II SA/Wr 1105/01

4 II SA/Wr 1105/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 14 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: apl. prok. Aleksandra Pokorska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) odmówił J. S. przyznania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Organ przyjął, że J. S. świadczenie finansowe nie przysługuje, gdyż posiadał on osobną kwaterę stałą we W. przy ul. O. [...], tj. w miejscowości, w której pełni służbę (garnizon W.) i kwaterę tę dobrowolnie zwolnił. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86, poz. 433 ze zmn.) świadczenie takie przyznaje się żołnierzowi zawodowemu, jeżeli Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może przydzielić odpowiedniej kwatery w garnizonie, w którym pełni służbę - lub za zgodą dowódcy jednostki wojskowej - w miejscowości pobliskiej. Skoro wnioskodawca posiadał kwaterę we W., a więc w miejscowości, w której pełni służbę, nie może domagać się przyznania świadczenia finansowego, opierając swoje żądanie o fakt dobrowolnej rezygnacji z kwatery J. S. wniósł od tej decyzji odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie i przyznanie przedmiotowego świadczenia. Zarzucił, że kwaterę zwolnił w zamian za ekwiwalent pieniężny, a oczekiwanie na wypłacenie tego świadczenia traktuje jako okres jednoznaczny z oczekiwaniem na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kpa, art. 13 ust. 4 i 5 pkt. 2, art. 49 ust. 1 pkt. 1 lit. a i ust. 5, w zw. z art. 24 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 22 czewca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86 poz. 433 ze zmn.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, posiadającemu członków rodziny, jeżeli Agencja Mieszkaniowa nie może przydzielić odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną w garnizonie, w którym pełni służbę lub za zgodą dowódcy jednostki wojskowej w miejscowości pobliskiej przysługuje świadczenie finansowe na pokrycie kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, iż świadczenie takie nie przysługuje żołnierzowi, który posiadał kwaterę w garnizonie, w którym pełni służbę i kwaterę tę dobrowolnie przekazał do organów Agencji. Skoro prawo żołnierza do kwatery zostało zrealizowane przez jej przydzielenie, żołnierz zawodowy nie może domagać się przyznania świadczenia finansowego, opierając swoje żądanie na fakcie dobrowolnej rezygnacji z tej kwatery. Organy Agencji wywiązały się bowiem ze swojego obowiązku i odpowiednią kwaterę żołnierzowi zapewniły, a świadczenie takie przysługuje żołnierzowi wyłącznie w sytuacji braku możliwości zapewnienia mu kwatery lub zakwaterowania tymczasowego z rodziną. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, iż nie mógł uwzględnić argumentu strony podniesionego w odwołaniu, a dotyczącego złożenia wniosku o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, gdyż fakt ten nie jest istotny dla rozpatrywanej sprawy. Prawo odwołującego się do kwatery zostało bowiem zrealizowane przez jej przydzielenie, natomiast dobrowolne zdanie tej kwatery było następstwem woli zainteresowanego. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący w dalszym ciągu domagał się przyznania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego i jako podstawę prawną wskazywał art. 22 pkt. 1 cyt. ustawy. Zarzucał także, że posiadaną kwaterę zdał w zamian za ekwiwalent pieniężny, który do chwili wniesienia skargi nie został wypłacony. Organ odmówił podpisania ze skarżącym umowy o wypłatę ekwiwalentu, na skutek czego skarżący został pozbawiony drogi przed sądem powszechnym. Twierdził, że ekwiwalent pieniężny zamierzał przeznaczyć na wykończenie domu i z tych powodów zdecydował się na zdanie poprzednio posiadanej kwatery i wynajem umeblowanego mieszkania. Wskazywał też skarżący, że na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i zmiany art. 24 ust. 4 cyt. ustawy, termin wypłaty ekwiwalentu odwleka się w czasie, zaś skarżący nie ma mieszkania, ani stałego zameldowania. W związku z tym ponosi znaczne koszty z tytułu wynajmu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoją poprzednią argumentację. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarżący zarzucał, że odmowa wypłaty świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego narusza art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 22 czewca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86 poz. 433 ze zmn.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji stwierdzał, że prawo do kwatery przysługuje żołnierzowi zawodowemu od dnia powołania go do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stała. Organy administracyjne nie naruszyły tego przepisu, gdyż - co jest w sprawie niesporne - przyznały skarżącemu kwaterę stałą na terenie miasta W. Stosownie do art. 24 ust. 1 cyt. ustawy, prawo żołnierza zawodowego do kwatery stałej realizuje się na dwa sposoby: przyznanie kwatery stałej w naturze, względnie przez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej. Z treści art. 24 ust. 1 wynika zatem, że organ ma obowiązek przydzielenia żołnierzowi kwaterę stałą. Żołnierz zawodowy natomiast w oparciu o ten przepis ma możliwość wyboru: albo przyjmie kwaterę stałą albo z niej zrezygnuje w zamian za ekwiwalent pieniężny. Wskazana regulacja zawarta w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czewca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86 poz. 433 ze zmn.) wyklucza taki stan rzeczy, w którym nastąpiłoby zarówno przydzielenie kwatery stałej, jak również wypłata ekwiwalentu pieniężnego. