II SA/Wr 1117/03

Dnia 16 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2005 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego; - uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. (Nr [...]) odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania Panu R. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego powołując się na przepis art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty i art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazując, że zarejestrował się on jako osoba bezrobotna [...]r, to jest po dniu [...]r., co było warunkiem przyznania zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach. W odwołaniu od tej decyzji skarżący twierdził, że niespełnienie tego jednego warunku pozwalającego na przyznanie zasiłku przedemerytalnego wynikło z czasu oczekiwania na poświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o jego ostatnim okresie składkowym ([...] lat). Organ II instancji ustalił, że R. M. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. celem zarejestrowania w dniu [...]r. i z tym dniem został zarejestrowany jako osoba bezrobotna. W dniu [...]r wniósł o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego "w związku z nabyciem praw do [...]r." i wykazał wymagany przepisami okres zatrudnienia. Jednakże Wojewoda uznał, że strona nie spełnia pozostałych warunków do przyznania takiego zasiłku. Wskazał, że art. 3 pkt. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentów szkół, (Dz. U. z 2001r. Nr 154, poz. 1793), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., skreślił art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i od 1 stycznia 2002r. przestały obowiązywać przepisy dotyczące przyznawania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zasiłek ten - na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001- mógł być przygnany tylko osobom, które do dnia 12 stycznia 2002r. spełniały warunki do ich nabycia. Jednym z tych warunków było - zdaniem organu II instancji - zgodnie z art. 37j ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu spełnianie warunków do uznania za osobę bezrobotną. Organ II instancji uznał, że wnioskodawca nie spełniał warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu bezrobotnego - nie zarejestrował się, bowiem we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym zarzutów strony, że po stronie skarżącego wystąpiły takie przeszkody, które miałyby znaczenie prawne. Skarżący, bowiem nie posiadając zaświadczeń z ZUS mógł ubiegać się o rejestrację i dokonać rejestracji, a ewentualne braki uzupełnić później. Niezależnie od tego organ wskazał, że z jednego zaświadczenia wyraźnie wynika, że skarżący o jego wydanie wystąpił dopiero [...]r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucał, iż spełnił w ustawowym terminie wszystkie warunki wymagane do nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, co zostało udokumentowane stosownymi zaświadczeniami. Jednocześnie skarżący twierdzi, że dokonanie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy przed dniem 12 stycznia 2002 roku nie było możliwe, gdyż nie posiadał zaświadczenia ZUS. Skarżący twierdził także, że informację o konieczności złożenia takiego zaświadczenia otrzymał w Powiatowym Urzędzie Pracy i stosownie do tego pouczenia niezwłocznie, przed dokonaniem rejestracji (a więc przed 12 stycznia 2002r.), złożył wniosek do ZUS o wydanie zaświadczeń potwierdzających ponad [...]-letni okres pracy. Zaświadczenia te otrzymał dopiero po 7 dniach. W związku z powyższym zdaniem skarżącego, fakt udzielenia takiej informacji przez pracownika urzędu pracy, przy niezwłocznej reakcji skarżącego, nie mogą działać na jego niekorzyść i pozbawiać go należnych uprawnień, tym bardziej, że spełniał wszystkie inne wymogi ustawowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego - zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie, bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko, bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego "W toku postępowania organy administracji publicznej (...) podejmują wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego...". Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 7 K.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82 - Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1982 r., nr 1, poz. 54; por. również B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Odnosząc dotychczasowe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy administracyjne obydwu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu. W szczególności nie wyjaśniły ustaliły, czy skarżący spełniał - przed dniem 12 stycznia 2002 warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego i poprzestały na ustaleniu, że przed tym dniem nie był zarejestrowany jako bezrobotny. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z dnia 22 stycznia 2003 r.), na który powołują się organy, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Ocenie winno, więc podlegać, czy w dniu 12 stycznia 2002 wnioskodawca spełniał warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. (t.j. Dz.U.z 2001r nr 6 poz. 56) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. "...Zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury..." Przepis ten nie zawierał warunku zarejestrowania osoby bezrobotnej przed tym dniem. W ocenie Sądu nie ma podstaw do utożsamiania zawartego w tym przepisie sformułowania "...spełniającej warunki do uznania za bezrobotnego..." z ustawowym pojęciem osoby "zarejestrowanej". W tym kontekście należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający, że "... Artykuł 11 ust. 2 ustawy 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji..." (wyrok TK z 30.03.2005 sygn. akt K 19/02 OTK-A 2005/3/28). Wyrok ten odnosi się wprawdzie do stanu prawnego przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, jednakże - co wynika z uzasadnienia - uwzględnia jednak wprowadzone nią zmiany. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego definiuje natomiast pojęcie warunku "zarejestrowania się w urzędzie pracy" jako wprowadzonego dodatkowo, z naruszeniem zasad Konstytucji, a nie warunku zwartego w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001r. Warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i uzyskania zasiłku rozstrzygały do dnia 31 grudnia 2001 przepisy rozdziału 1 i 3 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Wobec tego dla oceny, czy skarżący mógł się ubiegać o zasiłek przedemerytalny konieczne jest ustalenie faktów, czy przed dniem 12 stycznia 2002 mógł się skutecznie domagać uznania za bezrobotnego i uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego. Dopiero ustalenia w tym zakresie pozwolą merytorycznie ocenić, czy skarżący spełniał warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego. Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.