II SA/Wr 1114/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 1114/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Oddział w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. III. Sygn. akt 3 II SA/Wr 1114/2001 2 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., którą stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w toku postępowania ustalono, iż skarżąca od 1 kwietnia 1984 r. jest pracownikiem Fabryki A S.A. w W., zatrudnionym na stanowisku szlifierz-sortowacz porcelany. W okresie od 24 kwietnia 1990 r. do 8 sierpnia 1991 r. przebywała na urlopie wychowawczym. Do jej obowiązków pracowniczych należy sortowanie talerzy, kubków i filiżanek, szlifowane filiżanek. Sporadycznie zajmowała się sortowaniem naczyń i szlifowaniem szczerb i zaproszeń na porcelanie. W środowisku pracy występował hałas, którego źródłem jest działanie półautomatów i toczków do szlifowania porcelany. Według pomiarów wykonywanych przez Laboratorium Badawcze przy Fabryce A S.A. i Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną na powyższych stanowiskach poziom stężenia hałasu wynosił: sortowanie kubków 71-75 dB, sortowanie talerzy 88 dB, sortowanie talerzy, filiżanek i szlifowanie filiżanek 72-79 dB, szlifowanie szczerb i zaproszeń 83-86 dB. Skarżąca była przebadana w dniach 4, 8 i 13 października 1999 r. w Poradni Chorób Zawodowych W. Ośrodka Medycyny Pracy w W. Podczas tego badania stwierdzono niedosłuch obustronny typu mieszanego znacznego stopnia po przebytym obustronnie zapaleniu ucha środkowego nie kwalifikujący się do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. Średnie ubytki słuch wynosiły: UP - 53,3 dB, UL - 73,3 dB. W orzeczeniu W. Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 19 października 1999 r. zaznaczono, że konieczna jest zmiana stanowiska pracy. Również badania wykonane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu nie potwierdziły zawodowego przewlekłego urazu akustycznego. W uzasadnieniu wydanej opinii Instytut stwierdził: "Niedosłuch mieszany obustronnie. Średni ubytek słuchu z częstotliwości 1000, 2000, 4000 Hz z uwzględnieniem poprawki na wiek wynosi UP - 46 dB, UL - 67dB. Obustronnie rodzaj ubytku słuchu (niedosłuch mieszany) nie jest charakterystyczny dla pohałasowgo ubytku słuchu. Brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu". Powyższe ustalenia były podstawą wydania negatywnej decyzji przez organ I instancji. Rozpoznając odwołanie skarżącej zwrócono się do W. Ośrodka Medycyny Pracy o wyjaśnienie, jakie dokumenty lub badania lekarskie potwierdziły przebyty obustronnie stan zapalny ucha środkowego. W Sygn. akt 3 II SA/Wr 1114/2001 3 odpowiedzi uzyskano informację, że niedosłuch obustronny typu mieszanego po przebytym obustronnie zapaleniu ucha środkowego został u skarżącej stwierdzony po charakterze krzywej audiometrycznej, a także po wyglądzie błony bębenkowej. Istnieje prawdopodobieństwo, że skarżąca chorowała na uszy we wczesnym dzieciństwie i z oczywistych powodów tego nie pamięta. Uwzględniając tę informację organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia zawodowego przewlekłego urazu akustycznego. W skardze na tę decyzję, domagając się jej zmiany, skarżąca zarzuciła, że pierwszy audiogram miała wykonany w 1994r. i wówczas stwierdzono niedosłuch Up 50 dB, UL 70 dB. W 1997 r. zachorowała na ucho lewe i została skierowana na badania do W. Ośrodka Medycyny Pracy. Z historii choroby wynika, że w wieku 15 lat miała bardzo dobry słuch, co przeczy przyjęciu, że w okresie dzieciństwa chorowała na uszy. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) " Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Z powyższego uregulowania wynika zatem, że stwierdzenie choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: po pierwsze musi to być rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia, po drugie choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Sygn. akt 3 II SA/Wr 1114/2001 4 Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, co w sposób oczywisty wynika z powołanego wyżej rozporządzenia. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa wynika z kolei obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Temu zaś obowiązkowi organy obu instancji uchybiły. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że pismem z dnia 17 października 2000r. organ I instancji powiadomił skarżącą że w dniu 12 października 2000 r.w sprawie zostało wszczęte z urzędu postępowanie (brak dowodu doręczenia skarżącej tego pisma), a już w dniu 19 października 2000 r. wystosowano do skarżącej pismo informujące ją o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jakie to postępowanie organ przeprowadził w tym okresie nie wiadomo. Podstawą bowiem wydania przez organy obu instancji decyzji stwierdzającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej były orzeczenia lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w W. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Pierwsze z tych orzeczeń zostało wydane w dniu 19 października 1999 r. i było skierowane do A w W., a do organu orzekającego w I instancji wpłynęło w dniu 3 listopada 2000 r., a więc na trzy dni przed wydaniem przez ten organ decyzji. Drugie z orzeczeń, wydane w dniu 3 października 2000 r., wpłynęło do tego organu 11 października 2000 r., a więc 5 dni po wydaniu przez ten organ decyzji w sprawie. Już te okoliczności powodują że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji nie mogą się ostać. Nie można jednak nie zauważyć również, iż przyjęte za podstawę orzekania w sprawie orzeczenia nie poddają się kontroli. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w W. stwierdził, że istniejący u skarżącej niedosłuch obustronny typu mieszanego znacznego stopnia ma związek z przebytym zapaleniem ucha środkowego. W postępowaniu odwoławczym Ośrodek ten wyjaśnił, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż skarżąca "chorowała na uszy we wczesnym dzieciństwie i z oczywistych względów nie pamięta". Powołał się przy tym na krzywą audiometryczną i wygląd błony bębenkowej. Jednakże w aktach sprawy brak jest zarówno wyników audiometrycznych jak i badania błony bębenkowej. W orzeczeniu wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w S. mowa jest jedynie o obustronnym ubytku słuchu, a w uzasadnieniu orzeczenia podano, iż taki niedosłuch nie jest charakterystyczny dla pohałasowego ubytku słuchu. Załączona do skargi dokumentacja lekarska wskazuje, że orzekając w sprawie organy uchybiły podstawowym zasadom postępowania, bowiem nie Sygn. akt 3 II SA/Wr 1114/2001 5 tylko nie zebrały wyczerpująco całego materiału dowodowego, ale nawet nie podjęły działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności nie zwróciły się do skarżącej o przedłożenie posiadanej dokumentacji lekarskiej, nie wyjaśniły, choćby w drodze przesłuchania strony czy i kiedy przebyła choroby uszu. Z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż decyzję oparto na podstawie orzeczeń lekarskich, o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. Tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia walor opinii biegłych, wymienionych w art. 84 K.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 K.p.a. Dowód ten, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 § 1 K.p.a., a zatem przedmiotowa opinia musi być sporządzona w sposób zrozumiały dla stron, organów oraz Sądu. Winna być nadto jednoznaczna w swej treści i nie budzić wątpliwości, by mogła być uznana za miarodajną w sprawie. Takich wymogów nie spełniają załączone do akt sprawy orzeczenia lekarskie. Bezkrytyczne podzielenie opinii lekarskich zawartych w załączonych do akt sprawy orzeczeniach stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów o jakiej mowa w art. 80 K.p.a. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.