II SA/Wr 11/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-30
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzenia kontroli budowy w związku z podejrzeniem naruszenia przepisów bezpieczeństwa, nawet jeśli podanie nie dotyczy bezpośrednio wad budowlanych, a raczej bezpieczeństwa pracy w pobliżu linii energetycznych?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego mają ustawowy obowiązek kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, co obejmuje także kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego i bezpieczeństwa. Wniosek dotyczący kontroli budowy w pobliżu czynnej linii wysokiego napięcia, ze względu na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa, mieści się w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego, które mają szerszy zakres zadań niż tylko kontrola zgodności z prawem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła pismo dotyczące wyładunku kruszywa pod linią wysokiego napięcia, domagając się podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił podanie jako wniesione do organu niewłaściwego. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów, że sprawa wykracza poza ich kompetencje.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz – (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S.A. Oddział w L. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego wyładunku kruszywa z samochodu wywrotki pod linią wysokiego napięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 134 ( sto trzydzieści cztery) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie:
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia Spółki A.., Oddział w L., ul. [...] , [...], na postanowienie Powiatowego Nadzoru Budowlanego w L. o znaku: [...] z dnia[...] , którym zwrócono podanie z dnia [...] dotyczące wyładunku w dniu 28 sierpnia 2008 r. kruszywa z samochodu wywrotki pod czynną linią wysokiego napięcia 110 kV przy ul. Szafirowej w Lubinie, jako wniesione do organu niewłaściwego, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 11 września 2008r. wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. pismo Spółka A. w L. sprawie prac budowlanych w pobliżu linii elektroenergetycznych z żądaniem podjęcia przez organ określonych działań. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia[...] . o znaku: [...] zwrócił wnoszącemu podanie wskazując, iż nie jest organem właściwym w sprawie na podstawie przepisu art. 83 ustawy Prawo budowlane.
Spółka A. oddział w L. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu wskazała, że w istocie o właściwości rzeczowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego stanowi art. 83 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten zawiera zamkniętą listę kompetencji i zadań tego organu w tym wymienione w art. 69 tej ustawy, który przewiduje, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego podejmuje działania mające na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Tymczasem żalący się w swoim piśmie, dołączając stosowne dokumenty w postaci notatki urzędowej z policji oraz szczegółowego opisu zdarzenia wnieśli o kontrolę budowy prowadzonej przy ul. [...] w L. zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r., w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] wskazano że zgodnie z treścią art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości. Po otrzymaniu podania organ winien najpierw zbadać swoją właściwość w sprawie: rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Następnie może przystąpić do meritum. Zgodnie z brzmieniem art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu". Zwrot pisma następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Właściwość rzeczową organów nadzoru budowlanego określa art. 83 ustawy Prawo budowlane. Żądanie zawarte w piśmie Skarżącego, tj. wydanie zakazu wyładunku kruszywa pod liniami wysokiego napięcia, wykracza poza zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego, które przewiduje dla tychże organów powołany powyżej przepis. Wskazano, że brak jest również przesłanek do realizacji powołanego w zażaleniu przepisu art. 69 ustawy Prawo budowlane, który znajduje zastosowanie w sytuacji zaistnienia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Z akt sprawy, a dokładnie z protokołu sporządzonego po przedmiotowym zdarzeniu przez pracowników Spółki A. nie wynika konieczność niezwłocznego podjęcia działań, mających na celu usunięcie takowego niebezpieczeństwa. We wspomnianym protokole czytamy: "(...) nastąpił przeskok napięcia pomiędzy linią napięcia a skrzynią ładunkową. Spowodowało to wyłączenie linii bez uszkodzeń". Nie ma zatem przesłanek do przyjęcia, że linia wysokiego napięcia przy ul. [...] w L. jest w złym stanie technicznym zagrażającym bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
Spółka A. Oddział w L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu nakreślając dotychczasowy stan faktyczny sprawy wskazano, że nie można bagatelizować sytuacji przedstawionej w piśmie skarżących z dnia [...] i sugerować, że eliminowanie tego typu zdarzeń nie jest w kompetencjach PINB ponieważ należałoby objąć zakazem wszystkie przypadki wyładunku kruszywa pod liniami wysokiego napięcia, jak to interpretuje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L.. Inwestor – firma B. ( J. B., ul.[...] ,[...] ) świadomie naruszył przepisy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia narażając na bezpośrednie zagrożenie życia kierowcę sprzętu oraz pracowników Spółki B.L. w skutek niedostarczenia energii elektrycznej. Ponadto wskazano, że Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 23 września 2008r. niedostatecznie zbadał sprawę, bowiem intencją skarżących było wobec obecności linii 110 kV w sąsiedztwie placu budowy umiejscowionego w L. przy ul. S. , sprawdzenie czy inwestor i kierownik budowy właściwie koordynują prace związane z budową budynków jednorodzinnych w pobliżu czynnych urządzeń elektroenergetycznych jakimi jest linia 110 kV i czy ma właściwie opracowany plan bioz zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami oraz czy realizują właściwie swoje funkcje zgodnie z ustawą Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów, w tym przypadku postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, zarówno przepisami prawa materialnego jak i prawa procesowego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie pojęcie "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd związany jest granicami przedmiotowymi i podmiotowymi sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ administracji.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę powyższy zakres kontroli, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna jednakże z innych względów niż w niej wskazane, a oba wydane w sprawie postanowienia nie odpowiadają prawu, bowiem wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spawy. W sprawie pominięto bowiem treść art. 84 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118) określającego szczególne bo kontrolno- inspekcyjne kompetencje organów nadzoru budowlanego.
