II SA/Wr 111/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: WSA Lidia Serwiniowska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Starosta J., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił uznania skarżącego J. B. za osobę bezrobotną w dniu [...]r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, iż skarżący nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania statusu bezrobotnego. Organ wskazał ponadto, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 15 skarżący został uznany za osobę poszukującą pracy. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji J. B. wskazał, że przedłożone dokumenty uprawniają go do uznania za osobę bezrobotną. Oświadczył, iż przyznanie mu statusu osoby poszukującej pracy uważa za krzywdzące i podkreślił, że mając na utrzymaniu rodzinę zawsze starał się uzyskać pracę, ale ze względu na brak ofert pracy podjąć jej nie może. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, przytoczywszy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) i pkt 15a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), podniósł, że nie jest bezrobotnym ten, kto podjął pozarolniczą działalność i w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy nie wykazał, że działalność ta została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Podkreślił, iż osoba taka nie może posiadać statusu bezrobotnego. Wojewoda stwierdził następnie, że jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie J. B. dokonując rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. udokumentował, iż figuruje od [...]r. w ewidencji działalności gospodarczej jako wspólnik spółki prawa cywilnego, nadto wykreślenia tej działalności nie może dokonać do chwili spłaty kredytu udzielonego na inwestycję budowy oczyszczalni ścieków. Wobec powyższego organ II instancji nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia sprawy skarżącego. Na powyższą decyzję J. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że składając w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. dokumenty złożył Umowę Spółki Prawa Cywilnego zarejestrowanej w Urzędzie Gminy w M. w dniu [...]r. pod numerem [...]. Podkreślił, że Spółka ta została zawiązana w celu inwestowania budowy oczyszczalni ścieków oraz że nie była i nie jest spółką o charakterze dochodowym. Wskazał, iż powyższa Spółka zaciągnęła kredyt na finansowanie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność członków Spółki. Oświadczył, że uważa, iż rozpatrywanie jego wniosku o rejestrację jako bezrobotnego było zbyt powierzchowne, a stwierdzenie o prowadzeniu działalności gospodarczej na podstawie wpisu w dowodzie osobistym za zbyt stronnicze. Podał ponadto, że [...]r. otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu NR [...], co uzasadniono niespełnieniem przez tę Spółkę wymogu określonego w art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.). W dniu [...]r. otrzymał decyzję Wójta Gminy M. o wykreśleniu przedmiotowej Spółki z ewidencji oraz wpis do dowodu osobistego, iż działalność Spółki z racji stanowiących przepisów prawa wygasła z dniem [...]r. Oświadczył, że nie dopilnowanie wcześniejszego wpisu w dowodzie osobistym o wykreśleniu z ewidencji wynikło z niewiedzy i braku wcześniejszego powiadomienia go o wygaśnięciu statusu prawnego przedmiotowej Spółki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Kwestią mającą zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest to, czy fakt, że skarżący jest wspólnikiem spółki cywilnej zawartej w celu inwestowania budowy oczyszczalni ścieków, nie pozwala na przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej, gdyż posiada on wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Obowiązujący w czasie wydawania zaskarżonej decyzji przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) stanowi, że ilekroć w tej ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W myśl pkt 15a powołanego wyżej art. 2 ust. 1 ilekroć w tej ustawie jest mowa o pozarolniczej działalności - oznacza to pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Stosownie do obowiązującego w czasie wydawania zaskarżonej decyzji przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. § 1 Umowy Spółki Prawa Cywilnego zawartej w dniu [...]r., której jednym ze wspólników jest skarżący, stanowi, że Spółka ta została zawiązana w celu inwestowania budowy oczyszczalni ścieków. Z treści powyższej Umowy Spółki Prawa Cywilnego oraz z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że przedmiotowa spółka cywilna nie została powołana w celu prowadzenia działalności gospodarczej i faktycznie takiej działalności nie prowadziła, bowiem jej celem nie była działalność zarobkowa. Zauważyć wypada, iż także w świetle obowiązującego w chwili zawierania wyżej wymienionej Spółki przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.) działalnością gospodarczą była działalność prowadzona w celach zarobkowych. Z przytoczonej wyżej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ("jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności") wynika jednoznacznie, iż sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o niemożności uznania danej osoby za osobę bezrobotną, gdyż decydujące znaczenie ma fakt podjęcia lub niepodjęcia działalności pozarolniczej. Jeżeli zatem konkretna osoba posiada wpis do takiej ewidencji, jednak w rzeczywistości nie jest on związany z prowadzeniem przez tę osobę działalności gospodarczej (zarobkowej), to nawet przed wykreśleniem przedmiotowego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej nie ma przeszkód do przyznania takiej osobie statusu osoby bezrobotnej. W tym stanie rzeczy, skoro celem spółki cywilnej było inwestowanie budowy oczyszczalni ścieków, a nie prowadzenie działalności gospodarczej, to sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości uzyskania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Niezależnie od powyższego zauważyć wypada, że przedmiotowy wpis jeszcze przed wydaniem kontrolowanych decyzji powinien był zostać wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, jednakże organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie były o tym powiadomione, gdyż postępowanie w sprawie wykreślenia tego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej zostało wszczęte po wydaniu zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe uznać należy, że decyzje organów obu instancji naruszyły przywołane wyżej przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. Odnosząc się do wynikającego z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku, stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ zaskarżona decyzja nie dawała skarżącemu żadnych praw, ani nie nakładała na niego żadnych obowiązków. Nie miała zatem cech wykonalności.