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem przydział kwatery stałej lub wypłata ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery stałej stanowią dwa odrębne sposoby realizacji prawa żołnierza do kwatery stałej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2000r III CKN 657/98 - LEX nr 51372). Wniosku tego nie zmienia regulacja zawarta w art. 24 ust. 2 cyt. ustawy. Stosownie do tego przepisu, do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego na zasadach określonych w dalszych przepisach albo zakwaterowanie tymczasowe. Porównanie treści ust. 1 i ust. 2 art. 24 pozwala przyjąć, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu, jeżeli nie zostało zrealizowane jego prawo do kwatery stałej i nie został zakwaterowany tymczasowo. Żołnierz zawodowy traci natomiast prawo do tego świadczenia finansowego w chwili, gdy zostało zrealizowane jego prawo do kwatery stałej. Od momentu zrealizowania prawa żołnierza zawodowego do kwatery stałej jest on samodzielnym dysponentem prawa do zajmowanej kwatery i może tym prawem dowolnie rozporządzać, poza przypadkami ściśle w prawie uregulowanymi. W związku z tym rezygnacja z kwatery stałej po jej przydzieleniu, jeżeli nie jest ona następstwem działań organów wojskowych związanych ze służbą - nie ma wpływu na "odrodzenie" się prawa żołnierza do kwatery stałej, w rozumieniu art. 24 ust. 1 cyt. ustawy. W takich okolicznościach zawarcie porozumienia z organem wojskowym w sprawie zrzeczenia się kwatery stałej w zamian za ekwiwalent pieniężny, nie stanowi jednego ze sposobów realizacji prawa do kwatery stałej, o których mowa w art. 24 ust. 1. Rezygnacja z kwatery stałej w takich okolicznościach nie jest objęta tą regulacją i stanowi odrębny rodzaj porozumienia pomiędzy stronami takiej umowy. Tym samym do rezygnacji z kwatery stałej w takich warunkach nie może mieć również zastosowania regulacja zawarta w art. 24 ust. 2, gdyż ta regulacja jest ściśle związana z unormowaniem zasady wskazanej w ust. 1 tego przepisu. Błędnie zatem twierdził skarżący, że opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu pieniężnego tworzyło taką sytuację, w której nie zostało zrealizowane jego prawo do kwatery stałej, a tym iż samym nabył on prawo do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Prawo skarżącego do kwatery stałej zostało zrealizowane przez przydział kwatery stałej, a tym samym wygasło jego prawo do świadczenia finansowego, o którym mowa w art. 24 ust. 2 omawianej ustawy. Wniosku tego nie zmienia okoliczność, że - jak twierdził skarżący - wbrew porozumieniu z Wojskową Agencją Mieszkaniową ekwiwalent pieniężny nie został wypłacony do chwili złożenia skargi. Okoliczność ta nie podlega badaniu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, gdyż zarzuty te wynikają ze stosunku cywilno - prawnego. Oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego objęte jest jedynie to, czy skarżącemu w takich okolicznościach przysługiwało świadczenie finansowe, gdyż taki spór jest załatwiany w drodze decyzji administracyjnej. Oceniając zatem, że rezygnacja przez skarżącego z kwatery stałej w zamian za ekwiwalent pieniężny nie była wynikiem realizacji prawa do kwatery stałej, w rozumieniu art. 24 ust. 1 cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że do sytuacji skarżącego nie ma również zastosowania ust. 2 tego przepisu dotyczący sytuacji, w której następuje wypłata świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 24 ust. 2 cyt. ustawy wypłata ekwiwalentu następuje na zasadach określonych w dalszych przepisach ustawy. "Dalszym przepisem ustawy" regulującym prawo do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego, jest przepis art. 49 ust. 1. Jednakże i z tego przepisu nie można wyprowadzić prawa skarżącego do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 49 ust. 1 świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego przysługuje - między innymi - żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej posiadającemu członków rodziny, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej mu powierzchni mieszkalnej kwatery, jeżeli Agencja nie może mu przydzielić odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną. Brzmienie tego przepisu przesądza o tym, że świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego wypłacane jest jedynie wówczas, gdy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może żołnierzowi przydzielić odpowiedniej kwatery stałej lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2000 r. I SA 278/99 - LEX nr 53756). W tej jednak sprawie Agencja przydzieliła żołnierzowi kwaterę stałą, z której on po pewnym czasie zrezygnował. Taki stan faktyczny nie jest zatem objęty regulacją zawartą w art. 49 ust. 1 cyt. ustawy. W związku z tym - skoro przepis ten ma również zastosowanie do stanów unormowanych w art. 24 ust. 2 ustawy - także na gruncie tego ostatniego przepisu wypłata świadczenia finansowego nie może nastąpić wówczas, gdy organ przydzielił żołnierzowi kwaterę stałą, z której on następnie zrezygnował. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.