Zgodnie bowiem z treścią art. 84 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ustawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego, do których niewątpliwie jest zaliczany Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., do którego strona skarżąca wniosła pismo z dnia 4 września 2008r.- jest kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, która stosownie do treści art. 84a ust.1 obejmuje także kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem skarżąca spółka wniosła żądanie dotyczące kontroli prawidłowości realizacji inwestycji polegającej na budowie domów jednorodzinnych przy ul. S. w L. to organ, do którego wniesiono to pismo miał nie tylko prawo, ale i obowiązek rozpatrzyć wnioski skarżącej spółki i stosownie do wyników tej kontroli wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. Kompetencje organów nadzoru budowlanego określone w ust.1 art. 84 ustawy prawo budowlane w tym mający zastosowanie, zdaniem Sądu w tej sprawie pkt.1 tej regulacji wskazują bowiem ewidentnie na inspekcyjno- kontrolny charakter zadań organów nadzoru budowlanego, który ma zakres szerszy od zadań organów administracji architektoniczno- budowlanej. Zadania organów nadzoru budowlanego nie sprowadzają się bowiem tak jak w przypadku kompetencji organów administracji architektoniczno- budowlanej do konkretyzacji przysługującego inwestorowi prawa do zabudowy i kontroli przestrzegania prawa w tym zakresie, a ich działalność odnosi się do zdarzeń zaistniałych na wszystkich etapach bytu obiektu budowlanego (por.pod red Z. Niewiadomskiego, Prawo budowlane Komentarz, Warszawa 2007r., s. 750) Zatem zgodnie z treścią art. 84a działania te obejmują zarówno kontrolę prawidłowości wykonywania robót budowlanych tak w trakcie budowy, jak to winno mieć miejsce w rozpatrywanej sprawie jak i w użytkowanym obiekcie budowlanym. Zadania kontrole w zakresie przestrzegania przepisów prawa budowlanego wiążą się w głównej mierze z kontrolą spełniania wymogów bezpieczeństwa tak podczas wykonywania robót budowlanych, jak i później w okresie użytkowania wybudowanego obiektu. Tym bardziej wobec okoliczności przytoczonych przez stronę skarżącą we wspomnianym piśmie z dnia 4 września 2008r., potwierdzonych protokołem uszkodzenia urządzeń energetycznych nr [...] oraz istotnego ich doprecyzowania na etapie zażalenia z dnia 3 października 2008r., z którego wyraźnie wynika, że skarżącej spółce chodziło o kontrolę budowy budynków jednorodzinnych właśnie ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa, organ winien bezsprzecznie przeprowadzić taką kontrolę. Należy również wspomnieć, że z przeprowadzenia określonych czynności kontrolnych właściwy organ- P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. winien sporządzić protokół, na potwierdzenie ustaleń poczynionych w trakcie dokonanej kontroli. Bowiem tylko w takim przypadku, w ten sposób udokumentowane ustalenia mogą ewentualnie stanowić postawę wydania decyzji lub podjęcia przez właściwy organ innych środków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy ocena całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w powyższym orzeczeniu przy uwzględnieniu treści przepisu art.84 ust. 1 pkt. 1 oraz art.84a ust.1 ustawy Prawo budowlane, powinny znaleźć odzwierciedlenie w działaniach organu znajdujących oparcie w przepisach prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 wymienionej ustawy.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło