legalności funkcjonowania kotłowni bezzasadne jest podnoszenie zarzutu zmierzającego do uchylenia uchwał wspólnoty mieszkaniowej, jako że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do rozstrzygania w tej sprawie. Jest to materia należąca do sądów powszechnych. Podobnie zresztą organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do sugerowanego przez skarżących uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę czy też pozwolenia na użytkowanie, gdyż w tym zakresie orzekają inne organy, a to Burmistrz (organ pierwszej instancji) i Wojewoda (organ drugiej instancji). Skarżący uczestniczyli w postępowaniu związanym z udzieleniem pozwolenia na budowę kotłowni, w którym organy sprawujące administrację architektoniczno budowlaną badały ewentualne naruszenia ich interesów, w tym pogorszenie warunków zamieszkiwania. Sprawa ta – jak wynika z materiału dowodowego – była również przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Z powyższym względów sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy – w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie legalności funkcjonowania kotłowni bezobsługowej, zlokalizowanej w piwnicy budynku mieszkalnego przy [...] w N., jest prawidłowa. Sąd jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, a więc granice tej właśnie sprawy wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. Dlatego też sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi, zwłaszcza że część z nich dotyczyła materii spoza stosunków administracyjnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie treści art. 151 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi.