II SA/Wr 1108/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-06

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka, Katarzyna Grott

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie terminu jej ważności, dokonana w trybie art. 155 k.p.a., wymaga zgody wszystkich stron postępowania, w tym użytkownika wieczystego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja?
Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie terminu jej ważności, dokonana w trybie art. 155 k.p.a., wymaga zgody wszystkich stron postępowania, które nabyły prawo na mocy tej decyzji. Brak takiej zgody, w szczególności ze strony użytkownika wieczystego nieruchomości, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje nieważnością zmienionej decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję SKO za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa W.-P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] zmieniającej decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy pawilonu handlowego, zarzucając jej wydanie bez zgody Spółdzielni jako użytkownika wieczystego nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło nieważność tej decyzji, uznając brak zgody Spółdzielni za rażące naruszenie prawa. Prezydent W. utrzymał w mocy decyzję SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. K. na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Asesor WSA Katarzyna Grott, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] Nr [...]o zmianie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę. Prezydent W. decyzją z dnia [...]/nr [...]/ na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tj. Dz.U. Nr 89, poz. 415 ze zm./ ustalił dla A-M. K. zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. W. uchwalonego przez Miejską Radę Narodową uchwałą nr [...]dnia [...] /ogłoszoną w Dz.U. Woj. W. nr [...]poz. [...] z dnia 30 czerwca 1988r./ warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie pawilonu handlowego A przewidzianej do realizacji we W. przy ul. K. [...]. W dniu [...] powyższa decyzja została zmieniona decyzją Prezydenta W. /nr [...]/, na podstawie art. 155 kpa oraz art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w przedmiocie zakresu inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego pawilonu o część handlową, magazynową i biurową po uzyskaniu zgody strony. W dniu [...]Prezydent W. wydał drugą decyzję /nr [...]na podstawie art. 155 kpa oraz art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tj. Dz.U. Nr 15 z 1999 poz. 139 ze zm./ wprowadzającą zmianę w decyzji z dnia [...], zmienioną następnie decyzją z dnia [...]. Zmiana polegała na przedłużeniu o rok terminu ważności powyższej decyzji "z [...]." na "do dnia [...]" Wszystkie trzy decyzje uzyskały walor ostatecznych. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o zmianie, na podstawie art. 155 kpa, decyzji Prezydenta W. z dnia [...] /nr [...]/ o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., Spółdzielnia Mieszkaniowa W.-P. podniosła, że powyższa decyzja został wydana na podstawie art. 155 kpa bez jej zgody. W uzasadnieniu wnioskodawca, jako wieczysty użytkownik nieruchomości, dla której prowadzona jest Księga Wieczysta nr [...] składającej się z działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] o powierzchni [...],[...], obręb W.-P., a na której to nieruchomości firma A-M. K. planowała rozbudowę istniejącego pawilonu handlowego, podał że nigdy nie wyraził zgody na rozbudowę pawilonu handlowego B na warunkach innych niż zawarte w decyzji Prezydenta W. z dnia [...]– w tym w zakresie wskazanego w niej terminu ważności decyzji z dnia [...]. W nawiązaniu do zgłoszonego wniosku Spółdzielni M.K. stwierdził, że zarzut wydania decyzji z dnia [...]bez zgody Spółdzielni i z naruszeniem art. 155 kpa jest bezpodstawny oraz, że Spółdzielnia nie wykazała żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności wskazanych w art. 156 kpa. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśnił, że w trybie art. 155 kpa do zmiany decyzji potrzebna jest zgoda tylko tej strony postępowania, która nabyła w decyzji prawo lub obowiązek. Natomiast inne strony postępowania nie potrzebują takiej zgody wyrazić, gdy strona nie nabyła praw w tej decyzji lub zmiana nie ma wpływu na te prawa. W konkluzji M. K. uznał, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustanowiła prawa tylko dla wnioskodawcy /A-M. K./, a nie dla osób trzecich, choćby osoby te były stronami postępowania. Po wtóre termin ważności w/w decyzji nie wpływa na sytuację prawną tych osób, tak jak nie wpływa na nią samo określenie warunków realizacji zamierzonej inwestycji /decyzja "lokalizacyjna"/. Decyzja "lokalizacyjna" nie ustanawia bowiem praw materialnych dla strony postępowania /Spółdzielnia Mieszkaniowa/, a określa wyłącznie pod jakimi warunkami wnioskodawca może zrealizować zamierzoną inwestycję i nakłada prawa /obowiązki/ jedynie na wnioskodawcę. Decyzja "lokalizacyjna" nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] /nr [...]/, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 155 kpa stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...]nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż zakwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pierwsze, ewidentne naruszenie podstawowych zasad procesowych polegało na wydaniu skarżonego orzeczenia mimo braku wniosku należycie umocowanego do tego podmiotu. W dokumentacji sprawy znajdowało się "upoważnienie" /bez oznaczenia daty/, w którym M. K. umocował mgr inż. M. W. do prowadzenia w jego imieniu spraw związanych ze sporządzeniem, uzgodnieniem i zatwierdzeniem dokumentacji projektowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło, że sporządzone w taki sposób upoważnienie wzbudza wątpliwości, co do faktu, kto został upoważniony do reprezentowania mocodawcy - osoba fizyczna, czy spółka z o.o. reprezentowana przez Prezesa jej zarządu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienia również w zakresie działania organu lokalizacyjnego, który rozpatrzył wniosek mimo tego, że umocowanie nie obejmowało w ogóle możliwości reprezentowania inwestora w postępowaniu administracyjnym w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powołując się na doktrynę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. przyjęło, że za korzyści, jakie uzyskuje strona na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, należy również uznać określenie obowiązków jednostki, co do ich rodzaju, charakteru i wielkości. Spółdzielnia, będąc użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej, na której miała być realizowana rozbudowa pawilonu handlowego, nabyła prawo w postaci znoszenia uprawnień inwestycyjnych A-M. K. wyłącznie w warunkach określonych w decyzji lokalizacyjnej, także w zakresie terminu ważności tego orzeczenia. Stąd każda zmiana decyzji, dokonywanej na podstawie 155 kpa dotyczyła, więc wprost prawa nabytego przez Spółdzielnię. Zgoda Spółdzielni była zatem warunkiem koniecznym do prawidłowego zastosowania przywołanego przepisu. Brak tej zgody w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia prawa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K., wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]i wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu podkreślono, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu umożliwia równoczesne ubieganie się o ustalenie tych warunków przez wiele podmiotów w różnych postępowaniach i to bez względu na dotychczasowy stan zagospodarowania terenu. Wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji może wnieść każdy, niezależnie od przysługujących mu uprawnień do nieruchomości. Wyjaśniono, że wprawdzie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest decyzją w rozumieniu kpa, jednakże sama decyzja, w której przeważają elementy informacji, przypomina swą konstrukcją "informację o terenie" i "wskazania lokalizacyjne". Organ przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinien badać, czy planowana inwestycja jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ decyzja ta nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności oraz uprawnień osób trzecich wskazano a contrario, że decyzja, aby nie naruszać uprawnień osób trzecich, musi nie tworzyć po ich stronie obowiązków, np. obowiązku znoszenia uprawnień innej strony. A w tej sprawie nie powstały ani żadne prawa dla innych podmiotów, ani dla danego podmiotu żadne obowiązki. Nadto we wniosku stwierdzono również, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tworzy uprawnienie po stronie podmiotu ubiegającego się o jej wydanie, stanowiąc promesę pozwolenia na budowę, co nie przesądza o rozpoczęciu budowy. Udziela ona wyłącznie podmiotowi wnioskującemu uprawnienie o ubieganie się o wydanie pozwolenia na budowę dla planowanej przez niego inwestycji. Stąd zostało wywiedzione, że w przypadku zmiany takiej decyzji w trybie 155 kpa nie jest konieczne uzyskanie zgody osób trzecich /Spółdzielni/. Uznano także iż zarzut nienależytego umocowania dla M.W. przez inwestora jest nieuzasadniony. Udzielenie pełnomocnictwa poza postępowaniem administracyjnym /przed podjęciem czynności procesowych/ powinno być dokonane z zachowaniem wymagań stawianych prawem cywilnym, zgodnie z którym w razie wątpliwości, co do tego, kto został umocowany, należy zastosować przepis art. 65 § 1 kc tj. oświadczenie woli mocodawcy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W kwestii pełnomocnictwa do prowadzenia spraw związanych ze sporządzeniem, uzgodnieniem i zatwierdzeniem dokumentacji projektowanej inwestycji podkreślono, że obejmowało ono uprawnienie do ubiegania się o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji rozbudowy pawilonu. W związku z przepisem art. 65 kc, iż czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażonej, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów, zaś skoro pełnomocnictwo /rodzajowe/ upoważniło M. W. do podejmowania działań związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji, to przysługiwało mu również prawo podejmowania czynności do uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponieważ udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną, należy stosować /per analogum/ do jej wykładni dyspozycję zawartą w art. 65 § 2 kc, a mianowicie mieć na uwadze szczególną więź zaufania łączącą mocodawcę z pełnomocnikiem. Decyzję z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tej decyzji wskazano, iż Kolegium w całości podtrzymuje swe dotychczasowe stanowisko, zawarte i szczegółowo uzasadnione w kwestionowanej decyzji z dnia [...]. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]została wydana z rażącym naruszeniem przepisów kpa, co zobowiązywało Kolegium do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie podzielono argumentacji strony odwołującej się, jakoby organ pierwszej instancji, zmieniając swą ostateczną decyzję bez zgody Spółdzielni Mieszkaniowej W.-P., nie naruszył przepisu art. 155 kpa. W doktrynie przyjmuje się bowiem od lat jednoznacznie, że za korzyści, jakie uzyskuje strona na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, należy również uznać "określenie obowiązków jednostki co do ich rodzaju, charakteru i wielkości" /zob. J. Borkowski, Zmiana i uchylanie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 11 i powołana przez tego autora literatura/. Taka sytuacja ma właśnie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Spółdzielnia Mieszkaniowa W. – P., jako wieczysty użytkownik nieruchomości gruntowej, na której miała być realizowana rozbudowa pawilonu, nabyła prawo w postaci znoszenia uprawnień inwestycyjnych M. K. wyłącznie na warunkach określonych w decyzji lokalizacyjnej, także zatem w zakresie terminu ważności tego orzeczenia. Każda zmiana tej decyzji, dokonywana na podstawie art. 155 kpa, tym bardziej zaś zmiana polegająca na przedłużeniu terminu ważności pierwotnego orzeczenia, dotykała zatem wprost prawa nabytego w ten sposób przez Spółdzielnię. Jej zgoda była zatem warunkiem koniecznym do prawidłowego zastosowania przywołanego przepisu. Brak zgody Spółdzielni prowadzi w konsekwencji do rażącego naruszenia prawa /por. J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 637 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo/. Kolegium nie podzieliło również rozważań strony o szczególnym, specyficznym charakterze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co rzekomo powodować ma zwolnienie od obowiązku uzyskiwania zgody innych stron postępowania lokalizacyjnego na zmianę ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe dywagacje jak uznano nie mają żadnego uzasadnienia normatywnego, gdyż ustawodawca nie wprowadza odmiennego, szczególnego trybu dla zmiany ostatecznych decyzji lokalizacyjnych i wobec tego muszą być stosowane ogólne reguły, wynikające z regulacji zawartej w przepisie art. 155 kpa /w tym także dotyczące zgody stron postępowania na modyfikację decyzji ostatecznej/. Kolegium podzieliło również stanowisko poprzedniego składu orzekającego o braku należytego umocowania M. W. do ubiegania się, w imieniu strony odwołującej się, o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Zgodnie z przepisem art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika, przy czym jej pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych /art. 33 § 1 kpa/. W dokumentacji sprawy znajduje się "upoważnienie" /bez oznaczenia daty/, w którym M.K. umocował "mgr inż. arch. M.W. /dow. os. [...]/ - Prezesa Zarządu Biura Architektonicznego B. – W. sp. z o.o. do prowadzenia w imieniu mocodawcy spraw związanych ze sporządzeniem /ten ostatni wyraz napisano błędnie/, uzgodnieniem i zatwierdzeniem dokumentacji projektowej inwestycji: rozbudowa pawilonu handlowego B, ul. K. [...] we W." Kolegium uznało, że sporządzone w taki sposób pełnomocnictwo budzi wątpliwości co do tego, kto został w istocie upoważniony do reprezentowania mocodawcy - osoba fizyczna, czy też spółka z o.o., reprezentowana przez Prezesa jej Zarządu. Dodano, że treść wniosku o przedłużenie terminu ważności pierwotnej decyzji lokalizacyjnej niedwuznacznie sugeruje, że występuje z nim Spółka /wniosek sporządzono na jej druku firmowym oraz opatrzono podpisem i imienną pieczątką Prezesa Zarządu/, skoro w nim użyto sformułowania "prosimy". W konsekwencji przyjąć należy, że udzielone upoważnienie oraz sposób jego wykorzystania nie spełniają wymogu przewidzianego w art. 33 § 1 kpa. Nawet wszakże gdyby nie podzielić powyższych wątpliwości, to o wiele istotniejszym uchybieniem, które popełnił organ lokalizacyjny, jest rozpatrzenie wniosku, mimo tego, że umocowanie nie obejmowało w ogóle możliwości reprezentowania inwestora w postępowaniach administracyjnych w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. "Sporządzenie" dokumentacji projektowej jest przecież czynnością faktyczną, a nie procesową. Natomiast "uzgodnienie i zatwierdzenie" tej dokumentacji następuje dopiero na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę. Rozważania strony odwołującej się o charakterze pełnomocnictwa jako instytucji przede wszystkim prawa cywilnego nie prowadzą do odmiennych ocen przedstawionego wyżej stanu faktycznego. Uznano, że popada ona zresztą w swoistą sprzeczność, gdyż z jednej strony akceptuje dominujący pogląd, że udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną, a z drugiej strony nakazuje stosować /co prawda per analogiam/ do jej wykładni dyspozycję zawartą w przepisie art. 65 § 2 k.c, odnoszącą się do interpretacji umów. Zapomina on o zasadniczo różnym charakterze obu typu czynności prawnych, jako że podstawą umowy jest zgodne oświadczenie woli co najmniej dwóch stron i ów consensus narzuca szczególne rozwiązania odnoszące się do wykładni umowy, o których stanowi przepis art. 65 § 2 k.c. Konkludując uznano, że w sprawie rozpatrywanej przez Kolegium doszło do ewidentnego naruszenia podstawowych zasad procesowych, polegającym na wydaniu skarżonego orzeczenia mimo braku wniosku należycie umocowanego do tego podmiotu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]wniósł M. K., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana na wniosek osoby, nie będącej użytkownikiem wieczystym, kreuje po stronie użytkownika wieczystego tejże nieruchomości prawo znoszenia uprawnień inwestycyjnych wnioskodawcy na warunkach określonych w decyzji lokalizacyjnej; - naruszenie prawa procesowego, a to przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz - sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, iż M. W. nie był umocowany do występowania w imieniu skarżącego w postępowaniu w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył wiernie całą swą dotychczasową argumentację, zawartą zarówno w piśmie z dnia [...], jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a kwestionując decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i decyzję ją poprzedzającą wniósł o ich uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 123 poz. 1271/ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądu administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zatem do treści art. 3 § 1 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta sprawowana jest z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Określenie w decyzji administracyjnej terminu ważności powoduje, że decyzja taka wygasa z upływem terminu, na który została wydana. Przy tym w takim wypadku nie wydaje się decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji zawierającej termin jej ważności. Jest to zbędne, bo skutek wygaśnięcia jest już zawarty w decyzji wydanej z terminem jej ważności. Upływ czasu przesądza więc o usunięciu takiej decyzji z obrotu prawnego. Aby zapobiec wystąpieniu takiego skutku, należy wystąpić o zmianę decyzji ostatecznej wydanej z określeniem terminu jej ważności. Rozpoznanie takiej sprawy jako sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną następuje w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, określonym w art. 155 kpa. Zgodnie z dyspozycją art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Nabycie praw o którym mowa w art. 155 kpa odnosi się do sfery prawa materialnego i pogląd ten w doktrynie prawa jest ugruntowany. Nabycie prawa z decyzji utożsamiane jest z każdą korzyścią jaką strona osiąga pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją ostateczną. Korzyści te powstają w sferze prawa materialnego dopuszczając określone działanie, zaniechanie, tworząc podstawę do domagania się określonego zachowania lub świadczeń od innych podmiotów. Niewątpliwym jest fakt, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu daje prawo stronie ubiegania się w terminie jej ważności o wydanie pozwolenia na budowę a więc jest decyzją na mocy, której strona nabywa prawo. Zaś Spółdzielnia w tej sprawie jako użytkownik wieczysty spornego terenu nabywa prawo znoszenia uprawnień inwestycyjnych skarżącego wyłącznie na warunkach określonych w decyzji o ustaleniu tych warunków zabudowy. Zmiana tej decyzji dotyka praw Spółdzielni. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działek, których dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich /porównaj wyrok NSA z 7 marca 2000r. sygn. akt IV SA 364/99 zbiór lex Nr 54743/. W niniejszej sprawie po rozpatrzeniu wniosku inwestora M.K. "A" z [...] Prezydent W. decyzją z dnia [...]nr [...]ustalił na jego rzecz warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego pawilonu handlowego "B" przy ul. K. [...] we W. Termin ważności tej decyzji ustalono na [...]. Z lektury tej decyzji wynika, iż stroną tego postępowania niewątpliwie była Spółdzielnia Mieszkaniowa W.-P. użytkownik wieczysty terenu, na którym miała być realizowana sporna inwestycja – albowiem doręczono tejże stronie w/w rozstrzygnięcie. Decyzja tę zmieniono w trybie art. 155 kpa w szczególności w zakresie jej terminu – decyzją Prezydenta W. z [...], nr [...]– wykazując, iż wystąpił o to inwestor i on wyraził zgodę na zmianę decyzji. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa jak wynika z utrwalonych poglądów judykatury jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron /wyroki NSA: z 28 kwietnia 2000r. sygn. akt I SA 819/99 niepublikowany i z 5 stycznia 2000r. sygn. akt I SA 1826/98 nie publikowany/. Podejmując decyzję w trybie art. 155 kpa należy uczynić to za zgodą stron. Zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania przepisu art. 155 kpa i nie może być ona dorozumiana ani domniemana lecz musi być wyraźnie oświadczona /porównaj wyrok NSA z 28 marca 2002r. sygn. akt IV 1305/00 nie publikowany/. Skoro zgoda strony stanowi niezbędną przesłankę w przypadku wzruszenia decyzji w trybie art. 155 kpa to jej brak prowadzi do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/ w sytuacji bowiem gdy określona osoba /podmiot/ uznana została za stronę postępowania w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wyłączenie jej z postępowania dotyczącego zmiany tej decyzji stanowi rażące naruszenie art. 61 § 4 i art. 10 kpa. W rozpoznawanej sprawie mimo, iż postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla skarżącego, toczyło się z udziałem Spółdzielni Mieszkaniowej W.-P. to już dokonując zmiany tej decyzji w trybie art. 155 kpa w odniesieniu do terminu jej ważności – Spółdzielni Mieszkaniowej W. – P. nie pytano o zgodę na taką zmianę. Brak zgody Spółdzielni Mieszkaniowej W. – P. sprawia, iż prawidłowo uznano, iż wydana decyzja Prezydenta W. z dnia [...]nr [...] o zmianie decyzji w trybie art. 155 kpa /w odniesieniu do terminu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu/ wydana została z rażącym naruszeniem art. 155 kpa, art. 61 § 4 kpa i 10 kpa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Stąd też powyższe naruszenie prawa stanowi wystarczającą przesłankę stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji z [...] nr [...]. Niezależnie od powyższego należy podzielić stanowisko Kolegium co do niewłaściwego umocowania M. W. do ubiegania się w imieniu strony skarżącej o wydanie decyzji w trybie art. 155 kpa. Przede wszystkim umocowanie udzielone przez skarżącego w/w osobie nie obejmowało możliwości reprezentowania inwestora w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Upoważnienie udzielone przez skarżącego M. W. dotyczyło jednoznacznie określonego zakresu a to "sporządzenia, uzgodnienia i zatwierdzenia dokumentacji projektowej inwestycji dot. rozbudowy pawilonu handlowego przy ul. K. [...] we W.". Upoważnienie to sporządzone przecież już na etapie ubiegania się przez stronę o pozwolenie na budowę nie mogło obejmować wstępnej fazy procesu inwestycyjnego jak ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu skoro to już było ustalone w 1998r. Tym samym brak było wniosku należycie umocowanego podmiotu do wydania decyzji w trybie art. 155 kpa. Tym samym przyjąć należy, iż wobec wskazanych wyżej argumentów zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stąd też skargę wniesioną w tej sprawie uznać należy za niezasadną i jako taka podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło